Orantılılık nedir?
Kısaca
Orantılılık, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TCK m.54 · eşya müsaderesi: Suçta kullanılan eşyanın müsaderesinin işlenen suça göre daha ağır sonuç doğurmasıdır.
- CMK m.248 · zorlama amaçlı elkoyma ve teminat belgesi: Elkoymanın, kaçağın başvurmasını ya da gelmesini sağlamak amacına uygun ve bu amacı aşmayacak miktarda yapılmasını ifade eder.
- 5726 s. K. m.7 · tanık koruma tedbiri kararında bulunacak hususlar: Tanığa uygulanan tedbirlerle tanığa yöneltilecek sorular arasında ve tedbirin amacıyla bağlantılı olarak gereklilik ölçüsünün korunmasıdır.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Ceza Kanunu
- TCK m.54 · Eşya müsaderesi
Suçta kullanılan eşyanın müsaderesinin işlenen suça göre daha ağır sonuç doğurmasıdır. Gerekçeye göre bu, müsaderenin kişinin yıkımına yol açmasıdır; tek geçim kaynağının elinden alınması buna örnek verilir.
Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.248 · Zorlama amaçlı elkoyma ve teminat belgesi
Elkoymanın, kaçağın başvurmasını ya da gelmesini sağlamak amacına uygun ve bu amacı aşmayacak miktarda yapılmasını ifade eder. Yüklenen suçun ağırlığı da bu ölçüte dahil edilir.
Tanık Koruma Kanunu
- Tanık Koruma Kanunu m.7 · Tanık koruma tedbiri kararında bulunacak hususlar
Tanığa uygulanan tedbirlerle tanığa yöneltilecek sorular arasında ve tedbirin amacıyla bağlantılı olarak gereklilik ölçüsünün korunmasıdır. Madde, diğer hususların soruşturma veya kovuşturma konusu olayla sınırlı ve orantılı olmasını şart koşar.
Karıştırılan kavramlar
Orantılılık ile kişisel cezasızlık sebebi arasındaki fark nedir?
Orantılılık ilkesi, fiilin ağırlığına göre cezanın belirlenmesini ister ve herkese aynı ölçütle uygulanır.
Kişisel cezasızlık sebebi, suçun işlendiği anda var olan ve kişiye bağlı bir sebeple cezalandırmayı engeller; fiil suç olmaya devam eder.
Kişisel cezasızlık sebebinin varlığı, ceza miktarının orantılılık ölçütüyle hesaplanmasından önce cezanın hiç verilmemesi sonucunu doğurur. Bu nedenle bu tür durumlar eşitlik ilkesinin ihlali olarak değerlendirilmez.
İlgili konular
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.