Vesayet Makamı nedir?

33 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Vesayet Makamı, 3 kanunda 33 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.431 · usul: Vasi, kayyım ve yasal danışman atanmasına ilişkin kararı veren ve bu kararın ilan edilip edilmeyeceğine karar veren makamdır.
  • HMK m.56 · kanuni temsilci atanması sebebiyle yargılamanın ertelenmesi: Vesayet altına alma, vasi atama ve yasal danışman atama gibi işlemlerde karar verme yetkisi bulunan makamdır.
  • İİK m.54 · tutukluluk ve hükümlülük halinde: Kişiye vasi atanması gibi işlemlerde yetkili olan makam.

Kanunda nerede geçiyor

33 maddeden 30'i

Türk Medeni Kanunu(31 maddeden 28'i)

  • TMK m.21 · 3. Yasal yerleşim yeri

    Vesayet altındaki kişinin yerleşim yerini belirleyen, bağlı olduğu makamdır. Maddenin metninde vesayet makamının bulunduğu yer belirleyici olduğundan, vasinin yerleşim yeri değil makamın bulunduğu yer esas alınır.

  • TMK m.296 · II. Bildirim

    Çocuk vesayet altındaysa tanımanın bildirileceği makamdır. Bu hâlde bildirim, çocuğun kayıtlı olduğu nüfus memurluğu tarafından vesayet makamına yapılır.

  • TMK m.397 · I. Kamu vesayeti

    Vesayet işlemlerini yürüten ve vesayet altındaki kişinin işlerini idare eden sulh hukuk mahkemesidir. Vasiyi atar, vasinin işlemlerine izin verir ve raporları inceler.

  • TMK m.398 · II. Özel vesayet — 1. Koşulları

    Kamusal vesayetin yürütücüsü ve denetim görevlisidir. Aile vesayetinde bu makamın yetki, görev ve sorumluluğu aile meclisine geçer.

  • TMK m.407 · III. Özgürlüğü bağlayıcı ceza

    Kısıtlama ve kayyım atanmasına karar veren, ilgilinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesidir. Maddede hükümlüyü dinleme ve bildirim yükümlülüğü bu makama yöneliktir.

  • TMK m.408 · IV. İstek üzerine

    Kısıtlama kararını veren ve talebi inceleyen yetkili idari-yargısal makamdır. Madde metninde talep bu makama yapılır.

  • TMK m.413 · I. Genel olarak

    Vasiyi atayan ve vesayet işlerini yürüten idari nitelikteki makamdır. Atama kararını bu makam verir.

  • TMK m.414 · II. Eşin ve hısımların önceliği

    Vesayet altına alınacak kişinin vasisini belirleyen ve vesayet işlerini denetleyen resmi makamdır. Madde, vasi seçiminde bu makama bağlı bir sıralama ve takdir ölçütü koyar.

  • TMK m.420 · II. Geçici önlemler

    Vesayet işlerinde görevli ve kararları ilan edilen idari nitelikteki makamdır. Geçici önlemi re'sen alır, yani kişinin talebi aranmaz.

  • TMK m.422 · IV. Kaçınma ve itiraz — 1. Usul

    Vasinin atanmasını ve vasiliğin denetimini yapan, kaçınma veya itirazı değerlendiren idari nitelikli makamdır. Kararında kaçınma veya itirazın yerinde olup olmadığını belirler.

  • TMK m.424 · 3. Karar

    Vasiyi atayan, vasinin görevden alınması hâlinde yeni vasi atayan merci. Madde, vesayet makamının yeni vasi atama yetkisini ve yükümlülüğünü bu hükümle kurar.

  • TMK m.425 · V. Görevin verilmesi

    Vasinin göreve başlamasını sağlamakla yükümlü olan, vasi atamasını yapan ve denetleyen makamdır. Vasinin göreve başlamasına ilişkin işlemler bu makam tarafından yapılır.

  • TMK m.430 · C. Yetki

    Kayyım atamasına yetkili kılınan makamdır. Atama kararı bu makam tarafından verilir ve madde, yetkili makamı belirler.

  • TMK m.431 · D. Usul

    Vasi, kayyım ve yasal danışman atanmasına ilişkin kararı veren ve bu kararın ilan edilip edilmeyeceğine karar veren makamdır.

  • TMK m.433 · B. Yetki

    Yerleştirme, alıkoyma ve kurumdan çıkarma kararlarını veren yetkili makamdır. Kararın verildiği yer, ilgilinin yerleşim yeri veya bulunduğu yer ölçütüne göre belirlenir.

  • TMK m.444 · VI. Taşınmazların satılması

    Vesayet altındaki kişinin işlerini denetleyen ve vasiyi gözeten yetkili merci. Satış talimatını veren ve ihaleyi onaylayan makam budur.

  • TMK m.446

    Vesayet işlerini denetleyen ve vasinin bazı işlemleri için onay ya da karar yetkisi bulunan makamdır. Bu maddede yerleştirme talebinin asıl karar mercii olarak anılmaktadır.

  • TMK m.457 · E. Vasinin ücreti

    Vesayet altındaki kişinin menfaatlerini gözeten ve vasinin ücretini takdir eden makamdır. Ücretin miktarı vesayet makamının takdirine bağlıdır.

  • TMK m.458 · A. Kayyımın konumu

    Kayyımın görev süresini, ücretini belirleyen ve kayyımın işlemlerini denetleyen idari-yargısal makamdır.

  • TMK m.459 · I. Belli bir iş

    Kayyımı atayan, denetleyen ve talimat veren idari makamdır. Madde bakımından talimat yetkisinin sahibidir.

  • TMK m.461 · A. Şikâyet ve itiraz

    Vesayet işlerini yürüten ve vasinin eylem ve işlemlerini denetleyen merci olup şikâyetin yapıldığı yerdir. Bu şikâyet vesayet makamına yapılır ve vesayet makamının kararlarına karşı denetim makamına itiraz edilir.

  • TMK m.464 · C. Rapor ve hesapların incelenmesi

    Vasinin görevini denetleyen ve hesap ile raporlarını onaylayan resmi organdır. Bu maddede yetkisi, vasinin sunduğu belgeleri inceleme, düzeltme isteme, kabul veya reddetme ve önlem alma ile sınırlıdır.

  • TMK m.477 · I. Genel olarak

    Kayyımlığın sona ermesi ve kaldırılmasına karar veren mercidir. Yönetim kayyımlığında sona erme kararı bu makamdan çıkmak zorundadır.

  • TMK m.478 · II. İlân

    Kayyımın atanmasını, denetimini ve görevinin sona ermesini yöneten, Medeni Kanun'da yetkili kılınmış makamdır. Madde bakımından sona erme ilanının ayrıca yapılıp yapılmayacağını takdir eden mercidir.

  • TMK m.483 · I. Sebepleri

    Görevden alma kararını veren mercidir. Bu sebeplerle görevden alma kararı veren mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.

  • TMK m.484 · II. Usulü — 1. İstek üzerine veya re'sen

    Vasinin atanması, denetimi ve görevden alınması gibi vesayetle ilgili işleri yürüten, kanunda belirtilen merciidir. Madde bakımından görevden alma kararını veren ve re'sen harekete geçmekle yükümlü olan makamdır.

  • TMK m.485 · 2. Araştırma ve uyarı

    Vesayet altındaki kişinin korunmasını gözeten ve vasiyi denetleyen idari-yargısal organdır. Görevden alma kararını bu makam verir.

  • TMK m.486 · 3. Geçici önlemler

    Vesayet işlerinde karar veren ve denetim yapan idari nitelikteki organdır. Bu madde kapsamında vasiye karşı geçici önlemleri takdir yetkisiyle alır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.56 · Kanuni temsilci atanması sebebiyle yargılamanın ertelenmesi

    Vesayet altına alma, vasi atama ve yasal danışman atama gibi işlemlerde karar verme yetkisi bulunan makamdır. Bu maddeye göre vesayet gerektiren bir durumun var olup olmadığına karar verecek merci vesayet makamıdır, davaya bakan mahkeme değildir.

İcra ve İflas Kanunu

  • İİK m.54 · 4 – Tutukluluk ve hükümlülük halinde

    Kişiye vasi atanması gibi işlemlerde yetkili olan makam. Maddeye göre mümessil tayini vesayet makamına aitse icra memuru bu tayini kendisi yapamaz; bu durumda vasi tayini gerekir.

Karıştırılan kavramlar

Vesayet makamı ile denetim makamı arasındaki fark nedir?

Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir ve vesayet işlemlerini yürütür, vasiyi atar ve izin verir.

Denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir ve vesayet makamının kararlarını denetler, itirazları inceler.

Vesayet makamının verdiği bir karara karşı itiraz, denetim makamına yapılır; böylece çifte kontrol sağlanır.

TMK m.397

Yerleşim yeri vesayet makamı ile bulunduğu yer vesayet makamı arasındaki fark nedir?

Kararın normal yetki kuralı uyarınca ilgilinin yerleşim yerindeki vesayet makamınca verilmesi hâlidir.

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ilgilinin bulunduğu yerdeki vesayet makamının yetkili olduğu hâldir.

Acil durumda yerleşim yeri dışındaki bir vesayet makamı da yetkili olur ve kararı hemen verebilir.

TMK m.433

Vesayet makamı ile vasi arasındaki fark nedir?

Yerleştirme kararı, vasinin başvurusu üzerine vesayet makamı tarafından verilir.

Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde karar doğrudan vasi tarafından alınır.

Olağan halde yetki vesayet makamındadır; acil halde vasi karar verir ve vesayet makamına derhâl bildirim yapar.

TMK m.446

Vesayet makamı kararı ile denetim makamı kararı arasındaki fark nedir?

Vesayet makamının kararı, ilk derecede verilen ve m.488 uyarınca itiraza konu olan karardır.

Denetim makamının kararı, itiraz üzerine verilen ve kesin olan karardır.

Vesayet makamı kararına karşı kanun yolu olarak denetim makamına itiraz açıktır; denetim makamının kararı için bu maddeye göre başka bir itiraz yolu tanınmamıştır.

TMK m.488

Bulunduğu yer vesayet makamı ile özel kanunlardaki ilgililer arasındaki fark nedir?

Kişinin bulunduğu yerdeki vesayet makamı bildirim yapmakla yükümlüdür.

Özel kanunlarda öngörülen ilgililer de bildirim yükümlüsüdür.

Yükümlü sıfatı kanundan kaynaklanır; bildirim yerleşim yeri vesayet makamına yapılır.

TMK m.434

Vesayet makamı veya hâkim tarafından erteleme ile zorunlu ulaştırma arasındaki fark nedir?

Yerleştirme kararı veren vesayet makamı veya hâkim, durumun özelliklerine göre istemin görüşülmesini erteleyebilir.

Kararı gerektiren her istem ise gecikmeksizin yetkili hâkime ulaştırılmak zorundadır.

Erteleme yetkisi, ulaştırma yükümünü ortadan kaldırmaz; ertelemenin takdiri durumun özelliklerine bağlıdır.

TMK m.436

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 5. Hukuk Dairesi, 2024/14229 E., 2025/2797 K., 03.03.2025
    İlgili madde: TMK m.422, TMK m.424, TMK m.425
  2. 7. Hukuk Dairesi, 2022/6370 E., 2024/322 K., 18.01.2024
    İlgili madde: TMK m.397, TMK m.422, TMK m.431
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2022/747 E., 2023/1080 K., 15.11.2023
    İlgili madde: TMK m.408, TMK m.444

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.