Barolar › Baroların organları

Baro yönetim kurulu

Avukatlık Kanunu m.89–97Avukatlık HukukuSon değişiklik: 11.07.2020 (m.96)

Kısaca

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 89. maddesi, baroların yönetim kurulunun kaç asıl ve yedek üyeden oluşacağını ve baro başkanının yönetim kurulundaki konumunu düzenler. Avukatlık Kanunu m.90, baro yönetim kurulu üyelerinin seçilebilmesi için aranan kıdem şartını, seçilemeyecek kişileri ve yönetim kurulu seçiminin oy kullanma, geçerli oy pusulası, sıralama ve yedek üye çağırma esaslarını düzenler.

Kapsam

Bu konu, Avukatlık Kanunu m.89–97 hükümlerini kapsar.

Avukatlık Kanunu m.89 — Kuruluşu

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 89. maddesi, baroların yönetim kurulunun kaç asıl ve yedek üyeden oluşacağını ve baro başkanının yönetim kurulundaki konumunu düzenler. Madde, baro yönetim kurulunun kuruluş bileşimini (baro başkanı ile en az dört üye), baro büyüklüğüne göre asıl üye sayısını, asıl üye sayısınca yedek üye bulunmasını ve baro başkanının kurulun başkanı olmasını kapsar. Madde, baro genel kurulunun, baro başkanlığının seçimini, başkanlık divanını ve yönetim kurulu üyelerinin seçilme koşullarını düzenlemez; bu konular Avukatlık Kanunu'nun 96, 98 ve 90. maddelerinde yer alır. Ayrıca yönetim kurulunun toplantı ve karar yeter sayıları ile yönetim kurulunun görevleri ve yetkileri de bu maddede değildir. Madde, bütün barolar bakımından genel olarak uygulanır.

Kuruluşu: hangi kavramlar bilinmeli?

Baro yönetim kurulu
Baronun yürütme organı olarak baro başkanı ile en az dört üyeden kurulan kuruludur. Kurulun üye sayısı baronun avukat sayısına göre belirlenir.
Asıl üye
Yönetim kurulunda oy kullanan ve görev yapan üyelerdir. Avukat sayısına göre altı, sekiz veya on olarak belirlenir.
Yedek üye
Asıl üyenin boşalması durumunda görev yapmak üzere seçilen üyelerdir. Her baroda asıl üye sayısınca bulunur.
Avukat sayısı
Maddede baro büyüklüğünü belirleyen ölçüttür. Hangi avukat sayısı aralığına girildiğine göre asıl üye sayısı değişir.

Kuruluşu: hangi şartlar aranır?

  • Yönetim kurulunun baro başkanı ile en az dört üyeden kurulması gerekir.
  • Avukat sayısı elliden yüze kadar olan barolarda yönetim kurulunda altı asıl üye bulunmalıdır.
  • Avukat sayısı yüzbirden ikiyüzelliye kadar olan barolarda yönetim kurulunda sekiz asıl üye bulunmalıdır.
  • Avukat sayısı ikiyüzelliyi aşan barolarda yönetim kurulunda on asıl üye bulunmalıdır.
  • Her baroda asıl üye sayısı kadar yedek üye bulunmalıdır.
  • Baro başkanı yönetim kurulunun başkanı olarak kurulun doğal başkanıdır.

Kuruluşu: hangi sonuçları doğurur?

  • Baro yönetim kurulu, baro başkanıyla birlikte en az dört üyeden teşkil edilir ve bu asgari sayının altına inilemez.
  • Avukat sayısına göre belirlenen asıl üye sayısı kadar yedek üye seçilir.
  • Baro başkanı yönetim kurulunun başkanı olarak görev yapar.
  • Asıl üye sayısının bu maddeye uygun belirlenmemesi, kurulun kanuna aykırı oluşması anlamına gelir ve kurul kararlarının geçerliliği tartışmalı hale gelir.

Elliden az avukatlı baro ile elliden çok avukatlı baro arasındaki fark nedir?

Avukat sayısı elliye kadar olan barolar madde kapsamında en küçük grubu oluşturur, ancak madde bu grup için ayrı bir asıl üye sayısı düzenlemez.

Avukat sayısı elliden yüze kadar olan barolar altı asıl üyeli yönetim kuruluna sahiptir.

Madde metninde elli ve altındaki barolar için açıkça bir asıl üye sayısı yoktur; bu boşluk uygulamada dikkatle ele alınmalıdır.

Yüz ve altı avukatlı baro ile yüzbir ve ikiyüzelli avukatlı baro arasındaki fark nedir?

Avukat sayısı elliden yüze kadar olan barolarda altı asıl üye bulunur.

Avukat sayısı yüzbirden ikiyüzelliye kadar olan barolarda sekiz asıl üye bulunur.

Asıl üye sayısı iki kademe arasında artar ve buna göre yedek üye sayısı da değişir.

İkiyüzelliyi aşan barolar ile diğer barolar arasındaki fark nedir?

Avukat sayısı ikiyüzelliyi aşan barolarda on asıl üye ve on yedek üye bulunur.

Avukat sayısı ikiyüzelliye kadar olan barolarda sekiz veya altı asıl üye bulunur.

Büyük barolarda yönetim kurulu daha kalabalık kurulur ve yedek üye sayısı da buna göre belirlenir.

Baro başkanı ile diğer yönetim kurulu üyeleri arasındaki fark nedir?

Baro başkanı yönetim kurulunun başkanıdır ve kurulun kendisi ile birlikte asıl üye sayısına dahil edilmiş görünür.

Diğer yönetim kurulu üyeleri asıl ve yedek üye olarak seçilen kişilerdir.

Baro başkanının kurul başkanı sıfatı, başkanın seçilme usulünden bağımsız olarak kanundan kaynaklanır.

Kuruluşu: sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Avukat sayısı elliden az olan barolarda da altı asıl üye bulunduğunu varsaymak; madde bu grup için açık bir sayı vermez.
  • Asıl üye sayısını, baro başkanının kurula dahil edilip edilmemesine bakmadan ve toplam üye sayısı ile karıştırarak hesaplamak; madde asıl üye sayısını ayrıca belirler.
  • Yedek üye sayısını asıl üye sayısından bağımsız bir kriterle belirlemek; yedek üye sayısı asıl üye sayısı kadardır.

Nasıl ispat edilir?

  • Yönetim kurulunun asıl üye sayısına uygun kurulup kurulmadığı, baronun levhasındaki avukat sayısının belgelenmesiyle ortaya konur; ispat yükü kurulun kanuna uygun oluştuğunu ileri süren baroya aittir.
  • Kurulun bileşimine ilişkin itirazı ileri süren taraf, baronun seçim tutanakları ve levha kayıtları ile aykırılığı ispatlamalıdır.

Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

  • 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.90: Yönetim kurulu üyelerinin levhada yazılı ve avukatlıkta en az beş yıl kıdemli avukatlar arasından seçileceğini düzenler; bu madde üye sayısını belirlerken seçilebilirlik koşulunu tamamlar.
  • 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.96: Baro başkanının seçilme usulünü ve görev süresini düzenler; madde 89'daki başkanın kurul başkanı olması bu seçimle birlikte işler.
  • 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.98: Başkanlık divanının bileşimini düzenler; yönetim kurulu başkanlığı ile başkanlık divanı arasındaki ayrımın anlaşılmasında yardımcıdır.

Avukatlık Kanunu m.90 — Seçilme yeterliği, engelleri ve seçimin şekli

Madde, baro yönetim kurulu üyelerinin seçilebilmesi için aranan kıdem şartını, seçilemeyecek kişileri ve yönetim kurulu seçiminin oy kullanma, geçerli oy pusulası, sıralama ve yedek üye çağırma esaslarını düzenler. Ayrıca seçim yeterliğini kaybeden üyenin görevinin kendiliğinden sona ermesini hükme bağlar. Madde, baro yönetim kurulunun kuruluşunu, baro başkanının seçimini ve görev süresini düzenlemez (m.89, m.96). Baro başkanı ve disiplin kurulu seçimleri ile disiplin kurulu üyelerinin seçilme koşulları bu maddede yer almaz (m.96, m.103). Baro organlarının görevleri, genel kurulun toplanma usulü ve seçimlerin itirazı ile iptali de bu maddenin kapsamı dışındadır (m.79, m.80 ve ilgili usul hükümleri). Kişilerin avukatlık ruhsatından yoksun kalması ve disiplin cezalarının infazı gibi konular da bu maddede düzenlenmez.

Seçilme yeterliği, engelleri ve seçimin şekli: hangi kavramlar bilinmeli?

Levhada yazılı avukat
Baro levhasına kaydı yapılmış ve avukatlık yapma yetkisi bulunan kişidir. Yönetim kurulu üyeliğine aday olabilmek için bu niteliğin bulunması gerekir.
Avukatlıkta kıdem
Avukatın mesleğe kabul edildiği tarihten itibaren geçen süredir. Maddede yönetim kurulu üyeliği için en az beş yıl aranır ve bu süre üye sayısına göre değişmez, ancak üye sayısı yüzden az olan barolarda aranmaz.
Seçim yeterliği
Yönetim kurulu üyesinin seçilme koşullarını sürdürmesidir. Bu yeterlik kaybedildiğinde üyenin görevi kanun gereği kendiliğinden sona erer.
Asıl üye tamsayısı
Seçilecek asıl üyelerin toplam sayısıdır. Geçerli oy pusulasında yazılması gereken isim sayısının alt sınırı bu sayının yarısına dayanılarak hesaplanır.
Yedek üye
Asıl üye seçilemediğinde veya görevi sona erdiğinde, aldığı oy sırasına göre kurula çağrılan üyedir.
Avukatlığa engel suç ve disiplin cezası
Hakkında avukatlığa engel bir suçtan dolayı son soruşturma açılmış olması veya beş yıl içinde kesinleşmiş kınama, para ya da işten çıkarılma cezası almış olmak seçilme engelidir. Madde bu engeli kapsamına alan cezaları sınırlı olarak sayar.

Seçilme yeterliği, engelleri ve seçimin şekli: hangi şartlar aranır?

  • Yönetim kurulu üyesi seçilecek kişinin baro levhasında yazılı olması ve avukatlıkta en az beş yıl kıdemli bulunması gerekir; üye sayısı yüzden az olan barolarda bu kıdem şartı aranmaz.
  • Hakkında avukatlığa engel bir suçtan dolayı son soruşturma açılmasına karar verilmiş olmamalıdır.
  • Geçmiş beş yıl içinde disiplin kurulunca verilmiş ve kesinleşmiş kınama, para veya işten çıkarılma cezası bulunmamalıdır.
  • 77. madde hükmüne dayanılarak görevine son verilmiş olan kişi, yapılacak ilk genel kurulda baro organlarına aday olamaz; bu engel yönetim kurulu üyeliği ile sınırlı değildir.
  • Oy pusulasına seçilecek asıl üye tamsayısının yarısından en az bir fazla isim yazılmalıdır; bundan az isim yazılan oy pusulası geçersiz sayılır.
  • Oy pusulasında asıl üye sayısından fazla isim yazılmışsa, fazla adlar sondan başlanarak hesaba katılmaz.
  • Seçim sonucunda adaylar oy sayısına göre sıralanır; eşitlikte meslek kıdemi fazla olan, kıdemleri eşitse yaşlı olan öne geçer.

Seçilme yeterliği, engelleri ve seçimin şekli: hangi sonuçları doğurur?

  • Levhada yazılı olmayan veya beş yıllık kıdemi bulunmayan avukat, üye sayısı yüzden fazla olan barolarda yönetim kurulu üyesi olarak seçilemez.
  • Üye sayısı yüzden az olan barolarda kıdem şartı aranmadığından, bu barolarda kıdemi beş yıldan az olan avukat da seçilebilir.
  • Hakkında avukatlığa engel suçtan son soruşturma açılmasına karar verilmiş kişi yönetim kurulu üyesi seçilemez.
  • Geçmiş beş yıl içinde kesinleşmiş kınama, para veya işten çıkarılma cezası almış kişi yönetim kurulu üyesi seçilemez.
  • 77. madde uyarınca görevine son verilen kişi, yapılacak ilk genel kurulda baro organlarına aday olamaz.
  • Asıl üye tamsayısının yarısından az isim yazılmış oy pusulası geçersiz olur.
  • Asıl üye sayısından fazla isim yazılmışsa sondan başlanarak fazla adlar hesaba katılmaz; kalan adlar geçerli sayılır.
  • Seçim yeterliğini kaybeden yönetim kurulu üyesinin görevi kendiliğinden sona erer.
  • Asıl üye boşalırsa yedek üyeler oy sırasına göre kurula çağrılır.

Genel kıdem şartı ile küçük baro istisnası arasındaki fark nedir?

Üye sayısı yüzden fazla olan barolarda yönetim kurulu üyesi olabilmek için levhada yazılı ve en az beş yıl kıdemli olmak gerekir.

Üye sayısı yüzden az olan barolarda beş yıllık kıdem şartı aranmaz.

Küçük barolarda kıdemi beş yıldan az olan levhada yazılı avukat da yönetim kurulu üyesi seçilebilir.

Asıl üye seçimi ile yedek üye çağrısı arasındaki fark nedir?

Oy sayısına göre en çok oy alan adaylar önce asıl üye olarak tespit edilir.

Asıl üye olarak seçilemeyen adaylar, aldıkları oy sayısına ve sıralarına göre yedek üye olarak tespit edilir.

Yedek üyeler, bulundukları sıraya göre kurula göreve çağrılır.

Seçilme engeli ile görev sona erme arasındaki fark nedir?

Seçildikten sonra seçim yeterliğini kaybeden yönetim kurulu üyesi, bu yeterlik kaybıyla birlikte görevine kendiliğinden son verilmiş sayılır.

Seçilmeden önce 77. madde uyarınca görevine son verilen kişi, yalnız yapılacak ilk genel kurulda baro organlarına aday olamaz.

İlk durumda ayrıca bir karar aranmaz; ikinci durumda engel yalnız ilk genel kurul ile sınırlıdır.

Seçilme yeterliği, engelleri ve seçimin şekli: sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Üye sayısı yüzden az olan baroda kıdem şartını yine de aramak; bu barolarda beş yıllık şart uygulanmaz.
  • Kıdem şartını yalnızca baro levhası kaydı ile karıştırmak; her iki koşul birlikte aranır.
  • Disiplin cezasında beş yıllık süreyi cezanın verildiği tarihten değil, kesinleşmeden saymak; kesinleşme tarihi esas alınmalıdır.
  • Oy pusulasında asıl üye sayısından fazla isim yazılmasını geçersizlik sebebi saymak; bu durumda yalnız sondan başlanarak fazla adlar dikkate alınmaz.
  • Oy pusulasında yazılması gereken isim sayısının alt sınırını yanlış hesaplamak; alt sınır asıl üye tamsayısının yarısından en az bir fazla isimdir.
  • 77. madde yasağını yalnız yönetim kurulu üyeliği ile sınırlamak; yasak baro organlarına adaylık için geçerlidir.
  • Yedek üyeyi kurula, aday olduğu oy sırası dışında bir ölçüte göre çağırmak; çağrı oy sayısına göre yapılır.

Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

  • Yönetim kurulu seçiminde kıdem şartının sağlanıp sağlanmadığı, adayın levha kaydı ve mesleğe kabul tarihi birlikte değerlendirilerek belirlenmektedir.
  • Disiplin cezasının seçilme engeli doğurup doğurmadığı, cezanın kesinleşme tarihi esas alınarak hesaplanmaktadır.
  • Oy pusulasındaki isim sayısının geçerliliği, seçime katılan oy pusulasının içeriğinden hareketle değerlendirilmektedir.

Nasıl ispat edilir?

  • Seçilme koşullarını ileri süren taraf, adayın levhaya kayıtlı olduğunu ve beş yıllık kıdemini levha kaydı ya da mesleğe kabul belgesi ile ispatlar.
  • Seçilme engeli iddiasında bulunan taraf, adayın hakkında son soruşturma açıldığını veya kesinleşmiş disiplin cezası aldığını ilgili soruşturma ya da disiplin kararı ile ispatlar.
  • 77. madde gereğince görevine son verilenin aday olamayacağı iddiası, görevden çıkarma kararının belgesi ile ispatlanır.
  • Oy pusulasının geçerliliğine itiraz eden taraf, pusuladaki isim sayısını ve asıl üye tamsayısını seçim tutanağı ile ispatlar; sayım tutanağı ile pusulanın içeriği birlikte değerlendirilir.
  • Seçim yeterliğini kaybettiği ileri sürülen üyenin görevinin kendiliğinden sona erdiği iddiası, yeterliği kaybettiğini gösteren belge ile ispatlanır.

Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

  • 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.77: Baro görevlerine son verme hükmüdür; bu maddeye dayanılarak görevine son verilenlerin ilk genel kurulda aday olamaması hükmü bu maddede düzenlenmiştir.
  • 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.89: Yönetim kurulunun kuruluşunu ve üye sayısını düzenler; bu maddedeki kıdem ve seçim kuralları yönetim kuruluna uygulanır.
  • 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.96: Baro başkanının seçilme koşullarını düzenler; yönetim kurulu üyesi seçim kurallarıyla karıştırılmamalıdır.
  • 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.103: Disiplin kurulu üyelerinin seçimi ve seçilme koşulları için ayrı hüküm içerir; bu maddedeki engel disiplin kurulu seçimine doğrudan uygulanmaz.

Avukatlık Kanunu m.91 — Seçim dönemi

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 91. maddesi, barolarda yönetim kurulu üyelerinin görev süresini ve süresi dolan üyelerin yeniden seçilebilmesini düzenler. Madde, baro yönetim kurulunun görev süresini belirler ve yeniden seçilme olanağını tanır. Uygulama alanı, baro yönetim kurulu üyeleridir. Madde; yönetim kurulunun seçim usulünü, kurulun iş bölümünü ve görevden alınma veya boşalma hâllerini düzenlemez; bunlar ilgili diğer maddelerdedir. Ayrıca baro organlarının genel kurul ve seçim takvimine ilişkin hükümleri de bu maddenin kapsamı dışındadır.

Seçim dönemi: hangi kavramlar bilinmeli?

Yönetim Kurulu
Baronun yürütme organıdır. Madde, bu organın görev süresini ve üyelerinin yeniden seçilebilirliğini düzenler. Kurulun oluşumu ve görevleri bu maddenin konusu değildir.
Görev süresi
Yönetim kurulu üyelerinin görevde kalabileceği azami süredir. Madde metnine göre bu süre iki yıldır. Süre, kurulun seçildiği andan itibaren işlemeye başlar.
Yeniden seçilebilirlik
Görev süresi dolan yönetim kurulu üyesinin, süre sonunda yeniden aday olup seçilebilmesi anlamına gelir. Madde, bu olanağı sınırlamadan tanımaktadır.

Seçim dönemi: hangi şartlar aranır?

  • Yönetim kurulu üyesinin görev süresinin iki yıl olduğu dikkate alınmalıdır.
  • Görev süresinin dolmuş olması gerekir; süre dolmadan yeniden seçim yapılması bu maddenin kapsamına girmez.
  • Yeniden seçilme için süresi dolan yönetim kurulu üyesi olunması gerekir; madde bu üyelere yeniden seçilme olanağı tanır.
  • Yeniden seçilmenin yapılabilmesi için seçim yoluyla yeniden göreve getirilme işlemi bulunmalıdır.

Seçim dönemi: hangi sonuçları doğurur?

  • Yönetim kurulunun görev süresi iki yıl olarak belirlenmiştir.
  • Süresi dolan yönetim kurulu üyeleri yeniden seçilebilirler.
  • Süresi dolmadan görev süresinin kısaltılması ya da uzatılması bu maddeye dayanılarak yapılamaz; bu konu maddenin düzenlemesi dışındadır.

Seçim dönemi: sık yapılan hatalar nelerdir?

  • İki yıllık görev süresini, yönetim kurulunun dönem içindeki değişikliklerine uygulamak ya da süreyi üyelerin ayrı ayrı seçilme tarihlerine göre hesaplamak.
  • Yeniden seçilebilirliği sınırsız bir hak gibi yorumlayıp, seçim usulü ve diğer maddelerdeki şartları göz ardı etmek.
  • Süresi dolmamış üyenin yeniden seçilebileceğini varsaymak; madde yalnız süresi dolan üyeleri kapsar.

Nasıl ispat edilir?

  • Yönetim kurulu üyesinin görev süresinin dolduğunu ileri süren taraf, seçim tarihini gösteren baro genel kurul kararı veya seçim tutanağı ile ispatlar.
  • Yeniden seçilme iddiasını ileri süren taraf, yeniden seçim kararını gösteren belge ile ispat yükü altındadır.
  • Karşı taraf, süre dolmadan görevin sona erdiğini veya seçimin usulsüz olduğunu iddia ederse, bu savunmayı ilgili belgelerle ispatlamakla yükümlüdür.

Avukatlık Kanunu m.92 — Seçim dönemi bitmeden ayrılma

Madde, Yönetim Kurulu üyeliğinin seçim dönemi dolmadan boşalması halinde yerin yedek üye ile doldurulmasını ve yönetim kurulu üyesi hakkında seçilmeye engel bir suçtan kamu davası açılması halinde o üyenin dava sonuna kadar kurula katılamamasını ve yerinin yedek üyeyle doldurulmasını düzenlemektedir. Madde, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'na göre seçilen baro yönetim kurulu üyelerine uygulanır. Maddede seçimin yenilenmesi, yedek üyenin seçilme koşulları, baro organlarının görevden alınması ve disiplin yaptırımları düzenlenmez; bu konular Avukatlık Kanunu'nun ilgili diğer maddelerinde yer alır (ör. 90. madde seçilme engelleri, yönetim kurulu seçimleri ve yedek üyelik hükümleri için ilgili maddeler).

Seçim dönemi bitmeden ayrılma: hangi kavramlar bilinmeli?

Seçim dönemi
Yönetim kurulu üyesinin seçildiği ve görev yaptığı süreyi ifade eder. Maddedeki düzenleme, bu dönem bitmeden yapılan ayrılmaları kapsar.
Yedek üye
Yönetim kurulu seçiminde asıl üyelerden sonra en çok oy almış olan ve boşalan yere geçebilecek kişidir. Maddede yer doldurma yetkisi bu kişiye verilmiştir.
Seçilmeye engel suç
Avukatlık Kanunu'nun 90. maddesinde sayılan ve bu kişinin yönetim kurulu üyeliğine seçilmesini engelleyen suçlardır. Madde yalnızca bu suçlardan kamu davası açılmasına bağlanmıştır; hüküm giymeye değil.
Kamu davası açılması
Savcılığın iddianame ile mahkemeye başvurarak yargılamayı başlatmasıdır. Maddenin ikinci fıkrası, soruşturma aşamasını değil, bu açılmış davayı esas alır.

Seçim dönemi bitmeden ayrılma: hangi şartlar aranır?

  • Seçim dönemi bitmeden önce bir yönetim kurulu üyesinin yerinin boşalmış olması gerekir (ayrılma).
  • Yerin doldurulabilmesi için boşalan üyenin yerine geçecek en çok oy almış yedek üyenin bulunması gerekir.
  • Yönetim kurulu üyesi hakkında 90. maddeye göre seçilmeye engel bir suçtan kamu davası açılmış olmalıdır.
  • Kamu davası açılmış üye, dava sonuna kadar yönetim kuruluna katılamaz; bu nedenle yerinin yedek üyeyle doldurulması için dava açılmasının yeterli olduğu, hüküm kesinleşmesinin beklenmediği anlaşılmalıdır.

Seçim dönemi bitmeden ayrılma: hangi sonuçları doğurur?

  • Seçim dönemi bitmeden önce ayrılan yönetim kurulu üyesinin yerine en çok oy almış yedek üye geçer.
  • Seçilmeye engel suçtan kamu davası açılan üye, dava sonuna kadar yönetim kuruluna katılamaz.
  • Kamu davası açılan üyenin yerine yedek üye gelir; üye dava sonunda yasak kalkınca kurula katılabilir.
  • Madde metninde yedek üyenin hangi sırayla çağrılacağı, eşitlik halinin nasıl çözüleceği ve yedek üyenin de yoksa ne olacağı düzenlenmemiştir.

Seçim dönemi içinde ayrılma ile dava açılması arasındaki fark nedir?

Üyenin görevden ayrılması (istifa, ölüm vb.) ile boşalma söz konusudur ve yerine yedek üye gelir.

Üye görevde kalmakla birlikte hakkında seçilmeye engel suçtan kamu davası açılmıştır; üye kurula katılamaz.

Birinci halde yer kalıcı olarak doldurulur; ikinci halde üye görevden ayrılmış sayılmaz, yalnız dava sonuna kadar katılamaz ve yedek üye geçici olarak yerini alır.

Dava açılması ile hüküm giyme arasındaki fark nedir?

Kamu davası açılması, ikinci fıkrada yeterli sayılmıştır.

Mahkûmiyet kararının kesinleşmesi, genel olarak üyelikten düşme (ilgili diğer hükümler) bakımından aranan bir koşuldur.

Madde açısından yerine geçme için hüküm kesinleşmesi beklenmez; ancak dava sonuçlanınca yasak kalkar ve üye kurula dönebilir.

Seçim dönemi bitmeden ayrılma: sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Dava açılmasını hüküm kesinleşmesiyle karıştırmak; madde kamu davası açılmasını yeterli görür.
  • Üyenin dava süresince yalnız oy hakkını kaybettiğini sanmak; dava sonuna kadar kurula katılamaz.
  • Yedek üyenin yerine ikinci fıkranın değil birinci fıkranın uygulanması gerektiğini unutmak; ayrılma ile dava açılması iki ayrı haldir.
  • Dava açılmasını seçilmeye engel olmayan suçlara genişletmek; yalnız 90. maddedeki suçlar sayılır.

Nasıl ispat edilir?

  • Yerin boşaldığını ve yedek üyenin varlığını ileri süren taraf, seçim tutanağı ve yönetim kurulu kararı ile bunu ispatlar.
  • Kamu davasının açıldığını, davanın hangi suç nedeniyle açıldığını ise mahkemeye ait iddianame ve dava dosyası ile ispatlamak gerekir.
  • Üyenin kurula katılmama yükümlülüğünün başladığı tarihi belirlemek için iddianamenin kabul tarihi esas alınır.

Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

  • 1136 sayılı Kanun m.90: Seçilmeye engel suçları belirler; ikinci fıkradaki kamu davası yasağı bu maddedeki suçlara bağlıdır.

Avukatlık Kanunu m.93 — Toplantılar

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 93. maddesi, baro yönetim kurulunun toplantıya çağrılmasını, toplantı ve karar yeter sayısını, oylarda eşitlik halinde uygulanacak kuralı, yönetim kurulu üyelerinin çekilme yükümlülüğünü ve kararlara ilişkin tutanağın imzalanmasını düzenler. Madde, baro yönetim kurulunun iç işleyişine ilişkindir ve baro yönetim kurulu üyeleri ile baro başkanı bakımından uygulanır. Maddede baro genel kurulunun toplanması, baro organlarının seçimi, disiplin kurulunun çalışma usulü ve baro yönetim kurulu kararlarına karşı başvuru yolları düzenlenmemiştir. Bu konular Avukatlık Kanunu'nun baro organlarını düzenleyen diğer maddelerinde yer alır.

Toplantılar: hangi kavramlar bilinmeli?

Salt çoğunluk (toplantı)
Yönetim kurulunun üye tam sayısının yarıdan bir fazlasıdır. Toplantının yapılabilmesi için aranan asgari katılım sayısıdır.
Salt çoğunluk (karar)
Kararın alınabilmesi için üye tam sayısının yarıdan bir fazla oyunun bulunmasıdır. Hazır bulunan üyelerin çoğunluğu değil, tam sayının çoğunluğu esas alınır.
Oylarda eşitlik
Kabul ve ret oylarının sayıca eşit olması halidir. Bu durumda başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur.
İlgili olunan iş
Baro başkanı veya yönetim kurulu üyesinin kendisiyle ya da kendi menfaatiyle bağlantılı bulunduğu, dolayısıyla görüşmesine katılamayacağı iş. Maddede ölçütü somut olarak belirtilmemiştir.
Tutanak
Yönetim kurulu kararlarının yazılı olarak kaydedildiği belgedir. Başkan ve üyeler tarafından imzalanması zorunludur.

Toplantılar: hangi şartlar aranır?

  • Yönetim kurulunun toplantıya çağrılması için baro başkanının doğrudan doğruya çağrı yapması veya üyelerden birinin görüşme konusunu taşıyan yazılı istemde bulunması gerekir.
  • Toplantının yapılabilmesi için yönetim kurulunun salt çoğunlukla toplanması, yani üye tam sayısının yarıdan fazlasının hazır bulunması gerekir.
  • Kararın alınabilmesi için üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu bulunmalıdır; hazır bulunanların çoğunluğu yeterli değildir.
  • Oylarda eşitlik halinde başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur ve karar bu tarafın görüşü doğrultusunda oluşur.
  • Baro başkanı veya yönetim kurulu üyesi, ilgili olduğu işin görüşülmesine katılamaz; bu kişi o işin görüşmesinde bulunmamalıdır.
  • Kararlara ilişkin tutanak başkan ve üyeler tarafından imzalanmalıdır.

Toplantılar: hangi sonuçları doğurur?

  • Yönetim kurulu, salt çoğunluk sağlanmadan toplanıp karar veremez.
  • Üye tam sayısının salt çoğunluğu oyunu sağlamayan karar geçerli bir yönetim kurulu kararı olarak kabul edilmez.
  • Oylarda eşitlik durumunda başkanın tarafı kazanır.
  • Baro başkanı veya üyenin ilgili olduğu işte görüşmeye katılması, madde hükmüne aykırılık doğurur.
  • Tutanağın başkan ve üyeler tarafından imzalanmaması, kararın belgelenmesi bakımından eksiklik oluşturur. Maddenin bu eksikliğin kararın geçerliliğine etkisine ilişkin açık bir hükmü yoktur.

Toplantı yeter sayısı ile karar yeter sayısı arasındaki fark nedir?

Toplantı yeter sayısı, yönetim kurulunun toplanabilmesi için hazır bulunması gereken üye sayısıdır ve salt çoğunluk ile belirlenir.

Karar yeter sayısı, bir kararın geçerli olabilmesi için gereken oy sayısıdır ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile belirlenir.

Toplantıya katılan üye sayısı yeterli olsa da karar, tam sayının salt çoğunluğu oyunu bulmadıkça alınamaz. Sayı hesabı hazır bulunanlar üzerinden değil tam sayı üzerinden yapılır.

Baro başkanı ile yönetim kurulu üyesi arasındaki fark nedir?

Baro başkanı, toplantıyı doğrudan doğruya çağırabilen ve oylarda eşitlik halinde üstün tutulan kişidir.

Yönetim kurulu üyeleri, toplantıyı yalnızca görüşme konusunu taşıyan yazılı istekle tetikleyebilir.

Eşitlik durumunda kararın yönü başkanın bulunduğu tarafa göre belirlenir. Üyelerin çağrı yetkisi ise yazılı istem ve görüşme konusunun bildirilmesi koşuluna bağlıdır.

İlgili iş ile ilgisiz iş arasındaki fark nedir?

İlgili olunan işte baro başkanı veya üye görüşmeye katılamaz.

İlgili olunmayan işlerde baro başkanı ve üyeler görüşmeye ve oylamaya katılabilir.

İlgili olunan işte kişinin oyu ve katılımı dışarıda kalır; bu nedenle karar yeter sayısı o işte mevcut üyelerden hesaplanmamalıdır. Bu sonuç madde metninde açıkça yazılmamıştır, ilgiden doğan çekilme yükümlülüğünün doğal sonucudur.

Toplantılar: sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Karar yeter sayısını hazır bulunan üyelerin çoğunluğu üzerinden hesaplamak; madde tam sayının salt çoğunluğunu öngörür.
  • Toplantı yeter sayısı ile karar yeter sayısını birbirine karıştırmak.
  • Oylarda eşitlik halinde başkanın oyunu bir ret ya da kabul oyu saymayıp kararın düştüğünü kabul etmek; madde başkanın bulunduğu tarafı üstün tutar.
  • Baro başkanının veya üyenin ilgili olduğu işte görüşmeye katılmasına izin vermek.
  • Üyelerin toplantı çağrısını, görüşme konusunu gösteren yazılı istem olmaksızın yapabileceğini varsaymak.

Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

  • Kararın geçerliliği için yalnızca toplantıdaki oy çoğunluğunun değil, üye tam sayısının salt çoğunluğunun aranması gerektiği kabul edilmektedir. (Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/25 E., 2024/267 K., 28.02.2024)

Nasıl ispat edilir?

  • Kararın geçerli alındığını iddia eden taraf, toplantı tutanağı ile karar yeter sayısının sağlandığını ispatlar.
  • Toplantı çağrısının baro başkanınca veya üyenin yazılı istemi üzerine yapıldığı, çağrı belgesi ve yazılı istemle ispatlanır.
  • Baro başkanı veya üyenin ilgili olduğu iş bakımından çekilmediği ileri sürülürse, bu iddiayı ileri süren taraf tutanak içeriği ile bu yöndeki delillerle ispat yükü altındadır.
  • Tutanağın imzalanmadığı iddiası, tutanağın kendisi üzerinden değerlendirilir; imza eksikliğini ileri süren taraf bunu ispatlar.

Avukatlık Kanunu m.94 — Toplantıya çağrı

Madde, avukatlar barosunun yönetim kurulu üyelerinin toplantılara üst üste katılmamaları hâlinde üyeliklerinin düşürülmesini ve bu karara karşı Türkiye Barolar Birliğine itiraz yolunu düzenler. Hüküm baro yönetim kurulu üyelerine uygulanır. Maddede yönetim kurulunun toplantıya çağrılma usulü, itirazın görüleceği merci ve itirazın yürütmeyi durdurup durdurmadığı yer alır. Madde, baro genel kurulunun ya da yönetim kurulu seçiminin usulünü, baro organlarının görev ve yetkilerini, disiplin yaptırımlarını ve Türkiye Barolar Birliği'ndeki itirazın sonucunda verilecek kararın yargı yoluna ilişkin ayrıntılarını düzenlemez (Avukatlık Kanunu'nun baro organlarına ilişkin diğer maddeleri ve yönetmelik). Madde, yönetim kurulu üyelerinin görev süresini ve yeni üye seçimini de düzenlemez.

Toplantıya çağrı: hangi kavramlar bilinmeli?

Ardı ardına üç toplantıya özürsüz katılmama
Yönetim kurulu üyesinin üst üste gelen üç toplantının her birine mazeretsiz olarak gitmemesi durumudur. Aralarında katıldığı bir toplantı varsa sayım baştan başlar; düşürme için ardışık üç özürsüz devamsızlık aranır.
Üyeliğin düşürülmesi
Yönetim kurulunun kendi kararıyla üyenin görevinin sona erdirilmesidir. Bu karar, madde gereğince yönetim kurulunun takdirine bağlı bir işlem olarak değil, şartları gerçekleşince verilen bir karar olarak düzenlenmiştir.
Tebliğ tarihi
Yönetim kurulu kararının ilgili üyeye tebliğ edildiği tarihtir. On beş günlük itiraz süresi bu tarihten başlar.
İtiraz
Düşürme kararına karşı Türkiye Barolar Birliğine yapılan başvurudur. İtiraz yapılması kararın yürürlüğünü durdurmaz.

Toplantıya çağrı: hangi şartlar aranır?

  • Yönetim kurulu üyesinin, baro başkanının çağrısı üzerine yapılan toplantılardan ardı ardına üçüne özürsüz olarak katılmamış olması gerekir.
  • Üyenin devamsızlığının özürsüz olması gerekir; mazeretli sayılan katılmamalar sayıma girmez.
  • Düşürme, yönetim kurulunun kararı ile yapılmalıdır.
  • Düşürme kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz edilebilir; süre geçtikten sonra itiraz yapılamaz.

Toplantıya çağrı: hangi sonuçları doğurur?

  • Ardı ardına üç toplantıya özürsüz katılmayan yönetim kurulu üyesinin üyeliği yönetim kurulu kararıyla düşürülür.
  • Üçten az devamsızlık, ya da aralarında özürlü katılmanın bulunduğu hâller, düşürme için yeterli değildir.
  • Düşürme kararına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz edilebilir.
  • İtiraz, kararın uygulanmasını durdurmaz; karar itiraz süresinde veya itiraz sonuçlanana kadar uygulanır.
  • Süresinde itiraz edilmezse düşürme kararı kesinleşir.

Toplantıya çağrı ile katılma yükümlülüğü arasındaki fark nedir?

Yönetim kurulu toplantıları baro başkanının çağrısı üzerine yapılır.

Üyenin katılma yükümlülüğü, çağrıya uyması ve özürsüz katılmamaması ile ortaya çıkar.

Devamsızlık sayımı yalnız baro başkanınca yapılan çağrılı toplantılar için geçerlidir; çağrısız toplantılar sayıma dahil edilmez.

Düşürme kararı ile itiraz yolu arasındaki fark nedir?

Düşürme kararını yönetim kurulu verir.

Kararın denetimi Türkiye Barolar Birliğine yapılan itiraz yoluyla sağlanır.

Yönetim kurulu kararı, itiraz üzerine kaldırılmadıkça ve itiraz yapılmış olsa dahi yürürlükte kalır; çünkü itiraz kararın uygulanmasını durdurmaz.

Özürlü katılmama ile özürsüz katılmama arasındaki fark nedir?

Mazeretli olarak toplantıya gelmeyen üye, sayılan devamsızlığa dahil edilmez.

Özürsüz katılmayan üye ardışık üç toplantı sonunda düşürme kararına konu olur.

Mazeret, düşürme şartının gerçekleşip gerçekleşmediğini belirler.

Toplantıya çağrı: sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Mazeretli katılmamaları da sayıya katarak üyeliği düşürmek; yalnız özürsüz katılmamalar sayılmalıdır.
  • Üç toplantıyı ardışık olmayan şekilde toplamak; maddenin aradığı devamsızlık ardı ardınadır.
  • Yönetim kurulu kararının itiraz üzerine kendiliğinden yürürlükten kalktığını sanmak; itiraz kararın uygulanmasını durdurmaz.
  • Baro başkanının çağrısı olmadan yapılan toplantıları sayıma dahil etmek.
  • İtiraz süresini tebliğ tarihi yerine kararın alındığı tarihten saymak.

Nasıl ispat edilir?

  • Üyeliğin düşürülmesini isteyen ya da kararın dayanağını oluşturan tarafın, üyenin ardı ardına üç çağrılı toplantıya katılmadığını yönetim kurulu toplantı tutanakları ve yoklama kayıtlarıyla ispatlaması gerekir.
  • Üyenin toplantılara katılmamasının mazeretli olduğunu ileri süren üye, mazereti belgeyle ispatlamak zorundadır; mazeret ispat edilmedikçe katılmama özürsüz sayılır.
  • Toplantı çağrılarının baro başkanınca yapıldığı, çağrı yazısı ve tebliğ belgeleriyle ispatlanır; çağrının yapılmadığı toplantılar sayıma girmez.
  • Kararın tebliğ tarihi, itiraz süresinin başlangıcını belirlediğinden tebliğ belgesiyle ispatlanır; itirazın süresinde yapılıp yapılmadığı da tebliğ tarihinden hesaplanır.

Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

  • 1136 sayılı Avukatlık Kanunu: Maddenin tamamı, avukatlık mesleğinin baro organlarını ve bu organların yönetim kurulunu düzenleyen kanunun bir parçasıdır; yönetim kurulunun çağrı, toplantı ve düşürme usulleri bu kanunun baro yapısına ilişkin hükümlerine dayanır.

Avukatlık Kanunu m.95 — Yönetim kurulunun görevleri

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 95. maddesi, baro yönetim kurulunun görevlerini ve yetkilerini sayar: meslek onurunun ve düzenin korunması, levha ve sicil işleri, baro mallarının idaresi, bütçe, staj işleri, genel kurul kararlarının yerine getirilmesi, iç yönetim ve hukukun üstünlüğünü savunma görevleri. Maddenin ilk fıkrası yönetim kurulunun baroyu temsil ve koruma genel görevini, ikinci fıkrasının 4 ve 5 numaralı bentlerindeki görevlerin üyelere devredilebilmesini düzenler. Madde, baro yönetim kurulunun kuruluşunu, üye seçimini, toplantı ve karar usulünü düzenlemez; bunlar yönetim kurulunun oluşumuna ilişkin hükümlerdedir (m.89 ve devamı). Baro başkanlığının seçimi ve görevleri (m.96 ve devamı) ile baro genel kurulunun yetkileri de bu maddenin kapsamı dışındadır. Disiplin işleri disiplin kurulunun, mali denetim denetleme kurulunun görevidir.

Yönetim kurulunun görevleri: hangi kavramlar bilinmeli?

Baro yönetim kurulu
Baronun işlerini kovuşturan ve menfaatlerini koruyan, kanunla verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü baro organıdır. Görevleri bu madde ile sayılanlarla sınırlıdır ve kanunla verilen diğer yetkileri de kapsar.
Levha
Baroda avukatların yazılı olduğu listedir. Levhayı düzenlemek ve tutmak yönetim kurulunun görevidir; levhaya yazılı olmayan kişi avukat unvanını taşıyamaz.
Avukatlık ortaklığı sicili
Avukatlık ortaklıklarının kayıt altına alındığı sicildir. Ortaklık anasözleşmesinin tip anasözleşmeye uygunluğu incelenerek tescile yönetim kurulu karar verir.
Tip anasözleşme
Avukatlık ortaklıklarının anasözleşmesinde uyması gereken standart metindir. Yönetim kurulu, anasözleşmenin buna uygunluğunu denetler.
Devredilebilir görevler
İkinci fıkranın 4 ve 5 numaralı bentlerinde yazılı görevlerdir: meslek ödevlerine yol göstermek, denetlemek, savunmak ve anlaşmazlıklarda aracılık etmek. Bunlar yönetim kurulunun bazı üyelerine devredilebilir.
Hukukun üstünlüğü ve insan hakları görevi
Yönetim kurulunun 21 numaralı bentte sayılan görevidir. Bu görev, baroya hukuku savunma ve insan haklarını koruma sorumluluğu yükler; görevin kapsamı bu bentle sınırlıdır.

Yönetim kurulunun görevleri: hangi şartlar aranır?

  • Baro yönetim kurulunun görevi, kanunla kendisine verilen görevlerin yerine getirilmesi ile sınırlı tutulmalıdır.
  • Yönetim kurulunun kabul, levha, nakil ve staj işlerindeki kararları, madde metninde sayılan işler kapsamında alınmalıdır.
  • Ücret uyuşmazlıklarında sulha davet ve anlaşmazlıklarda aracılık görevi, istek üzerine yerine getirilmelidir.
  • Baro mallarının idaresi ve bütçenin hazırlanması, genel kurulun onayına sunularak yapılmalıdır.
  • Ikinci fıkranın 4 ve 5 numaralı bentlerindeki görevler, yalnızca yönetim kurulunun bazı üyelerine devredilebilir; diğer görevler devredilemez.
  • Baro adına taşınmaz ve menkul işlemleri için baro başkanına özel yetki verilmesi, yönetim kurulunun bu konudaki kararına bağlıdır.

Yönetim kurulunun görevleri: hangi sonuçları doğurur?

  • Yönetim kurulu, ikinci fıkranın 4 ve 5 numaralı bentlerindeki görevleri bazı üyelerine devredebilir; devir, bu bentlerle sınırlıdır.
  • Devredilmeyen görevler yönetim kurulunda kalır ve üyeler tarafından kullanılamaz.
  • Levhaya yazılı olmayan kişi avukat unvanını taşıyamaz ve avukatlara ait yetkileri kullanamaz (madde metninde değil, levha görevinin tamamlayıcısı olarak m.63 ilgilidir).
  • Adli müzaharet bürosunun kurulması ve yönetilmesi, muhtaç avukatlara yapılacak yardımın şeklinin tespiti yönetim kurulunun yetkisindedir.
  • Avukatlık ortaklığı anasözleşmesi, tip anasözleşmeye uygun değilse tescil edilmez.
  • Genel kurul kararları yönetim kurulunca yerine getirilir; bu görev yönetim kurulunun bağlayıcı yükümlülüğüdür.
  • Yönetim kurulu, hukukun üstünlüğünü ve insan haklarını savunma görevini kanunla verilen yetkiler çerçevesinde yerine getirir.

Levha ve kabul işleri ile staj ve iç yönetim işleri arasındaki fark nedir?

Stajiyer ve avukatların baroya kabulü, levhaya yazılması ve nakli (2., 3. ve 9. bentler) ile levhanın düzenlenmesi, yönetim kurulunun doğrudan karar yetkisindedir.

Baro mallarının yönetimi, bütçe ve genel kurula hesap verme (6., 7. bentler) ile iç yönetim işleri (15. bent) yönetim kurulunun iç düzenleme ve mali görevleridir.

Birinci grup mesleğe giriş ve kayıt işlemleridir; ikinci grup baronun mali ve iç işleyişine ilişkindir. Bütçe, genel kurulun onayına bağlanmıştır.

Devredilebilir ile devredilemez görevler arasındaki fark nedir?

Meslek ödevlerine yol göstermek, denetlemek, mensupları savunmak ve anlaşmazlıklarda aracılık etmek (ikinci fıkra 4 ve 5 numaralı bentler) bazı üyelere devredilebilir.

Diğer bentlerdeki görevler, özellikle levha, kabul, bütçe ve genel kurul kararlarının yerine getirilmesi, yönetim kurulunun kendi sorumluluğundadır.

Devredilebilen görevler kanunda açıkça sayılmıştır; diğerleri yönetim kurulu dışına çıkarılamaz.

Genel görev ile bağlı bentlerdeki görevler arasındaki fark nedir?

Birinci fıkradaki genel görev, baronun işlerini kovuşturmak ve menfaatlerini korumaktır.

İkinci fıkradaki bentler bu genel görevi somutlaştırır ve kapsamını çizer.

Somut bir işlem genel görevle değil, uygun bentle gerekçelendirilmelidir.

Baro yönetim kurulu ile baro genel kurulu arasındaki fark nedir?

Yönetim kurulu, genel kurul kararlarını yerine getirir (13. bent) ve bütçeyi genel kurulun onayına sunar (7. bent).

Genel kurul, baronun en yüksek organıdır ve bütçeyi onaylar.

Yönetim kurulunun mali ve idari kararları genel kurulun denetimine tabidir.

Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

  • Danıştay, 76. ve 95. maddeler uyarınca baro başkanlarının hukukun üstünlüğünü koruma görevi bulunduğunu ve düzenleyici işlemlere karşı dava açma ehliyetine sahip olduklarını kabul etmektedir. (6. Daire, 2022/2622 E., 2022/8747 K., 18.10.2022; 6. Daire, 2022/2590 E., 2022/8746 K., 18.10.2022)
  • Danıştay, 95. maddenin 21 numaralı bendindeki hukukun üstünlüğü ve insan haklarını savunma görevinin, baroya düzenleyici işlemlere karşı dava açma yetkisi verdiğini kabul etmektedir. (İdare Dava Daireleri Kurulu, 2023/1825 E., 2024/3357 K., 12.12.2024; İdare Dava Daireleri Kurulu, 2024/589 E., 2024/1043 K., 13.05.2024; 4. Daire, 2023/12552 E., 2024/80 K., 09.01.2024)
  • Danıştay, iptali istenen bir genelgenin avukatlık mesleğiyle ilgili düzenleme getirmediği ve baronun hak ve menfaatlerini doğrudan etkilemediği durumda davayı reddetmektedir. (İdare Dava Daireleri Kurulu, 2023/1825 E., 2024/3357 K., 12.12.2024; İdare Dava Daireleri Kurulu, 2024/589 E., 2024/1043 K., 13.05.2024; 4. Daire, 2023/12552 E., 2024/80 K., 09.01.2024)
  • Danıştay, 76. ve 95. maddelerdeki hukukun üstünlüğü görevinin baroya dava ehliyeti verdiğini, ancak davanın konusunun baronun görev alanı ile ilgili olmasını aradığını kabul etmektedir. (İdare Dava Daireleri Kurulu, 2021/32 E., 2021/1487 K., 20.09.2021)

Nasıl ispat edilir?

  • Baro yönetim kurulu görevlerini yerine getirdiğini, kararın yetki sınırları içinde alındığını ve bu kararın 95. maddenin hangi bendine dayandığını göstermelidir; ispat yükü kararı dava konusu yapan tarafa aittir.
  • Levha, kabul, nakil ve staj işlemlerinin varlığı, yazılı kararlar ve tutanaklarla ispatlanır.
  • Hukukun üstünlüğü görevine dayanılarak dava açılması halinde, baronun bu görevin konusunda menfaati ve ehliyeti olduğu, dava konusu işlemin avukatlık mesleğiyle ilgili bir düzenleme içerdiği ispatlanmalıdır. (İdare Dava Daireleri Kurulu, 2023/1825 E., 2024/3357 K., 12.12.2024; İdare Dava Daireleri Kurulu, 2024/589 E., 2024/1043 K., 13.05.2024; 4. Daire, 2023/12552 E., 2024/80 K., 09.01.2024)
  • Devir kararının varlığı, hangi üyeye ve hangi bentler için devredildiği yazılı karar ile ispatlanır; devri iddia eden taraf bunu ispatlamalıdır.
  • Karşı taraf, işlemin görev alanı dışında kaldığını veya baronun menfaatini etkilemediğini savunabilir; bu savunmayı kendisi ispatlamalıdır. (4. Daire, 2023/12552 E., 2024/80 K., 09.01.2024)

Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

Avukatlık Kanunu m.96 — Seçim ve seçim dönemi bitmeden ayrılma

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 96. maddesi baro başkanının görev süresini, yeniden seçilebilirliğini, seçim usulünü, seçim için aranan kıdem şartını ve seçim dönemi bitmeden başkanlığın boşalması hâlinde yerine seçimi düzenler. Madde baronun başkanına ilişkindir ve barolardaki seçim sürecine uygulanır. Madde, baro yönetim kurulunun ve baro organlarının genel görev ve yetkilerini düzenlemez (ilgili yönetim organları ayrı maddelerdedir). Baro başkanının disiplin sorumluluğu ile görevden uzaklaştırılmasına ilişkin usul de bu maddenin kapsamı dışındadır (Kanunun disiplin hükümleri). Baro seçimine itiraz ve seçimin iptali usulü de bu maddede düzenlenmemiştir. Seçimde oy verme hakkı ve seçmen listesi, madde 90'ın ikinci ve altıncı fıkralarına kıyasen uygulanan kurallardan ibaret olup ayrıntısı o maddede aranmalıdır.

Seçim ve seçim dönemi bitmeden ayrılma: hangi kavramlar bilinmeli?

Baro başkanı
Barodaki yönetimin başında bulunan ve baroyu temsil eden kişidir. Görevi seçimle gelinen iki yıllık bir süreyle sınırlıdır.
Görev süresi
Baro başkanının seçildiği ve görevde kalacağı dönemdir. Madde metninde iki yıl olarak belirlenmiştir.
Kıdem şartı
Baro başkanı seçilebilmek için levhada yazılı olması ve avukatlıkta en az on yıl kıdeminin bulunması gereken koşuldur. Üye sayısı yüzden az olan barolarda bu koşul aranmaz.
Levha
Barolara kayıtlı avukatların listesidir. Kıdem şartında, seçilecek kişinin levhada yazılı olması gerekir.
Kalan süreyi tamamlama
Seçim döneminin bitmesinden önce ayrılan başkanın yerine, mevcut dönemin kalan süresi için yeni başkan seçilmesidir. Yeni seçim ayrı bir iki yıllık süre başlatmaz.

Seçim ve seçim dönemi bitmeden ayrılma: hangi şartlar aranır?

  • Baro başkanı seçimine aday olan kişinin levhada yazılı bulunması gerekir.
  • Aday, avukatlıkta en az on yıl kıdemli olmalıdır; üye sayısı yüzden az olan barolarda bu kıdem şartı aranmaz.
  • Seçim baronun levhasındaki avukatlar arasından gizli oyla yapılmalıdır.
  • Seçimde 90. maddenin ikinci ve altıncı fıkraları kıyasen uygulanır.
  • Seçilen başkanın görev süresi iki yıl olmalıdır.
  • Başkanın seçim döneminin bitmesinden önce ayrılması hâlinde, yerine baro yönetim kurulunun kendi üyeleri arasından seçim yapması gerekir.

Seçim ve seçim dönemi bitmeden ayrılma: hangi sonuçları doğurur?

  • Levhada yazılı ve on yıl kıdemli avukat, baro başkanı seçilebilir.
  • Üye sayısı yüzden az olan barolarda kıdem şartı aranmadan levhada yazılı avukat başkan seçilebilir.
  • Başkan görev süresi sonunda yeniden seçilebilir.
  • Seçim döneminin bitmesinden önce ayrılan başkanın yerine yönetim kurulu, kendi üyeleri arasından kalan süreyi tamamlamak üzere başkan seçer.
  • Kıdem şartını taşımayan kişinin, büyük barolarda seçilmesi bu madde uyarınca mümkün değildir.

Kıdemli barolar ile küçük barolar arasındaki fark nedir?

Üye sayısı yüzden fazla olan barolarda aday, levhada yazılı ve en az on yıl kıdemli avukat olmalıdır.

Üye sayısı yüzden az olan barolarda kıdem şartı aranmaz; levhada yazılı olmak yeterlidir.

Küçük barolarda on yıllık kıdemi olmayan avukat da başkan seçilebilir.

Dönem içinde boşalma ile dönem sonu seçimi arasındaki fark nedir?

Görev süresi dolduğunda baro başkanı seçimi, iki yıllık yeni dönem için genel seçim yoluyla yapılır.

Seçim döneminin bitmesinden önce ayrılan başkanın yerine yönetim kurulu, kalan süre için seçim yapar.

Ayrılma hâlinde yeni başkan iki yıllık süre başlatmaz, yalnızca kalan süreyi tamamlar.

Yeniden seçilme ile ilk seçim arasındaki fark nedir?

Görev süresi sonunda başkan yeniden seçilebilir.

Görev süresinin ortasında ayrılan başkanın yerine seçilen kişi, kendi kararıyla değil kalan süreyi doldurmak için seçilmiştir.

Yeniden seçilme hakkı, kalan süreyi dolduran kişi için dönem başı seçimine uygulanan kurallar açısından ayrı değerlendirilmelidir; maddede bu konuda açık bir düzenleme yoktur.

Seçim ve seçim dönemi bitmeden ayrılma: sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Üye sayısı yüzden az olan barolarda da on yıl kıdem şartını aramak; bu barolarda kıdem şartı aranmaz.
  • Kalan süre için yapılan seçimi yeni bir iki yıllık dönem saymak; seçim yalnızca kalan süreyi tamamlar.
  • Yönetim kurulu üyesi olmayan levhadaki herkesin ayrılan başkanın yerine seçilebileceğini sanmak; kalan süre seçimi yönetim kurulu üyeleri arasından yapılır.
  • Madde metnindeki iki yıllık süreyi, kıdem şartında olduğu gibi on yıl ile karıştırmak.

Nasıl ispat edilir?

  • Başkan seçilme koşullarının sağlandığını iddia eden taraf, adayın levhada kayıtlı olduğunu ve kıdem süresini levha kaydı ile belgelendirmelidir.
  • Üye sayısının yüzden az olduğu iddiası, baronun üye sayısına ilişkin kayıtlarla ispatlanır.
  • Seçimin gizli oyla yapıldığı, seçim tutanağı ve oy sayım kayıtları ile ortaya konur.
  • Ayrılan başkanın yerine yönetim kurulunca seçim yapıldığı iddiası, yönetim kurulu kararı ile ispatlanır.

Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

  • 1136 sayılı Kanun m.90: Baro seçimine ilişkin ikinci ve altıncı fıkraları, baro başkanı seçimi hakkında kıyasen uygulanır.

Avukatlık Kanunu m.97 — Görevleri

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 97. maddesi, baro başkanının baro içindeki ve dışındaki temsil, yönetim, karar uygulama, avukat temsilcisi tayini, sicil, meslek onuru koruma, yıllık rapor ve Başkanlık Divanı olmayan barolarda divan görevlerini yürütme yetkilerini sayar. Madde, baro başkanının görevlerini düzenler ve baro başkanına kanunlarla verilen diğer yetkileri de ekler. Madde, baro başkanının seçimini, görev süresini, seçim usulünü ve baro organlarının oluşumunu düzenlemez (m.76 vd. ve ilgili baro seçim hükümleri). Madde, baro başkanının 95. maddede düzenlenen izin ve yetki sınırlarının ayrıntısını düzenlemez (m.95). Madde, disiplin kurulunun kararlarına karşı yapılacak itiraz yolunu ve disiplin yargılamasını düzenlemez (m.153 vd.). Madde, baronun mali işlemlerinin denetimini ve bütçe hazırlama usulünü ayrıca düzenlemez.

Görevleri: hangi kavramlar bilinmeli?

Baro başkanı
Baroyu temsil eden, yönetim kuruluna başkanlık eden ve baronun günlük işlerini yürüten organ olarak 97. maddede görevleri sayılan kişidir. Görevleri kanunla sınırlıdır ve bu sınır dışında hareket edemez.
Baro adına iltizam ve iktisap
Baronun adına mal edinmesi ve taahhüde girmesi anlamına gelir. Bu işlemler yalnızca 95. maddede verilen izin ve yetki dairesinde yapılabilir.
Başkanlık Divanı
Bazı barolarda baro başkanı ile birlikte baronun yönetimini yürüten organdır. Madde, bu organın bulunmadığı barolarda baro başkanının divan üyelerine ait görevleri de yerine getirmesini öngörür.
Avukat sicili
Baroda kayıtlı avukatların tutulduğu defterdir. Düzenlenmesi ve korunması baro başkanının görevidir ve Türkiye Barolar Birliği'nin gönderdiği örneğe uygun olmalıdır.
Meslek onuru ve bağımsızlığı
Avukatlık mesleğinin itibarı ve avukatın bağımsız çalışabilmesi anlamına gelir. Baro başkanı, bu alanla ilgili işlerde kanun ve meslek kurallarını her türlü organa karşı savunmakla yükümlüdür.

Görevleri: hangi şartlar aranır?

  • Baro başkanının bir görevin kaynağının bu maddede veya başka bir kanunda bulunması gerekir; görev kendiliğinden doğmaz.
  • Baro adına mal edinme, borç altına girme veya bağış kabul etme işlemi, 95. maddede verilen izin ve yetki dairesinde yapılmalıdır.
  • Genel kurul, yönetim kurulu veya disiplin kurulu kararının bulunması ve baro başkanının bu kararı uygulaması gerekir.
  • Mahkeme ve resmi dairelerde baroyu temsil edecek avukatın baro başkanı tarafından tayin edilmesi gerekir.
  • Meslek onuru ve bağımsızlığı ile ilgili işte baro başkanının kanun ve meslek kurallarını savunması, organlara karşı bu yönde baskıya boyun eğmemesi gerekir.
  • Yıllık raporun her yıl Türkiye Barolar Birliği'ne yazılı olarak verilmesi gerekir.
  • Başkanlık Divanı bulunmayan barolarda divan üyelerine ait görevler baro başkanınca yerine getirilmelidir.

Görevleri: hangi sonuçları doğurur?

  • Baro başkanı baroyu temsil eder ve yönetim kuruluna başkanlık eder; bu görevleri yerine getirmemesi baro içi sorumluluk doğurur.
  • Genel kurul, yönetim kurulu ve disiplin kurulu kararları baro başkanınca yerine getirilir; karar uygulanmazsa baro başkanı hakkında disiplin ve idari sorumluluk gündeme gelebilir.
  • Baro adına 95. maddede izin verilmeyen bir iltizam, iktisap ya da yükleme yapılması, baro açısından hukuki bağlayıcılık doğurmaz.
  • Baro başkanı, mahkeme ve resmi dairelerde baroyu temsil edecek avukatları tayin eder.
  • Meslek onuru ve bağımsızlığı alanında baro başkanı kanun ve meslek kurallarını organlara karşı savunmakla yükümlüdür ve bu yöndeki baskıya karşı görevini yerine getirmelidir.
  • Yıllık rapor verilmezse Türkiye Barolar Birliği nezdinde yükümlülük ihlali doğar.
  • Başkanlık Divanı bulunmayan barolarda divan görevlerini yerine getirmeyen baro başkanı görev ihlali yapmış olur.
  • Madde, kanunlarla verilen diğer yetkilerin de baro başkanına ait olduğunu belirtir; bu yetkilerin varlığı ayrı bir kanun hükmüne dayanmalıdır.

Baro başkanının kendi kararı ile organ kararının uygulanması arasındaki fark nedir?

Baro başkanı, genel kurul, yönetim kurulu ya da disiplin kurulunun kararlarını yerine getirir. Bu durumda görevi uygulama niteliğindedir.

Baro başkanının kendi takdirine dayanan günlük işlemler, kanunun ve organ kararlarının verdiği çerçevede yürütülür.

Uygulama görevi kararın içeriğini değiştirme yetkisi vermez; karar aykırı uygulanırsa baro başkanının sorumluluğu doğar.

Baro başkanı ile başkanlık Divanı arasındaki fark nedir?

Başkanlık Divanı bulunan barolarda görevler divan üyeleri arasında paylaşılır.

Başkanlık Divanı bulunmayan barolarda divan üyelerine ait görevleri baro başkanı yerine getirir.

Divan olmayan barolarda baro başkanının yetki ve görev yükü artar.

Baro adına iltizam ve iktisap ile baro adına günlük işlemler arasındaki fark nedir?

Mal edinme, taahhüt altına girme ve bağış kabulü yalnızca 95. maddenin izin ve yetki sınırı içinde yapılabilir.

Günlük idari işlemler ve baronun yürütülmesi, 97. maddenin ikinci bendi kapsamında organ kararlarını uygulamaya yöneliktir.

Sınır aşılırsa işlem baro açısından bağlayıcılık taşımaz ve yetki aşımı sorumluluğu doğar.

Görevleri: sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Baro başkanının genel kurul veya yönetim kurulu kararını, kendi takdiriyle değiştirebileceğini varsaymak; kararı uygulama görevi içerik değiştirme yetkisi değildir.
  • Baro adına yapılan bir işlemin 95. maddenin izin ve yetki sınırı dışında da geçerli olduğunu düşünmek.
  • Başkanlık Divanı bulunan baro ile bulunmayan baro arasındaki farkı gözden kaçırarak divan görevlerinin tamamını baro başkanına yüklemek.
  • Baro başkanının mahkeme ve resmi dairelerdeki temsilcileri tayin yetkisini, avukatların kendi vekâlet yetkisiyle karıştırmak.
  • Yıllık raporu baro içinde kalan bir belge sanıp Türkiye Barolar Birliği'ne gönderilmesini ihmal etmek.

Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

  • Baro başkanının 97. maddenin ikinci bendi kapsamında, genel kurul, yönetim kurulu veya disiplin kurulu kararlarını yerine getirme görevi, bu kararların içeriğini değiştirme yetkisi olarak yorumlanmamaktadır. (1978/41 E., 1978/37 K., 25.05.1978)
  • Baro başkanının mahkeme ve resmi dairelerde baroyu temsil edecek avukatları tayin etme yetkisi, baro adına temsil yetkisinin kapsamında değerlendirilmektedir. (10. Daire, 2020/4964 E., 2021/937 K., 05.03.2021)
  • Baro başkanının baroyu temsil etmesi ve yönetim kuruluna başkanlık etmesi, 97. maddenin ilk bendine dayanan genel yetki olarak kabul edilmektedir. (10. Daire, 2020/4964 E., 2021/937 K., 05.03.2021)
  • Baro başkanının 97. maddede sayılan görevleri, 95. maddenin izin ve yetki sınırları dikkate alınarak değerlendirilmektedir. (İkinci Bölüm, 2013/7907 E., 21.04.2016)

Nasıl ispat edilir?

  • Baro başkanının görevinin 97. maddede sayıldığını ve bu görevin yerine getirildiğini iddia eden taraf, görevin kaynağını bu maddede aramalıdır; görev dışı işlem iddiasında karşı taraf yetki sınırını ispatlamalıdır. (10. Daire, 2020/4964 E., 2021/937 K., 05.03.2021)
  • Genel kurul, yönetim kurulu veya disiplin kurulu kararını uygulama iddiasında, kararın varlığı ve baro başkanınca uygulandığı yazılı belgelerle ispatlanır. (1978/41 E., 1978/37 K., 25.05.1978)
  • Baro adına mal edinme, taahhüt veya bağış kabulünün 95. madde sınırı içinde olduğu iddiasında, bu iddiayı ileri süren baro ilgili izin veya yetki belgesini sunmalıdır.
  • Yıllık raporun Türkiye Barolar Birliği'ne verildiği, yazılı belge ile ispatlanır; verilmediği iddiasında karşı tarafın belge yokluğu sonucu doğar.

Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

  • 1136 sayılı Kanun m.95: Baro adına iltizam, iktisap ve yüklenme işlemlerinin izin ve yetki sınırını belirler; 97. maddenin üçüncü bendi bu sınıra atıf yapar.
  • 1136 sayılı Kanun m.76: Barolara tüzel kişilik ve kamu kurumu niteliği tanıyan hükümdür; baro başkanının temsil yetkisinin dayanağı olan baroyu bağlar.
  • 1136 sayılı Kanun m.153: Disiplin kurulunun kararlarına ve tedbir kararlarına karşı yapılan itiraz yolunu düzenler; 97. maddenin ikinci bendi kapsamında uygulanan disiplin kararlarının denetimi bu hükümle yapılır.

Süreler

SüreMaddeHüküm
beş yılm.90(Değişik: 26/2/1970 - 1238/1 md.) Yönetim Kurulu üyeleri levhada yazılı ve avukatlıkta en az beş yıl kıdemli olan avukatlar arasından seçilir.
beş yıllıkm.90Üye sayısı yüzden az olan barolarda beş yıllık kıdem şartı aranmaz.
iki yıldırm.91(Değişik: 14/11/1984 - 3079/1 md.) Yönetim Kurulunun görev süresi iki yıldır.
iki yıllıkm.96Baro başkanı iki yıllık bir görev süresi için seçilir.
on yılm.96Mülga cümle: 29/6/2006-5533/1 md.) (Değişik ikinci fıkra: 2/5/2001 - 4667/56 md.) Baro başkanı, levhada yazılı ve avukatlıkta en az on yıl kıdemli avukatlar arasından gizli oyla seçilir.

Süreler madde metnindeki yazımıyla verilmiştir.

Konuda geçen kararlar

11 karar
  1. 1978/41 E., 1978/37 K., 25.05.1978
    İlgili madde: m.97
  2. İdare Dava Daireleri Kurulu, 2023/1825 E., 2024/3357 K., 12.12.2024
    İlgili madde: m.95
  3. İdare Dava Daireleri Kurulu, 2024/45 E., 2024/1107 K., 16.05.2024
    İlgili madde: m.97
  4. İdare Dava Daireleri Kurulu, 2024/589 E., 2024/1043 K., 13.05.2024
    İlgili madde: m.95
  5. 4. Daire, 2023/12552 E., 2024/80 K., 09.01.2024
    İlgili madde: m.95
  6. 6. Daire, 2022/2622 E., 2022/8747 K., 18.10.2022
    İlgili madde: m.95
  7. 6. Daire, 2022/2590 E., 2022/8746 K., 18.10.2022
    İlgili madde: m.95
  8. İdare Dava Daireleri Kurulu, 2021/32 E., 2021/1487 K., 20.09.2021
    İlgili madde: m.95
  9. 10. Daire, 2020/4964 E., 2021/937 K., 05.03.2021
    İlgili madde: m.97
  10. İkinci Bölüm, 2013/7907 E., 21.04.2016
    İlgili madde: m.97
Diğer 1 karar
  1. Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/25 E., 2024/267 K., 28.02.2024
    İlgili madde: m.93

Bağlayıcılık derecesine göre sıralı (Anayasa Mahkemesi, içtihadı birleştirme, genel kurullar, daireler); her grupta yeni karar önce. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Madde bağlantıları, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içeren güncel metne gider.

Bu konudaki maddelerde bilinen en yeni değişiklik: 11.07.2020 (m.96).

Anlatım 21.10.2026 tarihinde derlendi. Bağlayıcı olan madde metnidir.

Bu konuyu panelde çalış

Panelde bu konu 2. Avukatlık Kanunu - 2 bölümünde yer alıyor.

Panelde çalış