İtiraz nedir?

Kabul edilmeme kararına karşı ayrı bir olağan kanun yolu olarak öngörülen başvurudur. İtiraz üzerine verilen ret kararı ayrıca kesin olmayıp hükümle birlikte denetlenir.

Verilen kararın yeniden incelenmesini isteme yoludur. Madde metninde, bu maddedeki kararlara karşı yapılabileceği belirtilmiştir.

Adli kontrole ilişkin kararlara karşı, kanunda öngörülen kanun yoluna başvurulmasıdır. Maddenin ikinci fıkrası, adli kontrole ilişkin kararların itiraza açık olduğunu belirtir.

Basit yargılama usulünde verilen hükmün kesinleşmesini önleyen ve hükmün yerine genel hükümlere göre duruşma açılmasını sağlayan kanun yoludur. İtiraz hem hükme hem de uygulanan usule yöneliktir.

Hâkim veya mahkeme kararına karşı, kararı veren merciye ya da kanunda gösterilen ayrı bir mercie yapılan olağan kanun yoludur. Kararı veren merciye dilekçeyle veya zabıt kâtibine tutanağa geçirilmek üzere sözlü beyanla yapılır.

Hâkimlik veya mahkeme tarafından verilen bir kararın, kanunda gösterilen merciye götürülerek yeniden incelenmesini isteme yoludur. Kural olarak hâkimlik kararlarına karşı başvurulan olağan bir kanun yoludur; mahkeme kararlarına karşı ise yalnızca kanunda açıkça belirtilen hâllerde açıktır.

Kanunda açıkça öngörülen hallerde bir kararın denetlenmesi için kullanılan olağan kanun yoludur. Maddenin ikinci fıkrasındaki saklı tutma, bu yolun bölge adliye mahkemesi kararları bakımından kanunda açıkça öngörülmüş olması hâlinde kullanılabileceği anlamına gelir.

Sonradan evlenme yoluyla kurulan soybağının ortadan kaldırılmasını isteyen, belirli kişilerce açılabilen bozucu nitelikte bir dava yoludur. Hakim kararıyla soybağı geçmişe etkili olarak ortadan kalkar.

Aile yurdunun kurulmasının alacaklılar veya üçüncü kişilerin haklarını zedeleyeceği gerekçesiyle, ilanda belirtilen süre içinde mahkemeye bildirilen karşı çıkma beyanıdır. İtirazın yazılı yapılması ve ilanın süresinde olması gerekir.

İlan süresi içinde yurdun sona erdirilmesine karşı ileri sürülen ve mahkemenin haklılığını değerlendireceği karşı beyandır. İtirazın haksız olduğu anlaşılırsa kayıt silinmesine engel değildir.

Vesayet makamının kararlarına karşı denetim makamına yapılan başvurudur. Bu başvuru tebliğ gününden başlayarak on gün içinde yapılmalıdır.

Görevine son verme kararına karşı, tebliğden itibaren on beş gün içinde asliye mahkemesine yapılan başvurudur. İtiraz üzerine verilen karar kesindir.

Son ilandan başlayarak üç ay içinde, zilyedin koşullarının gerçekleşmediğini ileri sürerek ve bunu ispatlayarak yapılan karşı beyandır. Yerinde görülmeyen itiraz, kazanımı engellemez.

Zarar gören malikin ya da taşmadan zarar gören sınırlı aynî hak sahibinin, taşkın yapının haksız yapıldığını yapı malikine veya temsilcisine bildirmesidir. İtiraz, taşan yapının bulunduğu arazinin malikine yapılmalıdır; üst hakkına dayanılarak yapılmışsa üst hakkı sahibine yöneltilir.

Diğer ortakların, yönetici ortağın işlemini engellemek için yaptıkları karşı çıkma beyanıdır. Bu maddede itiraz yetkisi, yetki yalnızca bir ortağa verilmişse ve hile yoksa etkili olmaz.

Sicil müdürlüğü kararına karşı, Kanunun 34. maddesinde gösterilen merciye başvurarak kararın değiştirilmesini isteme yoludur. Bu madde itirazın kendisini tanımlamaz, yalnızca 34. maddeye yollama yapar.

İlgililerin dispeç raporuna karşı, duruşmada veya daha önce yaptıkları karşı çıkıştır. Yapılmış bir itiraz, dispecin itiraz edilen kısmının onaylanmasını engeller.

Dispeç hesabına karşı ilgililerin ileri sürdüğü ve mahkemece incelenen itirazdır. İtirazın incelenmesi de basit yargılama usulüne tabidir.

Dispeç raporuna karşı ilgililerin onay aşamasında ileri sürdükleri karşı çıkış niteliğindeki beyandır. İtiraza uğrayıp uğramamak, kesinleşmeden önce ilam niteliğinin bulunup bulunmamasını belirler.

Staj listesine yazılma işlemine karşı ileri sürülen başvurudur. Maddeye göre itiraz, yazılma işleminin sonuçlarını durdurur; itirazın reddi veya kabulü hangi merciin yetkisinde olduğu maddede belirtilmemiştir.

Baro kararına karşı avukatın Türkiye Barolar Birliğine yaptığı başvurudur. Süresi kararın tebliğinden, sessizlik hâlinde ise bir aylık sürenin bitiminden itibaren on beş gündür.

Düşürme kararına karşı Türkiye Barolar Birliğine yapılan başvurudur. İtiraz yapılması kararın yürürlüğünü durdurmaz.

Adli yardım talebinin reddine ilişkin karara karşı, kararı veren mahkemeye dilekçe ile yapılan başvurudur. Kanun yoluna başvuru değildir; itiraz incelemesi kararı kesindir.

Karşı taraf veya menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişinin, tedbir kararını veren mahkemeye ya da asıl davaya bakan mahkemeye yaptığı, tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin başvurudur. İtiraz, tedbir kararının değiştirilmesi veya kaldırılması talebinden ayrıdır.

Alacağın hiç doğmadığını ya da sona erdiğini ileri süren savunma aracıdır. Borç ilişkisinin geçersizliği, ifa ve ibra bu niteliktedir.

Tasfiye memurlarının malvarlığının paraya çevrilmesine ilişkin karar ve işlemlerine karşı, öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde alacaklılar kuruluna yapılan başvurudur.

Disiplin cezasını veren amirden başka bir disiplin mercii nezdinde, cezanın yeniden değerlendirilmesini isteyen idari başvuru yoludur. Madde yalnız uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarını kapsar.