Kaçak nedir?
Kısaca
Hakkındaki soruşturma veya kovuşturmanın sonuçsuz kalmasını sağlamak amacıyla yurt içinde gizlenen veya yurt dışında bulunan, bu yüzden Cumhuriyet savcısı veya mahkemenin kendisine ulaşamadığı kişidir. Kaçaklıkta kişiye ulaşılamaması, kaçma kastına dayanır.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeCeza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.247 · “Hakkındaki” ibaresinden sonra gelmek üzere “soruşturmanın veya” ibaresi, “bu nedenle” ibaresinden
Hakkındaki soruşturma veya kovuşturmanın sonuçsuz kalmasını sağlamak amacıyla yurt içinde gizlenen veya yurt dışında bulunan, bu yüzden Cumhuriyet savcısı veya mahkemenin kendisine ulaşamadığı kişidir. Kaçaklıkta kişiye ulaşılamaması, kaçma kastına dayanır.
- CMK m.248 · Zorlama amaçlı elkoyma ve teminat belgesi
Hakkında kaçaklık kararı verilen veya bu niteliği taşıdığı kabul edilen şüpheli ya da sanıktır. Maddenin ilk fıkrası yalnız bu kişiler bakımından uygulanır, her şüpheli veya sanık hakkında uygulanmaz.
Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun
- Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun m.3 · Soruşturma ve kovuşturma işlemleri
Hakkında yürütülen soruşturmanın sonuçsuz kalmasını sağlamak amacıyla yurt içinde saklanan veya yabancı ülkede bulunup bu nedenle Cumhuriyet savcılığınca ulaşılamayan şüphelidir. Kişinin kaçak sayılması için soruşturmanın sonuçsuz kalması amacının bulunması ve fiilî olarak ulaşılamaması birlikte aranır.
Karıştırılan kavramlar
Kaçak ile gaip arasındaki fark nedir?
Kaçakta kişi, hakkındaki soruşturma ya da kovuşturmayı sonuçsuz bırakmak kastıyla saklanır veya yurt dışında bulunur.
Gaipte kişi, hakkındaki kovuşturmadan haberi olmayabilir ya da bulunduğu yer bilinmeyebilir; kaçma kastı aranmaz.
Kaçak hakkında 247. madde ve ilan usulü uygulanır; gaip hakkında duruşma açılmaz, delillerin tespiti yapılır ve güvence belgesi verilebilir.
Kaçak şüpheli ile kaçak sanık arasındaki fark nedir?
Soruşturma aşamasındaki kişi kaçak şüpheli sayılır.
Kovuşturma aşamasında iddianame ile dava açılmış kişi kaçak sanık sayılır.
Kaçak şüpheli hakkında soruşturma yapılabilir; kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilir ancak sorgu yapılmamışsa mahkûmiyet ve cezaya yer olmadığı kararı verilemez.
Elkoyma ile kaçak olmayan üçüncü kişinin mal varlığı arasındaki fark nedir?
Elkoyma, kaçağın kendi mallarına, hak ve alacaklarına yönelir.
Kaçağın yakınları ve üçüncü kişiler, yasal bakım yükümlülüğü dışında korunmaktadır.
Yakınların yoksulluğa düşmesi halinde kayyıma sosyal durumla orantılı yardım izni verilir.
Mevcut gecekondu ile yeni kaçak yapı arasındaki fark nedir?
Mevcut gecekondu, kanunun ıslah ve tasfiye hükümlerinin doğrudan konusudur.
Yeni kaçak yapı, madde metnindeki 'yeniden gecekondu yapımının önlenmesi' amacının konusudur.
İki durum farklı tedbirlere tabi tutulur. Mevcut yapıya ıslah veya tasfiye, henüz kurulmamış veya yeni kurulan yapıya önleme tedbirleri uygulanır.
Gecekondu ile kaçak yapı arasındaki fark nedir?
Gecekondu, arazi sahibinin rızası alınmadan başkasının arazisine kurulan izinsiz yapıdır.
Kaçak yapı, imar mevzuatına aykırı biçimde yapılmış ancak arsa sahibinin rızasıyla kurulmuş yapıdır.
Arazi sahibinin rızası bulunmayan yapı 775 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir; rızası bulunan izinsiz yapı bakımından bu kanun değil imar mevzuatı uygulanır.
Kontrollü teslimat ile kaçak eşya nakli arasındaki fark nedir?
Kontrollü teslimat, suç faillerini ve delilleri ortaya çıkarmak ya da müsadere amacıyla bilerek izin verilen bir takip işlemidir.
Kaçak eşya nakli, kaçak olan veya kaçak olmasından şüphe edilen eşyanın yetkili makamların denetimi altında taşınmasıdır; takip amacı şart değildir.
Her kontrollü teslimat denetimli nakildir, ama her denetimli nakil kontrollü teslimat değildir. Kontrollü teslimat için maddede sayılan amaçlardan birinin bulunması gerekir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Ceza Genel Kurulu, 2023/392 E., 2024/114 K., 13.03.2024İlgili madde: 6755 s. K. m.3
- Ceza Genel Kurulu, 2016/329 E., 2016/251 K., 10.05.2016İlgili madde: CMK m.248
- Ceza Genel Kurulu, 2012/656 E., 2012/222 K., 05.06.2012İlgili madde: CMK m.248
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.