Çevre Kanunu Madde 12Denetim, bilgi verme ve bildirim yükümlülüğü:
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 12. maddesi, kanun hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisinin kimde olduğunu, yetkinin hangi kurumlara devredilebileceğini, askerî işyerleri ve tatbikatların denetiminin ayrı bir yönetmelikle yürütülmesini ve ilgililerin bilgi, belge verme, analiz ve ölçüm giderlerini karşılama ile denetimde kolaylık gösterme yükümlülüklerini düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 26/4/2006-5491/9 md.)
Bu Kanun hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisi 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (e) ve (f) bentleri bakımından Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne, diğer hükümler bakımından Bakanlığa aittir. Gerektiğinde bu yetki, Bakanlıkça; İklim Değişikliği Başkanlığına, il özel idarelerine, çevre denetim birimlerini kuran belediye başkanlıklarına, Denizcilik Müsteşarlığına, Türkiye Çevre Ajansına, Emniyet Genel Müdürlüğüne, Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına (…)2 devredilir. Denetimler, Bakanlığın belirlediği denetim usûl ve esasları çerçevesinde yapılır.345
Askerî işyerleri, askerî bölgeler ve tatbikatların bu Kanun çerçevesindeki denetimi ve neticelerine ait işlemler; Genelkurmay Başkanlığı, Millî Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Bakanlık tarafından müştereken hazırlanacak yönetmeliğe göre yürütülür.
İlgililer, Bakanlığın veya denetimle yetkili diğer mercilerin isteyecekleri bilgi ve belgeleri vermek, yetkililerin yaptıracakları analiz ve ölçümlerin giderlerini karşılamak, denetim esnasında her türlü kolaylığı göstermek zorundadırlar.
İlgililer, çevre kirliliğine neden olabilecek faaliyetleri ile ilgili olarak, kullandıkları hammadde, yakıt, çıkardıkları ürün ve atıklar ile üretim şemalarını, acil durum plânlarını, izleme sistemleri ve kirlilik raporları ile diğer bilgi ve belgeleri talep edilmesi halinde Bakanlığa veya yetkili denetim birimine vermek zorundadırlar.
Denetim, bilgi verme ve bildirim yükümlülüğüne ilişkin usûl ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
- 1.(madde başlığı)Bu madde başlığı "Denetim" iken, 26/4/2006 tarihli ve 5491 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
- 2.(1. fıkra)Bu fıkrada yer alan “veya Bakanlıkça uygun görülen diğer kurum ve kuruluşlara” ibaresi; Anayasa Mahkemesi’nin 15/1/2009 tarihli ve E.:2006/99, K.:2009/9 sayılı Kararıyla iptal edilmiştir.
- 3.(1. fıkra)24/12/2020 tarihli ve 7261 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Sahil Güvenlik Komutanlığına, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre belirlenen denetleme görevlilerine” ibaresi “Türkiye Çevre Ajansına, Emniyet Genel Müdürlüğüne, Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına” şeklinde değiştirilmiştir.
- 4.(1. fıkra)2/7/2025 tarihli ve 7552 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle bu fıkraya “Bakanlıkça;” ibaresinden sonra gelmek üzere “İklim Değişikliği Başkanlığına,” ibaresi eklenmiştir.
- 5.(1. fıkra)11/3/2026 tarihli ve 7576 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “denetleme yetkisi” ibaresinden sonra gelmek üzere “9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (e) ve (f) bentleri bakımından Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne, diğer hükümler bakımından” ibaresi eklenmiştir.
Değişiklik geçmişi(4)
- 02.07.2025bu fıkra 02.07.2025 tarihinde 7552 sayılı Kanunla eklendi
- 24.12.2020bu fıkra 24.12.2020 tarihinde 7261 sayılı Kanunla değiştirildi
- 26.04.2006maddenin tamamı 26.04.2006 tarihinde 5491 sayılı Kanunla değiştirildi
- 26.04.2006madde başlığı 26.04.2006 tarihinde 5491 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(7)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddedeki kavramlar
- Bildirim yükümlülüğü
- Denetim yetkisi
- İlgililer
- Acil durum planı
- Denetim usul ve esasları
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
739 karar arasından seçildi- 6. Daire · E. 2019/12182 · K. 2021/6293 · T. 29.04.2021Daire kararıOnama
2872 sayılı Çevre Kanununun ihlal edildiğine dair denetim tutanağını tanzim eden Jandarma Genel Komutanlığına, Orman ve Su İşleri Bakanlığınca 2872 sayılı Kanunun 12. maddesine göre yapılmış bir yetki devri bulunmadığından, denetim yetkisi bulunmayan kurumda görevli jandarmalar tarafından düzenlenen tutanağa dayanılarak idari para cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan,
- 6. Daire · E. 2019/13397 · K. 2021/7447 · T. 31.05.2021Daire kararıBozma
idari para cezasının; çevre denetim tutanağı düzenlenmeksizin Jandarma ekipleri tarafından, sahada yapılan önleyici kolluk denetimi sırasında düzenlenen 09/11/2014 tarihli tutanak dayanak alınarak tesis edildiği, Jandarma Genel Komutanlığına, Orman ve Su İşleri Bakanlığınca, 2872 sayılı Çevre Kanununun 12. maddesine göre yapılmış bir yetki devrinin olmadığı ve denetim yetkisi bulunmayan kurumda görevli jandarmalar tarafından düzenlenen tutanağa dayanılarak idari para cezası verilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk olmadığı
- 4. Daire · E. 2023/11822 · K. 2024/7986 · T. 26.12.2024Daire kararıOnama
Dava konusu istem: Davacı şirketlerin işleteni/donatanı olduğu ... adlı geminin deniz kirliliğine sebebiyet verdiği gerekçesiyle 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 12. ve 24. maddelerinin ihlal edildiği gerekçesiyle aynı Kanunun 20/ı maddesinin 3 numaralı alt bendi uyarınca 1.769.634,00 TL idari para cezası verilmesine ilişki ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve Çevre Kanununun 20/1 (ı) hükmünün Anayasaya aykırılığı konusunda karar verilmek üzere hükmün iptali istemiyle dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi istenilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.