İYUK Madde 53Yargılamanın yenilenmesi
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin kesinleşmiş kararlarına karşı yargılamanın yenilenmesi yolunun hangi sebeplerle açılabileceğini, bu sebeplerin her birinin istem süresini ve yargılamanın yenilenmesi isteklerinin hangi mahkemece karara bağlanacağını düzenler. Kapsam, idari yargıdaki verilmiş kararlardır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik birinci cümle: 5/4/1990-3622/22 md.) Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir.
a)Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,
b)Karara esas olarak alınan belgenin, sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,
c)Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,
d)Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,
e)Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,
f)Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması,
g)Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması,
h)(Değişik: 10/6/1994-4001/23 md.) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması.
ı)(Ek: 15/7/2003-4928/6 md.) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması (Ek ibare: 25/7/2018 – 7145/4 md.) veya hüküm aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi.
2.Yargılamanın yenilenmesi istekleri esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanır.
3.(Değişik birinci cümle: 15/7/2003-4928/6 md.) Yargılamanın yenilenmesi süresi, (1) numaralı fıkranın (h) bendinde yazılı sebep için on yıl, (1) numaralı fıkranın (ı) bendinde yazılı sebep için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl ve diğer sebepler için altmış gündür. Bu süreler, dayanılan sebebin istemde bulunan yönünden gerçekleştiği tarihi izleyen günden başlatılarak hesaplanır.1
- 1.3 numaralı fıkra, 10/6/1994 tarihli ve 4001 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi hükmüdür.
Değişiklik geçmişi(5)
- 25.07.2018“veya hüküm aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 25.07.2018 tarihinde 7145 sayılı Kanunla eklendi
- 15.07.2003“Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki…” ile başlayan bent 15.07.2003 tarihinde 4928 sayılı Kanunla eklendi
- 15.07.2003“Yargılamanın yenilenmesi süresi, (1) numaralı fıkranın (h) bendinde yazılı…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 15.07.2003 tarihinde 4928 sayılı Kanunla değiştirildi
- 10.06.1994“Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı…” ile başlayan bent 10.06.1994 tarihinde 4001 sayılı Kanunla değiştirildi
- 05.04.1990“Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 05.04.1990 tarihinde 3622 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
- İYUK m.55saklı tutulur
Bu maddedeki kavramlar
- Yargılamanın yenilenmesi
- Zorlayıcı sebep
- AİHM ihlal kararı
- Aynı konu ve sebepli dava / kesin hüküm çelişkisi
- Çekinme zorunluluğu
- İlam hükmü
- Karara esas alınan belge
- Karara etkili hile
- Kasıtlı yanlış bilirkişi beyanı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.066 karar arasından seçildi- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2023/1198 · K. 2024/2591 · T. 30.10.2024İDDKRet
İdari Dava Dairesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararın onanmasına dair Danıştay İkinci Dairesinin 27/09/2022 tarih ve E:2021/17321, K:2022/4518 sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53/1-g ve 53/1-h maddeleri uyarınca yargılamanın yenilenmesi yoluyla kaldırılarak yeniden karar verilmesi istenilmiştir.
- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2023/478 · K. 2023/1930 · T. 16.10.2023İDDKOnama
Danıştay Onikinci Dairesince verilen davanın reddi yolundaki 09/04/2014 tarih ve E:2009/1120, K:2014/2388 sayılı kararın kesinleşmesinden sonra Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin 1. cümlesinin Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 tarih ve E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile iptal edildiği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılarak işlemin iptali istenilmiştir.
- Vergi Dava Daireleri Kurulu · E. 2021/759 · K. 2022/1010 · T. 14.09.2022VDDKBozma
Davacı vekili tarafından, 16/12/2016 tarihinde mahkeme kayıtlarına giren dilekçe ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) ve (e) işaretli bentleri uyarınca yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulmuştur.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Karara esas alınan bir ilamın (mahkeme kararının), kesinleşen başka bir kararla bozulup ortadan kalkması nedeniyle yargılamanın yenilenmesi süresi ne kadardır?
- A) 30 gün
- B) 60 gün
- C) 1 yıl
- D) 10 yıl
- E) 3 ay
Bu maddeyle ilgili 19 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl