Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Madde 35Araştırma, sondaj ve kazı izni
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, koruma kapsamındaki taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını meydana çıkarmaya yönelik araştırma, sondaj ve kazı yapma hakkının kime ait olduğunu ve bu hakkın hangi izin usulleriyle kullanılabileceğini düzenler; ayrıca Milli Saraylar İdaresi Başkanlığının belirli mekânlardaki restorasyon ve çevre düzenlemesi sırasında yapacağı araştırma ve kazıları, askeri yasak bölgelerde ruhsatname usulünü ve su altındaki kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu bölgelerdeki araştırma, kazı ve sportif dalış sınırlamasını kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu kanun hükümlerine tabi, taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını meydana çıkarmak üzere, araştırma, sondaj ve kazı yapma hakkı, sadece Kültür ve Turizm Bakanlığına aittir. (Ek cümleler:20/11/2025-7565/8 md.) Ancak; Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı yönetiminde bulunan saray, köşk, kasır, müze ve tarihi fabrikalar ile diğer yapıların restorasyonu, çevre düzenlemeleri ve ihyası sırasında bu mekânların bulundukları parsellerde yapılması gereken araştırma, sondaj ve arkeolojik kazılar Milli Saraylar İdaresi Başkanlığınca yapılır, yaptırılır. Gerektiğinde Kültür ve Turizm Bakanlığının teknik yardımı ve işbirliği sağlanır.
Bilimsel ve mali yeterliği Kültür ve Turizm Bakanlığınca takdir ve kabul olunan Türk ve yabancı heyet ve kurumlara araştırma izni, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından; sondaj ve kazı yapma izni Cumhurbaşkanı kararı ile verilir, Kültür ve Turizm Bakanlığı elemanları veya bu Bakanlıkça görevlendirilecek Türk bilim adamları tarafından yapılacak araştırma, sondaj ve kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığının iznine bağlıdır. Askeri yasak bölgelerde yapılacak araştırma, sondaj ve kazı için gerekli ruhsatname, Genelkurmay Başkanlığının iznini müteakip, sözü geçen heyet ve kurumların göstereceği uzmanlar adına düzenlenir. Kültür ve Turizm Bakanlığınca haklı görülebilecek sebep olmadıkça heyet ve kurumlar ruhsatnamedeki üyelerini değiştiremezler.1
Su altında korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu bölgeler, Cumhurbaşkanı kararı ile tespit edilir ve yayımlanır. Bu bölgelerde, sportif amaçlı dalış yapmak yasaktır, ikinci fıkra hükümlerine göre izin almak şartıyla araştırma ve kazı yapılabilir.2
- 1.(2. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 78 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Kültür ve Turizm Bakanlığının teklifi üzerine, Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(3. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 78 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapılarak Kültür ve Turizm Bakanlığınca tespit edilir ve Bakanlar Kurulu kararı ile” ibaresi “Cumhurbaşkanı kararı ile tespit edilir ve” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(1)
- 20.11.2025“Ancak; Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı yönetiminde bulunan…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 20.11.2025 tarihinde 7565 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Araştırma izni
- Ruhsatname
- Araştırma, sondaj ve kazı hakkı
- Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı
- Sondaj ve kazı izni
- Su altındaki korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu bölgeler
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
55 karar arasından seçildi- 12. Ceza Dairesi · E. 2023/483 · K. 2025/2780 · T. 13.03.2025Daire kararıRet
Kazı yapılan alanın Eskişehir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün 14/12/2018 tarihli yazısında kaçak kazı yapılan alanın 2863 sayılı kanunun kapsamı dışında kalmış olsa bile anılan kanunun 35, 36 ve 74. maddelerine aykırılık teşkil ettiğinin tespit edildiği, sanıklar her ne kadar üzerlerine atılı suçlamayı kabul etmeseler dahi savunmalarında çelişkili beyanlarda bulundukları, olay yerinin yol güzergahı olmadığı, sanık ...'nin savunmasında kazı yapılan yere eylül 2018'de gittiğini söylese dahi kendi facebook hesabında 07/10/2017 tarihinde olay yerine ait 2 adet fotoğraf paylaştığı,
- 6. Daire · E. 2020/3788 · K. 2023/6319 · T. 20.06.2023Daire kararıBozma
Arkeolojik Sitler: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 35. Maddesi kapsamında dalışa yasak alan ilan edilen yerlerin arkeolojik sitler ile çakışması durumunda, anılan kanun maddesi kapsamında, alanın sit derecesine göre, yukarıda sayılan müdahalelerin ilgili koruma bölge kurulunun izni doğrultusunda yapılabileceğine karar verildi.”
- 12. Ceza Dairesi · E. 2018/2560 · K. 2020/7505 · T. 24.12.2020Daire kararıBozma
ortada sanığa kazı yapması için verilmiş resmi bir izin bulunmadığı, sanığın savunmasının tanık... tarafından doğrulanmadığı, sanığın arkadaşı olan tanık ...’ın da beyanında resmi izin müracaatlarının kabul edilmediğini belirttiği, 2863 sayılı Kanunun 35. maddesine göre kültür ve tabiat varlıklarını meydana çıkarmak üzere araştırma, sondaj ve kazı yapma hakkının sadece Kültür ve Turizm Bakanlığına ait olduğu,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.