CMK Madde 248Zorlama amaçlı elkoyma ve teminat belgesi
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
CMK m.248, kaçak sanığın Cumhuriyet savcısına başvurmasını veya duruşmaya gelmesini sağlamak amacıyla Türkiye'deki mallarına, hak ve alacaklarına elkonulmasını (zorlama amaçlı elkoyma) ve gerektiğinde bunların idaresi için kayyım atanmasını düzenler. Ayrıca yokluğunda tutuklama, elkoymanın kaldırılması, elkoyma tedbirlerinin ilanı, yakınların geçimi için yardım izni, kayyım yetkilerinin bir kısmı ve itiraz yolunu kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Kaçağın Cumhuriyet savcısına başvurmasını veya duruşmaya gelmesini sağlamak amacıyla Türkiye'de bulunan mallarına, hak ve alacaklarına amaçla orantılı olarak Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi veya mahkeme kararıyla elkonulabilir ve gerektiğinde idaresi için kayyım atanır. Elkoyma ve kayyım atama kararı müdafiine bildirilir.2 sonra gelmek üzere “Cumhuriyet savcısı veya” ibaresi, ikinci fıkrasına “dolayı” ibaresinden sonra gelmek üzere “soruşturma veya” ibaresi, “olan” ibaresinden sonra gelmek üzere “şüpheli veya” ibaresi, “yetkili” ve “ise,” ibarelerinden sonra gelmek üzere “Cumhuriyet savcısı veya” ibaresi ve aynı fıkranın (a) bendine 84 85 86 ibaresi “Kaçağın” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7072 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
(2)Birinci fıkra hükmü;
a)Türk Ceza Kanununda tanımlanan;
1.Soykırım ve insanlığa karşı suçlar (madde 76, 77, 78),
2.Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti (madde 79, 80),
3.Hırsızlık (madde 141, 142),
4.Yağma (madde 148, 149),
5.Güveni kötüye kullanma (madde 155),
6.Dolandırıcılık (madde 157, 158),
7.Hileli iflas (madde 161),
8.Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188),
9.Parada sahtecilik (madde 197),
10.Suç işlemek amacıyla örgüt kurma (madde 220),
11.Zimmet (madde 247),
12.İrtikâp (madde 250),
13.Rüşvet (madde 252),
14.İhaleye fesat karıştırma (madde 235),
15.Edimin ifasına fesat karıştırma (madde 236),
16.Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar (madde 302, 303, 304, 305, 306, 307, 308),
17.(Ek: 24/11/2016-6763/33 md.) Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar (madde 309, 310, 311, 312, 313),
18.Silahlı örgüt (madde 314) veya bu örgütlere silah sağlama (madde 315),
19.Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk (madde 328, 329, 330, 331, 333, 334, 335, 336, 337),
Suçları,
b)Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunda tanımlanan silah kaçakçılığı (madde 12) suçları,
c)Bankalar Kanununun 22 nci maddesinin (3) ve (4) numaralı fıkralarında tanımlanan zimmet suçu,
d)Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda tanımlanan ve hapis cezasını gerektiren suçlar,
e)Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 68 ve 74 üncü maddelerinde tanımlanan suçlar,
Hakkında uygulanır.
(3)Elkonulan mal, hak ve alacakların korunmasında, elkoymaya ilişkin hükümler uygulanır. Tedbirlere ilişkin kararların özetinin bir gazetede ilânına sulh ceza hâkimince veya mahkemece karar verilebilir.3
(4)Kaçak yakalandığında veya kendiliğinden gelerek teslim olduğunda elkoymanın kaldırılmasına karar verilir.
(5)Kaçak hakkında 100 üncü ve sonraki maddeler gereğince, sulh ceza hâkimi veya mahkeme tarafından yokluğunda tutuklama kararı verilebilir.
(6)Sulh ceza hâkimi veya mahkeme elkoymaya karar verdiğinde, kaçağın yasal olarak bakmakla yükümlü bulunduğu yakınlarının alınan tedbirler nedeniyle yoksulluğa düşebileceklerini saptarsa, bunların geçimlerini sağlamak üzere, elkonulan mal varlığından sosyal durumları ile orantılı miktarda yardımda bulunulması konusunda kayyıma izin verir.4
(7)246 ncı madde hükmü kaçaklar hakkında da uygulanır.
(8)Bu kararlara karşı itiraz edilebilir.
- 1.(madde başlığı)24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasına “sanığın” ibaresinden sonra gelmek üzere “Cumhuriyet savcısına başvurmasını veya” ibaresi ve “orantılı olarak” ibaresinden sonra gelmek üzere “Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi veya” ibaresi eklenmiş; ikinci fıkrasının (a) bendine (16) numaralı alt bendinden sonra gelmek üzere (17) numaralı alt bent eklenmiş, diğer alt bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.
- 2.(1. fıkra)2/1/2017 tarihli ve 680 sayılı KHK’nin 13 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Kaçak sanığın” ibaresi “Kaçağın” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7072 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
- 3.(3. fıkra)24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ilânına” ibaresinden sonra gelmek üzere “sulh ceza hâkimince veya” ibaresi eklenmiştir.
- 4.(6. fıkra)24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Mahkeme” ibaresi “Sulh ceza hâkimi veya mahkeme” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(4)
- 24.11.2016bir ibaresi 24.11.2016 tarihinde 6763 sayılı Kanunla değiştirildi
- 24.11.20162. fıkra (17) bendi 24.11.2016 tarihinde 6763 sayılı Kanunla eklendi
- 24.11.20163. fıkra 24.11.2016 tarihinde 6763 sayılı Kanunla eklendi
- 24.11.20166. fıkra 24.11.2016 tarihinde 6763 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(28)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddede geçen tanımlar(3)
- Şüpheli
- Soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
- Müdafi
- Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı
- Soruşturma
- Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi
Bu maddedeki kavramlar
- Kaçak
- Katalog suçlar
- Kayyım
- Orantılılık
- Yakınların geçimi için izin
- Zorlama amaçlı elkoyma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
20 karar arasından seçildi- 1. Ceza Dairesi · E. 2025/4401 · K. 2025/6990 · T. 13.10.2025Daire kararıBozma
2021/9430 Karar sayılı ilamı ile "suç niteliği" yönünden sanık aleyhine bozulduğu, bozma sonrası yargılamada 1412 sayılı Kanun'un 326/2. maddesindeki "Ancak sanık hakkında verilecek ceza, bozmaya konu olan cezadan daha ağır ise herhalde dinlenilmesi gerekir" şeklindeki düzenlemeye aykırı olarak, nitelikli kasten öldürme suçunun 5271 sayılı Kanun'un 248/2. maddesinde sayılan suçlardan da olmadığı halde Kanun'a aykırı biçimde kaçak kararı verilerek, bozma sonrası sanığa,
- 1. Ceza Dairesi · E. 2024/6870 · K. 2025/1983 · T. 12.03.2025Daire kararıBozma
Ancak, sanık hakkında verilecek ceza, bozmaya konu olan cezadan daha ağır ise, her hâlde dinlenmesi gerekir." hükmüne aykırı olarak, kasten öldürmeye teşebbüs suçunun 5271 sayılı Kanun'un 248. maddesinde sayılan suçlardan da olmadığı halde bozma sonrası sanığın savunması alınmadan nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçundan mahkûmiyet hükmü kurulması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması, hukuka aykırı bulunmuştur.
- 5. Ceza Dairesi · E. 2021/11667 · K. 2024/11799 · T. 11.12.2024Daire kararıOnama
Sanık müdafiinin temyiz istemi, sanık hakkında 5271 sayılı Kanun'un 248. maddesi uyarınca indirim yapılmamasının, teselsül hükümleri uyarınca ceza miktarında artırım yapılmasının hukuka aykırı olduğuna ve sair nedenlerle hükmün bozulması gerektiğine ilişkindir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Aşağıdakilerden hangisi katalog suçlar arasında yer almaz?
- A) Yağma.
- B) Rüşvet.
- C) Tehdit.
- D) İhaleye fesat karıştırma.
- E) Parada sahtecilik.
Bu maddeyle ilgili 10 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl