Re'sen karar nedir?

16 maddede geçiyor · 11 kanun

Kısaca

Re'sen karar, 11 kanunda 16 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.254 · iptal veya boşanma hâlinde: Hâkimin taraf talebi aranmaksızın kendiliğinden karar vermesidir.
  • HMK m.149 · ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla veya başka yerde duruşma icrası: Mahkemenin taraf talebi beklemeksizin kendiliğinden verdiği karardır.
  • CMK m.18 · yetkisizlik iddiası: Mahkemenin taraf talebi olmaksızın kendiliğinden karar vermesidir.

Kanunda nerede geçiyor

16 maddeden 13'i

Ceza Muhakemesi Kanunu

  • CMK m.4 · Re'sen görev kararı ve görevde uyuşmazlık

    Mahkemenin taraf talebi aranmaksızın, kendiliğinden görevli olup olmadığını değerlendirmesidir. Bu inceleme kovuşturma evresinin her aşamasında yapılabilir.

  • CMK m.18 · Yetkisizlik iddiası

    Mahkemenin taraf talebi olmaksızın kendiliğinden karar vermesidir. Bu madde uyarınca, süreler geçtikten sonra mahkeme yetkisizlik konusunda re'sen karar veremez.

  • CMK m.104 · Şüpheli veya sanığın salıverilme istemleri

    Talep olmaksızın, merciin kendiliğinden verdiği karardır. Üçüncü fıkrada bölge adliye mahkemesi veya Yargıtayın salıverilme istemini re'sen de karara bağlayabilmesi bu anlamdadır.

  • CMK m.108 · Tutukluluğun incelenmesi

    Hâkim veya mahkemenin talep beklemeksizin kendiliğinden tutukluluk incelemesi yapmasıdır. Kovuşturma evresinde üçüncü fıkrada öngörülen hallerde tutukluluğun devamına karar verilmesi bu biçimde yapılır.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.254 · IV. Aile konutu ve ev eşyası — 1. İptal veya boşanma hâlinde

    Hâkimin taraf talebi aranmaksızın kendiliğinden karar vermesidir. Eşlerin anlaşamaması hâlinde hâkim, iptal veya boşanma kararıyla birlikte bu konuda re'sen karar verir.

  • TMK m.592 · I. Genel olarak

    Sulh hâkiminin tarafların talebi aranmaksızın, resmen yönetim sebeplerinden birinin varlığını görmesi hâlinde kendiliğinden karar vermesidir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.86 · Teminat kararı

    Mahkemenin taraflardan talep beklemeden, kendi incelemesi sonucunda teminat gösterilmesine karar vermesidir. Karşı tarafın talebi veya uyarısı üzerine de mahkeme bu incelemeyi yapabilir.

  • HMK m.149 · Ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla veya başka yerde duruşma icrası

    Mahkemenin taraf talebi beklemeksizin kendiliğinden verdiği karardır. Madde 149/3'te tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlerde ilgililerin uzaktan dinlenmesi için öngörülmüştür.

İcra ve İflas Kanunu

  • İİK m.292 · Kesin mühlet içinde konkordato talebinin reddi ile iflâsın açılması:

    Kararın alacaklı veya borçlunun talebine bağlı olmadan mahkemece kendiliğinden verilmesidir. Ancak komiser raporu ön koşuldur.

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.83 · II - Hukuki uyuşmazlıklarda ibraz

    Mahkemenin taraf talebi olmaksızın, kendi takdiriyle defter ibrazına karar vermesidir. Maddede taraf istemi ile alternatif olarak yer alır.

Tebligat Kanunu

  • Tebligat K. m.41 · Memur vasıtasiyle tebligat:

    Mahkemenin tarafların talebi aranmaksızın kendiliğinden memur vasıtasıyla tebligata karar vermesidir.

Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun

  • Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun m.6 · Personel Rejimi

    İdarenin, personelin ya da kuruluşun talebine bağlı olmaksızın kendiliğinden verdiği görevlendirme kararıdır. Görevlendirme için personelin rızası aranmaz; idarenin hizmet ihtiyacı yeterlidir.

Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun

Terim 3 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

İstem üzerine karar ile re'sen karar arasındaki fark nedir?

Tedbir ilgilinin talebi üzerine verilmişse kararda bu açıkça belirtilmelidir.

Tedbir mahkeme veya soruşturma makamınca re'sen verilmişse bu da karara yazılmalıdır.

Kararın hangi yoldan verildiği her iki halde de kararın unsuru olarak belirtilir; hangi yolla verildiğinin yazılmaması kararın eksik olduğunu gösterir.

5726 s. K. m.7

Re'sen karar ile taraf talebi arasındaki fark nedir?

Mahkemenin teminat kararını kendi incelemesiyle kendiliğinden vermesi.

Karşı tarafın talebi, uyarısı ya da itirazı üzerine yapılan inceleme.

Karşı taraf talepte bulunmasa da mahkeme teminat kararı verebilir; teminatın gösterilmesi için bir talep zorunlu değildir.

HMK m.86

Resen karar ile taraf istemi üzerine karar arasındaki fark nedir?

Mahkeme defter ibrazına kendiliğinden karar verebilir. Bu halde taraf talebi aranmaz.

Taraflardan biri istemde bulunarak ibraz kararı talep eder. Bu halde talep, mahkemenin karar vermesinin tetikleyicisidir.

Her iki yol da maddede eşit biçimde öngörülmüştür; hangisinin kullanıldığı kararın hukuki geçerliliğini değiştirmez.

TTK m.83

Talimat üzerine karar ile resen karar arasındaki fark nedir?

Genel Müdürlüğün talimatı üzerine alınan karar, merkezi idarenin değerlendirmesine dayanır.

Valiliğin kendiliğinden aldığı resen karar, Genel Müdürlük talimatı olmadan verilir.

Her iki halde de karar valilikçe alınır; kararın hangi kaynaktan doğduğu idare mahkemesi önünde ayrı bir dayanak olarak tartışılabilir.

6458 s. K. m.53

Re'sen karar ile talep üzerine karar arasındaki fark nedir?

Mahkeme, tarafların istemi olmadan kendiliğinden memur vasıtasıyla tebligata karar verebilir.

İlgilinin talebi üzerine verilen karar, talep sahibinin başvurusuna dayanır.

Her iki yolda da karar merci tarafından verilir ve tebligat merciin memurlarınca yapılır; talep olmadan da karar verilebilmesi yetkinin kapsamını genişletir.

Tebligat K. m.41

Vesayet makamının resen karar vermesi ile kısıtlının istemi arasındaki fark nedir?

Sebebin ortadan kalkması üzerine vesayet makamı kendiliğinden sona erme kararı verir.

Kısıtlı ve ilgililer vesayetin kaldırılması isteminde bulunabilir.

Sebep ortadan kalkmışsa istem olmasa da karar verilmesi gerekir; istem ise makamı bu konuda harekete geçirir.

TMK m.472

İlgili konular

Örnek kararlar

2 karar
  1. Genel Kurul, 2016/15637 E., 12.04.2018
    İlgili madde: CMK m.104, CMK m.108
  2. Genel Kurul, 2016/22169 E., 20.06.2017
    İlgili madde: CMK m.104, CMK m.108

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.