İyiniyetli üçüncü kişi nedir?

Yetkinin sınırlandığını ya da geri alındığını bilmeden temsilciyle işlem yapan kişidir. Koruma, üçüncü kişinin bilmemesine ve bu bilmemenin temsil olunanın bildirmemesinden kaynaklanmasına bağlıdır.

Yetkinin sona erdiğini bilmeden ve bilmesi gerekmeden, yetki belgesine güvenerek temsilciyle işlem yapan kişidir. İyiniyet, üçüncü kişinin yetkinin sona erdiğini bilmediği ölçüsünde aranır.

Dış üstlenme sözleşmesinin hükümsüzlüğünü bilmeden, bu sözleşmeye dayanarak hak edinmiş kişidir. Bu kişilerin hakları, eski borcun yeniden doğmasına karşı saklıdır.

Temsil yetkisinin sınırlandırıldığını bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan karşı taraftır. Sınırlama, bu kişiye karşı ancak ticaret siciline tescil veya bilgi ile ileri sürülebilir.

Temsil yetkisinin sınırlandırıldığını bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen, işlemi ticari temsilci ile yapan kişidir. Bu kavram, sınırlamanın ileri sürülüp sürülemeyeceğini belirleyen merkezi ölçüttür.

Temsil yetkisinin sona erdiğini bilmeden temsilci ile işlem yapan kişidir. Madde, iyiniyetin tescil ve ilanın yokluğunda korunmasını sağlar; bilen üçüncü kişi bu korumadan yararlanamaz.

Senedin devrini alırken kumar veya bahis borcunu bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen kişidir. Bu kişiye karşı, kıymetli evrakın sağladığı haklar saklıdır.

Gerçek durumu, yani ticari işletmenin, adi şirketin veya ticaret şirketinin bulunmadığını bilmeyen ya da bilebilecek durumda olmayan kişidir. Korumanın kapsamı bu kişiyle sınırlıdır.

Temsil yetkisinin sınırlandığını bilmeyen ya da bilmesi gerekmeyen, işlem yaptığı temsilcinin yetkisine güvenen kişidir. Yetki sınırlamasının tescil ve ilan edilmediği hallerde korunur.

Tasfiye memurunun yetkisinin daraltıldığını bilmeden onunla işlem yapan kişidir. Yetki daraltması, tescil ve ilan yapılmamışsa bu kişiye karşı ileri sürülemez.

Komanditerin unvanda adının bulunduğu gerçeğini bilmeyen veya ortağın komanditer olduğunu bilmeyen alacaklıdır. Madde metninde açıkça yer almaz; korunma kapsamı uygulamada bu bilgiye bağlanır.

Komanditerin temsilci sıfatıyla hareket ettiğini bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen kişidir. Birinci fıkradaki sınırsız sorumluluk bu kişilere karşı doğar.

Konişmentoyu, içerdiği eşya tanımına güvenerek devralan kişidir ve gönderilen de bu kapsamda sayılır. Bu kişiye karşı karinenin aksi ileri sürülemez.

Gemiyi rehin hakkının bulunduğunu bilmeden devralan ve sicil yeri hukukuna uygun olarak kendi adına tescil ettiren kişidir. Böyle bir devir halinde ikinci fıkra (b) bendindeki altmış günlük süre işler.

Eşlerden birinin işlemi diğerinin rızası olmadan yaptığını bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen kişidir. Kötüniyetin ve gereken özenin ihlalinin ispatı iyiniyet karinesini kaldırır.

Ortaklığın temsil durumunu bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen, ortaklıkla işlem yapan kişidir. Korunması, tescil eksikliğine rağmen işlemin geçerli kalmasını sağlar.

Kısıtlının ehliyet durumunu bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen, kısıtlamanın varlığından habersiz olarak kısıtlıyla hukuki işleme giren kişidir. İyiniyet, kanundan doğan bir bilme zorunluluğu bulunmadığı ölçüde korunur.

Taşınırın mülkiyetini rehnin varlığını bilmeksizin kazanan kişidir. Bu kişinin kazanımı korunuyorsa rehin hakkı sona erer; kazanım sınırlı ayni hak niteliğindeyse rehin sona ermez.

Yolsuz tescile güvenerek ve bu tescilin gerçek durumu yansıttığına inanarak aynî hak kazanan kişidir. Bu kazanım düzeltme davasında korunur.

Zilyetlik ya da tapu sicili esasına dayanarak, ticareti terk edenden iyi niyetle hak edinen kişidir. Bu kişinin iktisabı korunur; iyi niyet karinesi ile birlikte değerlendirilir.

Haczedilmiş taşınır mal üzerinde zilyetlik hükümlerine dayanarak hak kazanan kişidir. Bu kişinin iyi niyeti, iktisap anında malın haczedildiğini bilmemesi anlamına gelir ve iyi niyet kurallarına uygunluk aranır.

Müflisten malı emtiayı temsil eden senetle devralan veya bu senet üzerine rehin alan ve durumu bilmeyen kişidir. Maddede iyi niyet aranmakta olup, kötü niyetli alıcı bakımından koruma sağlanmaz.

Eşya üzerinde, eşyanın götürüldüğünü bilmeden ya da bilebilecek durumda olmadan hak edinmiş kişidir. Hakkı kötü niyetle edinen üçüncü kişi bu korumadan yararlanamaz.

Eşyanın malikı veya zilyedi olup suçun işlendiğinden haberdar olmayan kişidir. Eşyanın suça bulaşmamış olması aranır; suç işleyen failin malı olmayan kişi bu kapsama girer, ancak suçun işlendiğini bilen üçüncü kişi iyiniyetli sayılmaz.

Temsil yetkisinin sınırlandırıldığını bilmeden ya da bilmesi gerekmeden kooperatifle işlem yapan kişidir. Temsil yetkisinin sınırlandırılması bu kişilere karşı hüküm ifade etmez.

Taşınır üzerinde rehin bulunduğunu bilmeyen veya bilmesi gerekmeyen kişidir. Bu kişinin iyiniyeti kanunla korunur.

Patent başvurusu veya patent üzerindeki devir, lisans ya da tasarrufu sicil kaydına güvenerek edinen kişidir. Maddenin koruduğu kesim bu kişilerdir; sicil kaydını ya da hakkın varlığını bilen kişi bu korumadan yararlanamaz.