CMK Madde 252Basit yargılama usulünde itiraz
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, basit yargılama usulünde verilen hükümlere karşı itiraz yolunu düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Mülga: 2/7/2012-6352/105 md.) (Başlığı ile Birlikte Yeniden Düzenleme:17/10/2019-7188/25 md.)
(1)251 inci madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir.
(2)(Değişik:2/3/2024-7499/17 md.) İtiraz üzerine hükmü veren mahkemece dosya, o yerde birden fazla asliye ceza mahkemesi bulunması hâlinde tevzi kriterlerine göre belirlenen asliye ceza mahkemesine gönderilir ve bu mahkemece duruşma açılarak genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur. Tek asliye ceza mahkemesinin bulunduğu yerlerde ise, aynı mahkemede yetkili başka bir hakim varsa bu hakim tarafından; aksi hâlde adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu başkanınca görevlendirilen hakim tarafından duruşma açılır ve genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur. Taraflar gelmese bile duruşma yapılır ve yokluklarında 223 üncü madde uyarınca hüküm verilebilir. Taraflara gönderilecek davetiyede bu husus yazılır. Duruşmadan önce itirazdan vazgeçilmesi hâlinde duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır.
(3)(Değişik:2/3/2024-7499/17 md.) Mahkeme, ikinci fıkra uyarınca hüküm verirken, 251 inci madde kapsamında basit yargılama usulüne göre verilen hükümle bağlı değildir. Ancak, itirazın sanık dışındaki kişiler tarafından yapıldığı hâllerde 251 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca indirim uygulanır.
(4)(Değişik:2/3/2024-7499/17 md.) İtiraz üzerine verilen hükmün sanık lehine olması hâlinde, bu hususların itiraz etmemiş olan diğer sanıklara da uygulanma olanağı varsa bu sanıklar da itiraz etmiş gibi verilen kararlardan yararlanır.
(5)(Değişik:2/3/2024-7499/17 md.) İkinci fıkra uyarınca verilen hükümlere karşı genel hükümlere göre kanun yoluna başvurulabilir.
(6)(Değişik:2/3/2024-7499/17 md.) Birinci fıkradaki itirazın, süresinde yapılmadığı veya kanun yoluna başvuru hakkı bulunmayan tarafından yapıldığı mahkemesince değerlendirildiğinde dosya, 268 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderilir. Mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar ve kararını gereği için mahkemesine gönderir.
(7)(Ek:2/3/2024-7499/17 md.)Birinci fıkradaki itirazın, yargılama giderine, vekâlet ücretine veya maddi hataya ilişkin olması hâlinde 268 inci maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır. Mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar ve kararını gereği için mahkemesine gönderir.
Değişiklik geçmişi(7)
- 02.03.20242. fıkra 02.03.2024 tarihinde 7499 sayılı Kanunla değiştirildi
- 02.03.20243. fıkra 02.03.2024 tarihinde 7499 sayılı Kanunla değiştirildi
- 02.03.20244. fıkra 02.03.2024 tarihinde 7499 sayılı Kanunla değiştirildi
- 02.03.20245. fıkra 02.03.2024 tarihinde 7499 sayılı Kanunla değiştirildi
- 02.03.20246. fıkra 02.03.2024 tarihinde 7499 sayılı Kanunla değiştirildi
- 02.03.20247. fıkra 02.03.2024 tarihinde 7499 sayılı Kanunla eklendi
- 02.07.2012maddenin tamamı 02.07.2012 tarihinde 6352 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(8)
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- Sanık
- Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
Bu maddedeki kavramlar
- Basit yargılama usulü
- İtiraz
- Dörtte bir indirim
- Sanık lehine itiraz sonucu
- Tevzi kriterleri
- Yokluk hükmü
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
1.010 karar arasından seçildi- 4. Ceza Dairesi · E. 2024/934 · K. 2026/3919 · T. 24.02.2026Daire kararıBozma
Sanık hakkında basit yargılama usulü uygulanarak verilen mahkûmiyet kararına sanık tarafından itiraz edilmesi üzerine genel hükümlere göre yargılama yapılarak duruşma açılmış ve 5271 sayılı Kanun'un 252/2. maddesi uyarınca gelmeyen sanığın yokluğunda yargılamaya devam olunarak mahkumiyet kararı verilmiş ise de, sanık hakkında hakaret eyleminin aleni ortamda gerçekleştirilmesi nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 125/4. maddesinin uygulanmış olması karşısında; suçun kanun maddesinde öngörülen cezanın üst sınırı olan 2 yılı aştığından basit yargılama usulünün uygulanamayacağı,
- 4. Ceza Dairesi · E. 2025/11112 · K. 2026/2439 · T. 03.02.2026Daire kararıBozma
"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun "Basit yargılama usulünde itiraz" başlıklı 252/1. maddesinde, "251 inci madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir.
- 8. Ceza Dairesi · E. 2025/7835 · K. 2025/7419 · T. 07.10.2025Daire kararıRet
açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldınlarak, davanın düşmesne karar verildiğinden, sanığın aleyhine bir durum oluşturmadığı, basit yargılama usulünün değerlendirilmesi gerekçesiyle verilen bozma kararı üzerine basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilerek kurulan hükümlerin ise 5271 sayılı Kanun'un 252/1. maddesi uyarınca nihai karar olduğu, bu şekilde verilen nihai kararların sonuçta mahkumiyet hükmü olması nedeni ile sanık aleyhine bir durum oluşturması ihtimalinin bulunduğu, Somut olayda, nihai bir karar bulunduğu,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre basit yargılama usulünde itiraz üzerine yapılan yargılamayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Mahkeme, itiraz üzerine duruşma açtığında, basit yargılama usulüne göre verdiği önceki hükümle bağlıdır.
- B) Sanık dışındaki kişiler tarafından itiraz edilirse, basit yargılama indiriminden (1/4) yararlanılır.
- C) İtiraz üzerine verilen hüküm sanık lehine ise, itiraz etmemiş diğer sanıklara da sirayet eder.
- D) İtiraz üzerine verilen hükümlere karşı genel hükümlere göre kanun yoluna başvurulabilir.
- E) İtirazın süresinde yapılmadığı anlaşılırsa dosya itirazı incelemeye yetkili mercie (Ağır Ceza Mahkemesi) gönderilir.
Bu maddeyle ilgili 6 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl