Müsadere nedir?
Kısaca
Müsadere, 8 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TCK m.74 · dava veya cezanın düşmesinin etkisi: Suçla ilgili eşyanın devlete geçirilmesi yaptırımıdır.
- CMK m.195 · sanığın yokluğunda duruşma: Suçla ilgili eşyanın devlete geçirilmesine ilişkin güvenlik niteliğindeki yaptırımdır.
- Anayasa m.30 · basın araçlarının korunması: Eşyanın mülkiyetinin devlete geçirilmesi yaptırımıdır.
Kanunda nerede geçiyor
12 maddeTürk Ceza Kanunu
- TCK m.54 · Eşya müsaderesi
Bir eşyanın mülkiyetinin devlete geçmesini sonuçlayan güvenlik tedbiridir. Maddeye göre cezaya bağlı bir yaptırım değildir ve failin mahkûmiyetini gerektirmez.
- TCK m.60 · Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirleri
Tüzel kişi yararına işlenen suçla bağlantılı eşya ve malvarlığı değerlerine el konulmasıdır. Tüzel kişinin tüm malvarlığını kapsamaz; yalnızca suçla bağlantılı değerleri kapsar.
- TCK m.74 · Dava veya cezanın düşmesinin etkisi
Suçla ilgili eşyanın devlete geçirilmesi yaptırımıdır. Düşme sebebi gerçekleşse de müsadere edilmiş eşyanın geri alınmasını gerektirmez.
- TCK m.254 · Etkin pişmanlık
Rüşvet konusu şeyin devletin mülküne geçirilmesidir. Etkin pişmanlık halinde suç konusu şey iade edilmez, müsadere edilir; ancak rüşvet verenin pişmanlığında madde gerekçesine göre kamu görevlisine verilen şey iade edilir.
Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.131 · Elkonulan eşyanın iadesi
Suçun konusu veya araçları ile suçtan elde edilen eşyanın devlete geçirilmesi yaptırımıdır. Eşyanın müsadere edilmeyeceğinin anlaşılması, iade için ayrı bir gerekçe oluşturur.
- CMK m.195 · Sanığın yokluğunda duruşma
Suçla ilgili eşyanın devlete geçirilmesine ilişkin güvenlik niteliğindeki yaptırımdır. Maddede adli para cezasıyla birlikte sayılmıştır ve tek başına veya adli para cezasıyla birlikte bulunması yeterlidir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.30 · C. Basın araçlarının korunması
Eşyanın mülkiyetinin devlete geçirilmesi yaptırımıdır. Madde, basın araçlarının suç aleti gerekçesiyle müsaderesini yasaklar.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.48 · Zabıt ve müsadere edilen eşyanın paraya çevrilmesi
Cezai veya mali kanunda öngörülen hallerde malın devlete geçirilmesi işlemidir. Müsaderenin şartları ve sonucu madde tarafından belirlenmez, ilgili kanuna bırakılmıştır.
Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun
- Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun m.20
Uyuşturucu maddenin devlete geçirilmesine karar verilmesidir. Soruşturma safhasında sulh ceza hâkimliğince, kovuşturmada ise hükümle birlikte verilir. Örnek olarak alınan maddelerde müsadere hükmün kesinleşmesinden sonra teslimle sonuçlanır.
İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu
- İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu m.25
Kaçak ispirto, ispirtolu içki, alet, vasıta ve iptidai maddelerin devlet tarafından el konularak mülkiyetinin devletçe alınması anlamına gelir. Bu madde bakımından müsadere, para cezasından bağımsız olarak uygulanan bir yaptırımdır.
Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.73
Suçta kullanılan veya suçtan elde edilen eşyanın devlete geçirilmesine ilişkin karardır. Bu maddenin beşinci fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararıyla birlikte verilen müsadere kararları, bu kararın kesinleşmesiyle yerine getirilir.
Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun
- Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.5
Suçla bağlantılı eşya ile oyun yoluyla elde edilen mal varlığı değerlerine devlet tarafından el konulmasıdır. 5237 sayılı Kanunun eşya ve kazanç müsaderesi hükümlerine tabidir.
Karıştırılan kavramlar
Zabıt-müsadere malı ile haciz veya masa malı arasındaki fark nedir?
Devletin cezai veya mali kanunu uyarınca zabıt ve müsadere edilmiş mallardır. Kaynakları kamusal bir yaptırım işlemidir.
Alacaklının talebi üzerine haczedilen veya iflasta masaya dahil olan mallardır. Kaynakları özel alacak ilişkisi ve icra ya da iflas işlemidir.
Birinci gruptaki mallarda satış ilgili özel kanuna göre yapılır (m.48); ikinci gruptaki mallarda İİK'nın paraya çevirme hükümleri uygulanır.
Tam müsadere ile eşdeğer para tutarının müsaderesi arasındaki fark nedir?
Eşya bulunduğu hâlde müsadere edilebiliyorsa birinci fıkra gereği asıl eşya müsadere edilir.
Eşya ortadan kaldırılmış, elden çıkarılmış, tüketilmiş veya müsaderesi imkânsız kılınmışsa ikinci fıkra devreye girer.
Eşyanın yerine değeri kadar para tutarının müsaderesine karar verilir.
Tüm eşya ile kısmi müsadere arasındaki fark nedir?
Eşyanın tamamı suça bağlıysa tamamının müsaderesi kural olarak uygulanır.
Yalnız bir kısmı müsaderesi gereken eşyada ve bu kısım tümüne zarar verilmeksizin ayrılabiliyorsa, yalnız o kısım müsadere edilir.
Kısmi müsadere kararı verilir; eşyanın geri kalanı üzerinde müsadere yapılmaz.
Faaliyet izninin iptali ile müsadere arasındaki fark nedir?
İznin iptali, tüzel kişinin izne dayanan faaliyetini sona erdirir ve organ veya temsilcinin iştirakiyle, izin yetkisinin kötüye kullanılmasıyla işlenen kasıtlı suçlara bağlıdır.
Müsadere, tüzel kişi yararına işlenen suçla bağlantılı eşya ve malvarlığı değerlerine yöneliktir ve izin yetkisinin kötüye kullanılmasını aramaz.
İki tedbir bağımsızdır; biri uygulanmadan diğeri uygulanabilir. Müsadere için izin şartı aranmaz.
Adli para cezası veya müsadere ile hapis cezası veya hapisle seçimlik yaptırım arasındaki fark nedir?
Suçun yalnız veya birlikte adli para cezası ya da müsadere öngördüğü hâl maddenin kapsamına girer.
Suçun hapis cezası öngördüğü ya da hapisle adli para cezasının seçenek yaptırım olarak bulunduğu hâl kapsam dışıdır.
Kapsam dışı suçta sanık gelmese bile duruşma yapılamaz; sanığın hazır bulunması gerekir. Yargıtay kararları, TCK m.86/2 gereği hapisle seçimlik adli para cezası bulunan suçta maddenin uygulanmayacağını kabul etmektedir.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ile müsadere kararı arasındaki fark nedir?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, sanığın durumuna ilişkin bir karardır.
Müsadere kararı, suçla ilgili eşyanın devletçe el konulmasına ilişkin ayrı bir karardır.
Müsadere kararları, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşmesiyle birlikte yerine getirilir.
İlgili konular
- Güvenlik tedbirleri, cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesiCeza Hukuku Genel Hükümler
- Basın ve yayımla ilgili hükümler, toplantı hak ve hürriyetleriAnayasa Hukuku
- Dava ve cezanın düşürülmesiCeza Hukuku Genel Hükümler
- Zimmet ve etkin pişmanlıkCeza Hukuku Özel Hükümler
- Bilişim suçlarının işlenmesi suretiyle elde edilen menfaatin bulunduğu hesabın, bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalamaCeza Muhakemesi Hukuku
- Sanığın duruşmada hazır bulunmaması ve sanığın mahkemeden uzaklaşması, duruşmanın düzen ve disipliniCeza Muhakemesi Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- 2024/183 E., 2025/252 K., 11.12.2025İlgili madde: CMK m.131
- Ceza Genel Kurulu, 2019/257 E., 2023/671 K., 20.12.2023İlgili madde: TCK m.74
- Ceza Genel Kurulu, 2021/235 E., 2022/110 K., 22.02.2022İlgili madde: 7258 s. K. m.5
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.