CMK Madde 141Tazminat istemi

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 02.03.2024

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişi hürriyetine ya da malvarlığına yönelik koruma tedbirlerinin hukuka aykırı uygulanması hâllerinde devletten tazminat istenebilmesinin koşullarını düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında;

a)Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen,

b)Kanunî gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan,

c)Kanunî hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan,

d)Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,

e)Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen,

f)Mahkûm olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreleri, hükümlülük sürelerinden fazla olan veya işlediği suç için kanunda öngörülen cezanın sadece para cezası olması nedeniyle zorunlu olarak bu cezayla cezalandırılan,

g)Yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine, yazıyla veya bunun hemen olanaklı bulunmadığı hâllerde sözle açıklanmayan,

h)Yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen,

i)Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen,

j)Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,

k)(Ek: 11/4/2013-6459/17 md.) Yakalama, adli kontrol veya tutuklama işlemine karşı Kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmayan,50

l)(Ek:2/3/2024-7499/12 md.) Konutunu terk etmemek veya uyuşturucu, uyarıcı veya uçucu maddeler ile alkol bağımlılığından arınmak amacıyla hastaneye yatmak dâhil, tedavi veya muayene tedbirlerine tâbi olmak ve bunları kabul etmek şeklindeki adli kontrol yükümlülükleri uygulandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen,

Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler.

(2)Birinci fıkranın (e), (f) ve (l) bentlerinde belirtilen kararları veren merciler, ilgiliye tazminat hakları bulunduğunu bildirirler ve bu husus verilen karara geçirilir.

(3)(Ek:18/6/2014-6545/70 md.) Birinci fıkrada yazan hâller dışında, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir.

(4)(Ek:18/6/2014-6545/70 md.) Devlet, ödediği tazminattan dolayı görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullanan hâkimler ve Cumhuriyet savcılarına bir yıl içinde rücu eder.

  1. 1.(madde başlığı)2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasının (k) bendinde yer alan “Yakalama” ibaresi “Yakalama, adli kontrol” şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasında yer alan “(e) ve (f) bentlerinde” ibaresi “(e), (f) ve (l) bentlerinde” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(4)
  1. 02.03.20241. fıkra (l) bendi 02.03.2024 tarihinde 7499 sayılı Kanunla eklendi
  2. 18.06.20143. fıkra 18.06.2014 tarihinde 6545 sayılı Kanunla eklendi
  3. 18.06.20144. fıkra 18.06.2014 tarihinde 6545 sayılı Kanunla eklendi
  4. 11.04.20131. fıkra (k) bendi 11.04.2013 tarihinde 6459 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(8)
Bu maddede geçen tanımlar(2)
Soruşturma
Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi
Kovuşturma
İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

2.149 karar arasından seçildi

İçtihat ayrılığı olabilir: bu maddede en yeni Genel Kurul kararı (25.12.2025, onama) önceki Kurul kararlarının çoğunluğuna zıt yönde. Kararları metinleriyle birlikte okuyun.

  1. Ceza Genel Kurulu E.2024/72 K.2025/424 T.2025-10-22
    Ceza Genel KuruluKabulYerleşik içtihat
    Yüksek Mahkeme 08.10.2020 tarihli ve 2017/32052 sayılı ... başvurusuyla ilgili kararında, konutu terk etmeme tedbirinin, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına müdahale teşkil ettiği sonucuna vardıktan sonra, haksız konutu terk etmeme tedbirinin CMK’nın 141. maddesinde bir tazminat sebebi olarak düzenlenmediği ara dönemde, 10.07.2017 tarihinde uygulanan tedbire ilişkin yapılan bireysel başvuru ile ilgili olarak kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine hükmetmiştir.
  2. Hukuk Genel Kurulu E.2023/127 K.2023/332 T.2023-04-12
    Hukuk Genel KuruluOnama
    14. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında; eldeki davada Cumhuriyet Savcısı tarafından düzenlenen iddianame bağlamında dile getirilen tazminat isteminin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 46 ncı maddesi gereğince değil 5271 sayılı Kanun’un 141 inci maddesi kapsamında inceleme konusu yapılması gerektiği, belirtilen nedenle Özel Dairece 5271 sayılı Kanun’un 141 inci maddesi kapsamında bir değerlendirme yapılmak üzere kararın bozulması gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de; bu görüş yukarıda açıklanan gerekçelerle Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.
  3. 12. Ceza Dairesi · E. 2022/889 · K. 2023/1342 · T. 19.04.2023
    Daire kararıOnama
    Makul sürede yargılanmama sebebiyle 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (d) bentleri uyarınca müvekkilin tazminat talep etme hakkı doğmuştur.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Ceza Muhakemesi Hukuku

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat talep edebilecek kişiler arasında sayılmamıştır?

  1. A) Kanuna aykırı yakalananlar veya tutuklananlar
  2. B) Gözaltı süresi içinde hakim önüne çıkarılmayanlar
  3. C) Hakları hatırlatılmayanlar
  4. D) Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesine rağmen iletişimin tespiti kayıtları silinmeyenler
  5. E) Makul sürede yargılanmayan tutuklular

Bu maddeyle ilgili 6 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl