İlgililer nedir?

Madde metninde ana, çocuk, çocuğun ölümü hâlinde altsoy, Cumhuriyet savcısı ve Hazine ile birlikte sayılan, tanımanın iptaline ilişkin doğrudan menfaati bulunan diğer kişiler. Maddede ilgililerin kimler olduğu tek tek sayılmamıştır; bu kavram somut olaya göre belirlenir.

Tanımanın iptali davasını açma hakkı bulunan, tanıma dışındaki kişiler; maddenin ikinci fıkrasında tanıyan dışındaki ilgilerin dava hakkının süresi ayrıca düzenlenmiştir.

Evlatlık ilişkisinin kaldırılması davasını açma hakkına sahip, Cumhuriyet savcısı dışındaki kişidir. Maddede açıkça tanımlanmamış olup, ilişkinin kaldırılmasında hukuki menfaati bulunan kişiler bu kapsamda değerlendirilir.

Vasinin görevden alınmasını talep edebilecek, vesayet ilişkisinde menfaati bulunan kişilerdir. Maddede genel bir ifade olarak kullanılmış olup, ayırt etme gücü aranmaksızın bu talebi yapabilir.

Vesayet makamının kararından doğrudan etkilenen ve itiraz hakkı tanınan kişilerdir. Kapsamın belirlenmesi, kararın kimi ilgilendirdiğine göre yapılır.

Vasiyetin ifasından hukuki menfaati bulunan kişilerdir. Mirasçılar ve vasiyet alacaklıları bu kapsama girer; kimin ilgili sayılacağı vasiyetin içeriğine göre belirlenir.

Mirasçı dışında terekeye ilişkin meşru bir menfaati bulunan ve defter tutulmasını isteyebilecek kişilerdir. Maddede hangi kişilerin ilgili sayılacağı ayrıca belirtilmemiştir.

Sicil kaydı ile hukuki bağı bulunan ve örnek isteme hakkı tanınan kişidir. Maddede ilgilinin kim olduğu ayrıca tanımlanmamıştır.

Tescile konu olguda doğrudan menfaati bulunan ve tescil isteme yetkisi taşıyan kişilerdir. Madde, bu kişilerin temsilcileri ve hukuki halefleri ile birlikte tescil isteyebileceğini belirtir.

Tescil, değişiklik veya silme istemini yapan ya da bu istemin sonucundan doğrudan etkilenen kişilerdir. Sicilde kayıtlı hususlara ilişkin menfaati bulunan üçüncü kişiler bu sıfatla ayrıca düzenlenmiştir.

Silinecek kayıt bakımından görüşleri alınması gereken kişilerdir. Maddede bu kişiler, silinmeye ilişkin yazılı bilginin de verileceği kimselerdir; ilgililerin kimler olduğu madde metninde ayrıca tanımlanmamıştır.

Müşterek avaryadan etkilenen gemi işleteni ve yük sahipleridir. Kaptanın seçiminde menfaatleri dikkate alınır.

Olayın sonucundan malvarlığı etkilenen ve dispeç sonucu bundan yararlanabilecek veya yük alacak taraflardır. Yük sahibi, gemi ve navlun tarafları ile sigortacı bu kavrama girer; sigortacı metinde açıkça sayılmıştır.

Dispeç sonucundan etkilenen taraflardır. Atama konusunda oybirliği bu kişilerden sağlanmalıdır ve belge verme ile inceleme yükümlülüğü de bu kişilere aittir.

Alacaklılar, borçlu, rehin alacaklıları ve geçici haciz sahibi alacaklılar gibi satış sonucundan doğrudan etkilenen kişilerdir. Bunların tamamının onayı aranır.

Belgelendirme isteminde bulunan kişidir. Sıfat, istemde bulunma eyleminden doğar; işlemin tarafı olmak ya da işlemden hak kazanmak bu kavramın şartı olarak aranmaz.

Noter işleminde kendi adına veya kendi hakkında işlem yapılan ve işlemin tarafı sayılan kişidir. Maddede yalnız Türkçe bilmeyen ilgili için tercüman öngörülmüştür.

İşlemin tarafı olan ya da işlemden doğrudan hak veya borç elde eden kişidir. Madde, ilgilinin kendisinin bizzat işlemde bulunmasını ya da bir ilgiliyi temsil etmesini ayrı ayrı yasaklar.

Noterde beyanda bulunan ve tutanağın düzenlenmesini talep eden kişidir. Madde, beyanın hukuki sonuçlarını değil, beyanın dayandığı belgenin tutanakla bağını düzenler.

Noterde kağıdı getiren ve örnek çıkarılmasını isteyen kişidir. Madde, talebi yapan kişinin ilgili olmasını şart koşar.

Disiplin kararından etkilenen ve bu nedenle kararın bir örneği kendilerine tebliğ edilen kişilerdir. Madde, ilgililer kavramını tanımlamamaktadır.

Teminatı göstermiş olan taraf ya da teminat üzerinde hak sahibi olan kişidir. Talep ehliyeti bu kişiye aittir.

Talepte bulunmasa da işin sonucundan hukuki olarak etkilenen kişidir. Birden fazla ilgili varsa, herhangi birinin oturduğu yer mahkemesi yetkili olur.

Çekişmesiz yargı kararından etkilenen ve bu nedenle başvuru hakkı tanınan kişidir. İlgili olup olmadığı, kararın kişinin hukuki durumunu değiştirip değiştirmediğine göre belirlenir.

Eşya veya malvarlığı değerinin iadesini isteyebilecek kişilerdir. Maddede tanımlanmadığından, kapsamı ilgili eşya üzerinde hak sahibi olan kişilerle sınırlı olarak uygulamada yorumlanır.

İptal talebinde bulunma hakkı tanınan kişidir. İhaleye katılan, katılması engellenen, en yüksek öneride bulunup haksız reddedilen kişiler; bunların yasal temsilcileri ve malın yüksek fiyatla satılmasında yararı olan üçüncü kişiler bu kapsamda değerlendirilir.

Maddenin metninde tanımlanmamıştır; ödemeyi talep etmeye hakkı olan kişi anlamında kullanılmıştır. Hangi kişilerin ilgili sayılacağı 9. maddenin ikinci fıkrasındaki düzenlemeye bağlıdır.

Kararın doğrudan etkilediği taraflardır. Kararın tebliği bakımından bunlara ayrıca yapılacak tebliğ, madde metninde ayrıca düzenlenmiştir ve savcıya yapılacak tebliğin ek bir yükümlülük olduğunu gösterir.