İYUK Madde 45İstinaf:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
2577 sayılı İYUK m.45, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunun süresini, kesin kararları, istinaf dilekçesinin dosyayla birlikte gönderilmesini, bölge idare mahkemesinin ret, düzeltme, kaldırma ve kaldırıp yeniden karar verme yetkilerini, usule ilişkin kaldırma hallerini, 7 günlük temyiz başvuru süresini ve ivedi yargılamada istinafın kapalılığını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 18/6/2014-6545/19 md.)
1.İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. (Değişik cümle:28/7/2024-7524/52 md.) Ancak, konusu otuz bir bin Türk lirasını geçmeyen; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.2
2.İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir. İstinaf başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyalar bölge idare mahkemesine gönderilir. (Ek cümle:28/7/2024-7524/52 md.) Bölge idare mahkemesinin 48 inci maddenin yedinci fıkrası uyarınca verdiği kararlara karşı tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.3
3.(Değişik:16/7/2026-7589/5 md.) Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin yaptığı inceleme sonunda;
a)Kararı hukuka uygun bulursa,
b)Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa kararın gerekçesini değiştirerek,
c)Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak,
istinaf başvurusunun reddine karar verir.
4.Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.
5.(Değişik:16/7/2026-7589/5 md.) Bölge idare mahkemesi;
a)İlk inceleme üzerine verilen kararlar ile usule ilişkin verilen diğer nihai kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması,
b)Davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması,
c)Dilekçenin reddine karar verilmesi gerekirken bu karar verilmeksizin dava hakkında karar verilmesi,
d)Dosyanın eksik veya yanlış hasımla tekemmül ettirilerek karar verilmesi,
e)Talep hakkında karar verilmemesi yahut eksik hükümle karar verilmesi,
f)Keşif veya bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği hâlde yaptırılmadan karar verilmesi,
g)Duruşma yapılması gerektiği hâlde duruşma yapılmadan karar verilmesi,
hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine kesin olarak karar verir. Ancak bölge idare mahkemesi, (f) ve (g) bentlerindeki eksikliği kendisi gidererek karar verebilir. Bu fıkrada sayılan haller dışında kararın kaldırılarak dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilemez.
6.Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir. (Ek cümle: 20/7/2017-7035/6 md.) Bu kararlar, dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir ve bu mahkemelerce yedi gün içinde tebliğe çıkarılır.4
7.İstinaf başvurusuna konu edilen kararı veren ya da karara katılan hâkim, aynı davanın istinaf yoluyla bölge idare mahkemesince incelenmesinde bulunamaz.
8.İvedi yargılama usulüne tabi olan davalarda istinaf yoluna başvurulamaz.
- 1.(madde başlığı)Bu madde başlığı “İtiraz:” iken, 18/4/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
- 2.20/7/2017 tarihli ve 7035 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “aksine hüküm bulunsa” ibaresi “farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa” şeklinde değiştirilmiştir.
- 3.Anayasa Mahkemesinin 20/7/2022 tarihli ve E.: 2022/48, K.: 2022/93 sayılı Kararı ile bu fıkranın birinci cümlesi “istinafın kanuni süre geçtikten sonra yapılması hâli” yönünden iptal edilmiştir.
- 4.Anayasa Mahkemesinin 27/3/2025 tarihli ve E.: 2024/189; K.: 2025/83 sayılı Kararı ile bu fıkranın birinci cümlesi "istinaf başvurusunun kısmen veya tümden kabulü hali" yönünden iptal edilmiştir.
Değişiklik geçmişi(10)
- 16.07.2026“Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin yaptığı…” ile başlayan bent 16.07.2026 tarihinde 7589 sayılı Kanunla değiştirildi
- 16.07.2026“Bölge idare mahkemesi; a) İlk inceleme üzerine verilen kararlar ile usule…” ile başlayan bent 16.07.2026 tarihinde 7589 sayılı Kanunla değiştirildi
- 27.03.2025maddenin bir kısmı 27.03.2025 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2024/189, K.2025/83)
- 28.07.2024“Ancak, konusu otuz bir bin Türk lirasını geçmeyen; vergi davaları, tam yargı…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 28.07.2024 tarihinde 7524 sayılı Kanunla değiştirildi
- 28.07.2024“Bölge idare mahkemesinin 48 inci maddenin yedinci fıkrası uyarınca verdiği…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 28.07.2024 tarihinde 7524 sayılı Kanunla eklendi
- 20.07.2022maddenin bir kısmı 20.07.2022 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2022/48, K.2022/93)
- 20.07.2017“Bu kararlar, dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 20.07.2017 tarihinde 7035 sayılı Kanunla eklendi
- 20.07.2017bir ibaresi 20.07.2017 tarihinde 7035 sayılı Kanunla değiştirildi
- 18.06.2014maddenin tamamı 18.06.2014 tarihinde 6545 sayılı Kanunla değiştirildi
- 18.04.2014madde başlığı 18.04.2014 tarihinde 6545 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(5)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- İstinabe
- İstinaf
- Kesin karar
- Tebliğ tarihi
- Hitap ve istekle bağlılık
- Usulen kaldırma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
90.657 karar arasından seçildi- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2023/1865 · K. 2024/385 · T. 26.02.2024İDDKOnama
anılan yapı kayıt belgelerinin iptali istemiyle açılan davalarda (anılan davaların bir kısmında, ... tarih ve E... sayılı işlemin tesis edildiği 17/01/2020 tarihinden önce, bir kısmında ise anılan tarihten daha sonra) anılan yapı kayıt belgelerini iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararlarına karşı yapılan istinaf başvurularının ise, 2577 sayılı Kanun'un 45/6 maddesi hükmü uyarınca kesin olarak reddedildiği,
- 10. Daire · E. 2024/6638 · K. 2025/3412 · T. 01.07.2025Daire kararıBozma
davalı idare tarafından, idari başvuru tarihi olan 27/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle "davacının manevi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına", manevi tazminata ilişkin ıslah talebi kabul edilmeyerek, davacı için 10.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne, geriye kalan 10.000,00 TL manevi tazminat isteminin ise reddine 2577 sayılı Kanun'un 45/6 maddesi uyarınca kesin olarak karar verilmiştir.
- 10. Daire · E. 2024/532 · K. 2025/1457 · T. 10.03.2025Daire kararıDüzeltilerek onama
İdare Mahkemesi kararının bina ve müştemilatta meydana gelen fiziki zararlara karşılık talep edilen maddi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmına yönelik davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının belirtilen kısmının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45/5. maddesi uyarınca kararın kaldırılan kısmı hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın kararın kesinleşmesinden sonra ait olduğu Mahkemeye iadesine karar verildiği,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
İdare Mahkemesi, bir kamu ihalesinin iptali istemiyle açılan davayı, davanın süresinde açılmadığı gerekçesiyle ilk inceleme aşamasında usulden reddetmiştir. Davacı, kararın tebliği üzerine süresi içinde istinaf yoluna başvurmuştur. Bölge İdare Mahkemesi yaptığı incelemede, davanın süresinde açıldığı kanaatine varmıştır. Bu durumda Bölge İdare Mahkemesi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre aşağıdaki kararlardan hangisini vermelidir?
- A) İstinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve işin esası hakkında yeniden bir karar verilmesine.
- B) İlk inceleme üzerine verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bularak, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesine.
- C) İlk derece mahkemesi kararındaki maddi yanlışlığın düzeltilmesi suretiyle istinaf başvurusunun reddine.
- D) İlk derece mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu saptandığından istinaf başvurusunun esastan reddine.
- E) Davanın yeniden görülmesi için duruşma hazırlığı işlemlerine başlanmasına ve gerekli tedbirlerin alınmasına.
Bu maddeyle ilgili 27 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl