Kayyım nedir?

Ergin olmayan çocuk adına babalık davası açmak üzere atanan kişidir. Madde metninde dava açılınca ve ana tarafından açılmışsa kayyıma, kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar yapılacağı belirtilmiştir.

Çocuk adına işleme katılarak çıkar çatışmasını önleyen kişidir. Kayyımın katılması bu maddede yasal bir zorunluluk olarak öngörülmüştür.

Belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek üzere atanan organdır. Kayyıma ilişkin hükümler, aksi belirtilmedikçe vasi hükümlerine tabidir.

Belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanan kişidir. Görevi vasiye göre sınırlıdır; kapsamı atandığı işle ya da yönetimi üstlenilen malvarlığıyla çizilir.

Kendisine isteği üzerine atanan ve ilgilinin işlerini belirli konularda yürüten kişidir. Kayyımlığa ilişkin hükümler, bu madde bakımından niteliğine uygun düştüğü ölçüde uygulanır.

Kendi isteği üzerine kısıtlanan ergin kişinin işlerini belirli ölçüde görmek üzere atanan kişidir. Kayyımlık, kısıtlama kararının türüne göre vasilikten farklı bir koruma biçimidir.

Bir işin görülmesi veya bir hakkın kullanılması için geçici olarak atanan temsilci niteliğinde kişidir. Maddede yer alan atama usulü, vasi atamasındaki usule tabi tutulmuştur.

Belirli bir işi görmek ya da bir malvarlığını yönetmek üzere vesayet makamınca atanan ve sınırlı yetkiyle temsil eden kişidir. Vasiye göre yetkileri daha dardır.

Bir malvarlığının yönetimi ve gözetimi ile görevlendirilen kişidir. Maddenin yetki sınırı, kayyımın görevlendirildiği malvarlığı ile sınırlıdır.

Vesayet işlerinde vasinin yerine ya da onunla birlikte görev yapmak üzere atanan, maddede vasiyle aynı sorumluluk rejimine tabi tutulan kişidir.

Vasinin görevinin askıya alınması halinde, vesayet işlerini geçici olarak yürütmek üzere atanan kişidir.

Sulh hâkiminin, borçlu mirasçının yerine paylaşmaya katılmak üzere atadığı kişidir. Kayyım, borçlu mirasçıyı paylaşmada temsil eder ve onun yerine geçer.

Mahkemenin atadığı ve temsil yetkisinin kendisine verildiği kişidir. Kayyımın görev ve temsil sınırları mahkeme kararında belirlenir ve bu kararın tescil ve ilanı mahkemece resen yapılır.

Erteleme talebi üzerine mahkemenin derhal atadığı ve şirketi temsil eden ya da sürece nezaret eden kişidir. Maddenin üçüncü cümlesi kayyım atanmasını öngörür.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.133 uyarınca, terör örgütlerine aidiyet, iltisak veya irtibat nedeniyle şirkete atanan kişidir. Dördüncü fıkraya göre kayyımın ilk atandığı mali yıl ve öncesindeki iş ve işlemler bakımından birinci fıkranın ilk cümlesindeki onay yükümlülüğü bulunmaz.

Terör örgütlerine aidiyet, iltisak veya irtibat nedeniyle 5271 sayılı Kanun m.133 uyarınca atanan ve şirketin yönetimini üstlenen kişidir. Altıncı fıkra uyarınca kayyımın görevi devam ettiği sürece beşinci fıkranın yönetim kurulu ve genel kurul işlemleri uygulanmaz.

Mahkemenin toplantıya gerek görmesi halinde, gündemi düzenlemek ve çağrıyı yapmak üzere atadığı kişidir. Kayyımın yetkileri mahkeme kararında gösterilir.

Ticaret mahkemesince, borca batık şirketin yönetim organının yerine geçmek ya da kararlarını onaylamak üzere atanan mesleki ve teknik yeterliliğe sahip kişidir. Atama, iflâsın ertelenmesi talebinin üzerine derhal yapılır.

Tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevlendirilen kişidir. Kayyım atanması zorunlu değil, mahkemenin takdirine bağlıdır.

Mahkemece iflasın ertelenmesi sürecinde borçlunun malvarlığını yönetmek veya gözetmek üzere atanan kişidir. Maddenin son fıkrası, yürürlük tarihinde görevde bulunan kayyımların durumunu düzenler.

İşten el çektirme kararıyla birlikte mahkemece atanan, genel kurulu en kısa zamanda toplamak ve yeni yönetim kurulu seçilinceye kadar kuruluşu yönetmekle görevli kişidir. Sayısı bir veya üç olarak belirlenir ve Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre atanır.

Genel kurul veya organ seçimi iptal edildiğinde mahkemenin 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre atadığı, kuruluşu yeni yönetim kurulu seçilinceye kadar yöneten kişidir. Sayısı bir veya üç olarak belirlenir.

Faaliyeti durdurulan kuruluşun mallarını yönetmek ve çıkarlarını korumak, durdurma süresi sonunda genel kurulu toplayarak kuruluşun yeniden faaliyete geçmesini sağlamakla görevli, mahkemece atanan bir veya üç kişidir. Atama 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır.

Elkonulan taşınmaz, hak ve alacakların idaresi gerektiğinde, bu değerlerin yönetimi için atanan kişidir. Atanması yalnız hâkim kararıyla mümkündür ve atamada m.133 kıyasen uygulanır.

Elkonulan mal, hak ve alacakların idaresi için mahkeme veya sulh ceza hâkimi tarafından atanan kişidir. Kayyım, idaresinden hukuki ve cezai bakımdan sorumludur.

Mükellefin vergi işlerini yürütmek üzere atanan kişidir. Maddede vergi sorumlusu olarak anılır ve tebligatın yapılacağı kişilerden biri sayılır.

Mahkemece bir kişinin işlerinin idaresi için atanan temsilcidir. Madde bakımından işlerin idaresi kayyıma tevdi edilmiş kişiler de bu hükmün kapsamındadır.

Kurucu niteliklerini kaybeden ortağın, temettü dışındaki ortaklık haklarını kullanmak üzere görevlendirilen kişidir.

Şirketin yönetiminin devralınması için atanan kişidir. Madde 20/2-c kapsamında yönetimin kayyıma devri talep edilebilir ve atanacak kişiler için 4. maddedeki şartlar aranır.

Yalnızca görülmekte olan bu davaya özgü olarak, tedavi, gözlem, koruma altında bulunan ya da başkalarıyla görüşmekten yasaklanan tarafın yerine davayı takip etmek üzere atanan kişidir. Mahkeme kayyımı kendisi atamaz; durumu vesayet makamına bildirir.