Kesin karar nedir?
Kısaca
Kesin karar, 21 kanunda 38 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.488 · itiraz: Denetim makamının itiraz üzerine verdiği kararın kanun yoluna tabi olmadığı anlamına gelir.
- HMK m.45 · zabıt kâtibinin yasaklılığı ve reddi: Verildiği mercii bağlayan ve kanun yoluna konu edilemeyen karardır.
- CMK m.28 · ret istemi üzerine verilecek kararlar ve başvurulacak kanun yolları: Kanun yoluna başvurulamayan karardır.
Kanunda nerede geçiyor
38 maddeden 23'iHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.44 · Ret talebine ilişkin kararların temyizi
Esas hüküm bakımından temyiz yolu kapalı davalarda, bölge adliye mahkemesi başkan ve üyelerinin reddine ilişkin kararların başvuru yolu kalmadan kesinleşmesidir. Bu kararlara karşı temyiz yoluna gidilemez.
- HMK m.45 · Zabıt kâtibinin yasaklılığı ve reddi
Verildiği mercii bağlayan ve kanun yoluna konu edilemeyen karardır. Bu maddede ret talebi ve çekinme hakkındaki kararların kesin olduğu belirtilmiştir.
- HMK m.346 · İstinaf dilekçesinin reddi
Kanun yoluna başvurulamayan karardır ve maddenin ikinci unsurunu oluşturur. Kesinliğin ölçütü m.341/2 hükmüne bağlanmıştır.
- HMK m.352 · Ön inceleme
Kanun yoluna başvurulamayan, istinaf yolu kapalı olan kararlardır. Kararın kesin olup olmadığı, dava değerine ve kanunda öngörülen istisnalara göre belirlenir.
- HMK m.363 · Kanun yararına temyiz
Verildiği anda kanun yoluna götürülemeyen, istinaf veya temyiz yoluna kapalı olan karardır. Bu madde bakımından kesin karar, kanun yararına temyizin konusu olabilen karar türlerinden biridir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu
- İYUK m.42 · Bağlantılı davalarla ilgili diğer esaslar
Bölge idare mahkemesi veya Danıştayın bağlantının bulunup bulunmadığına ilişkin kararına karşı başka bir kanun yoluna başvurulamamasıdır. Bu kararlar hakkında temyiz veya benzeri bir yol kapalıdır.
- İYUK m.43 · Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem
Danıştay ve bölge idare mahkemesinin görev ve yetki uyuşmazlığına ilişkin verdiği kararın artık kanun yoluna konu olmadığı, bağlayıcı nitelikte bulunduğu anlamındadır.
- İYUK m.44 · Merci tayini
Merci tayini makamının verdiği kararın kanun yoluna tabi olmadığı anlamındadır. Bu karara karşı temyiz ya da karar düzeltme yolu açık değildir.
- İYUK m.45 · İstinaf:
Kanun yoluna başvurulamayan karardır. Bu maddede dava konusunun tutarı otuz bir bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve iptal davalarında verilen kararlar kesindir. Tutar, güncel parasal sınır notuna göre ölçülür.
Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.28 · Ret istemi üzerine verilecek kararlar ve başvurulacak kanun yolları
Kanun yoluna başvurulamayan karardır. Ret isteminin kabulüne ilişkin karar bu niteliktedir, dolayısıyla itiraz da istinaf ya da temyiz de edilemez.
- CMK m.42 · Eski hâle getirme dilekçesi üzerine verilecek karar
Kanun yoluna başvurulamayan karar. Kabul kararı bu niteliktedir; red kararına karşı ise itiraz yoluna gidilebilir.
- CMK m.271 · Karar
Merciin itiraz üzerine verdiği ve bu madde uyarınca başka bir kanun yoluna konu olmayan karardır. Ancak ilk defa merci tarafından verilen tutuklama kararları bu kuralın dışındadır ve bunlara karşı yeniden itiraz yoluna gidilebilir.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.268 · 2. Ortakların kararlarına uyma zorunluluğu
Basit yargılama usulünde verilen ve kanun yoluna başvurulamayan karardır. Kararın kesinliği, tasfiye memuru ile ortaklar arasındaki uyuşmazlıklara ilişkin olup, bu kararlara karşı istinaf veya temyiz yoluna gidilemez.
- TTK m.405 · H) Şirket ile denetçi arasındaki görüş ayrılıkları
Mahkeme kararına karşı kanun yoluna başvurulamayacağı anlamına gelir. Maddede yalnızca kararın kesinliği belirtilmiştir.
- TTK m.440 · 3. Atama
Mahkemenin istem hakkında verdiği ve kanun yoluna konu olmayan karardır. Madde metni kararın kesin olduğunu söyler; istinaf yolunun kapalı olması bu niteliğin sonucudur.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.138 · V. Redde itiraz ve yargılama usulü
Mahkemenin itiraz üzerine verdiği ve olağan kanun yollarına başvurulmasına izin verilmeyen karardır. Evrak üzerinde incelemede verilen karar bu niteliktedir.
- TMK m.488 · 5. İtiraz
Denetim makamının itiraz üzerine verdiği kararın kanun yoluna tabi olmadığı anlamına gelir. Bu nitelik madde metninde açıkça belirtilmiştir.
Avukatlık Kanunu
- Av. K. m.70 · Nakil isteminin reddi
Türkiye Barolar Birliğinin itiraz üzerine verdiği karardır. Birlik kararına karşı adli yargı yolu değil, idari yargı merciine başvuru yolu açıktır.
- Av. K. m.178 · Adlî yardım istemi
Baro başkanının verdiği ve bu madde bakımından başka bir baro içi ya da yargısal yoldan değiştirilemeyeceği anlamına gelen karardır. Maddede kesinlik, üst makama başvuru yolunun bulunmadığını ifade eder.
Amme Hükmü Şahısları veya Müesseseleri Tarafından Fiilen Amme Hizmetlerine Tahsis Edilmiş Gayrimenkuller Hakkında Kanun
- Amme Hükmü Şahısları veya Müesseseleri Tarafından Fiilen Amme Hizmetlerine Tahsis Edilmiş Gayrimenkuller Hakkında Kanun m.8
Danıştay'ın alıcı idare başvurusu üzerine verdiği ve taraflarca başka bir yolla itiraz edilemeyen karardır. Maddede Danıştay kararının bağlayıcılığı ile tebliğ tarihi önem taşır.
- Amme Hükmü Şahısları veya Müesseseleri Tarafından Fiilen Amme Hizmetlerine Tahsis Edilmiş Gayrimenkuller Hakkında Kanun m.9
Danıştay birinci dairesinin uyuşmazlığı iki ay içinde inceleyerek verdiği, kendisine karşı başka yol bulunmayan karardır. Taraflar bedelde anlaşamazsa bu yola başvurulur.
Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun
- Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun m.8 · Çekinme
Çekinme isteğinde bulunan başkan ve üye katılmadan verilen, Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından alınan nihai karardır. Bu karar için madde ayrıca bir üst merci öngörmez.
- Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun m.29 · Kararların kesinliği ve yayınlanması
Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarının kanun yoluna tabi olmadığı, yani karara karşı temyiz, karar düzeltme gibi başvuruların yapılamadığı nitelik. Madde, bu niteliği açıkça belirtir.
Terim 13 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Kesin karar ile resmî Gazete'de yayımlanan karar arasındaki fark nedir?
Uyuşmazlık Mahkemesinin tüm kararları kesindir ve kanun yoluna tabi değildir.
Resmî Gazete'de yayımlanma yalnızca Başkanın uygun gördüğü kararlar için söz konusudur.
Yayımlanmamış bir karar da kesindir; yayımlanma kararın kesinliğinin koşulu değildir.
Kesin karar ile istinafa açık karar arasındaki fark nedir?
Konusu otuz bir bin Türk lirasını geçmeyen vergi, tam yargı ve iptal davası kararları kesindir.
Bu sınırı aşan veya malvarlığına ilişkin olmayan dava kararları istinafa açıktır.
Kesin karara karşı istinaf yoluna gidilemez; başvuru reddedilir. Tutar güncel parasal sınır notuna göre belirlenir.
Kesin karar ile maddi anlamda kesin hüküm arasındaki fark nedir?
Kesinlik, kararın kanun yoluna konu olamamasıdır ve Anayasa Mahkemesi kararları bakımından bu özellik ilk ve son derece mahkemesi olmasından gelir.
Bağlayıcılık ise kararın tüm organları ve kişileri bağlamasıdır ve bu, kararın hüküm fıkrası için geçerlidir.
Kararın yeniden dava konusu yapılmaması ile hüküm fıkrasının bağlayıcılığı farklı hukuki kavramlardır; birinin varlığı diğerini kendiliğinden doğurmaz.
Kesin karar ile yargı denetimi arasındaki fark nedir?
Büyük Genel Kurulun kararları kesindir ve başka yargı merciine başvuru yapılamaz.
Kararın bu madde kapsamında verilmiş olması, Anayasa veya kanunun öngördüğü başka bir yolu kapatmaz.
Büyük Genel Kurul kararına karşı genel anlamda bir yargı yolu açılmaz; bu kesinlik, maddede düzenlenen görevler için geçerlidir.
Süre aşımı ile kesin karar arasındaki fark nedir?
İstinaf dilekçesinin kanuni süre geçtikten sonra verilmesi, süre aşımı halidir ve kararın kesin olup olmadığına bakılmaksızın ret sebebi oluşturur.
Kesin karara ilişkin başvuru ise süre içinde verilmiş olsa bile ret sebebidir; ret sebebi süre değil kararın niteliğidir.
Her iki halde de kararı veren mahkeme ret kararı verir; ancak ret gerekçesi farklıdır ve bölge adliye mahkemesinin denetiminde bu gerekçenin doğruluğu ayrıca incelenir.
Kesin karar ile istinaf açık karar arasındaki fark nedir?
Kararın kesin olması hâlinde istinaf yolu kapalıdır.
Karar istinafa açıksa ön inceleme dosyanın esasına geçmek üzere devam eder.
Kesin karara karşı yapılan istinaf başvurusu ön incelemede doğrudan karar konusu olur; istinaf açık ise dosya incelemeye alınır.
İlgili konular
- İdari davalarda yetki ve bağlantı ile görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlemlerİdari Yargılama Usulü
- Hâkimin davaya bakmaktan yasaklılığı ve reddiMedeni Usul Hukuku
- Yüksek mahkemelerAnayasa Hukuku
- Adli müzaharetAvukatlık Hukuku
- Baro levhası ve avukatlar listesiAvukatlık Hukuku
- Hâkimin davaya bakamaması ve reddiCeza Muhakemesi Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- 2021/19 E., 2022/46 K., 21.04.2022İlgili madde: 221 s. K. m.8, 221 s. K. m.9
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/350 E., 2024/285 K., 29.05.2024İlgili madde: HMK m.346, HMK m.352
- 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023İlgili madde: 2247 s. K. m.8
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.