Gecikmesinde sakınca nedir?
Kısaca
Gecikmesinde sakınca, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- CMK m.127 · elkoyma kararını verme yetkisi: Hâkim kararı beklendiğinde tedbirin amacının zarar göreceği hâldir.
- 5549 s. K. m.17 · koruma tedbirleri: Hâkim kararının beklenmesinde tedbirin etkisini yitirebileceği veya malvarlığının kaybolabileceği hâldir.
- 6755 s. K. m.3 · soruşturma ve kovuşturma işlemleri: Hâkim kararının beklenmesi hâlinde delilin kaybolacağı, kaçılacağı veya işlemin amacının boşa çıkacağı durumdur.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeCeza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.119 · Arama kararı
Hâkimin kararını beklemenin aramanın amacını tehlikeye sokacağı durumdur. Kanun bu durumun varlığını ayrıca gerekçelendirmeyi açıkça aramaz; ancak uygulamada somut bir nedenin belirtilmesi beklenir.
- CMK m.127 · Elkoyma kararını verme yetkisi
Hâkim kararı beklendiğinde tedbirin amacının zarar göreceği hâldir. Bu ölçüt, savcıya ve koşullarda kolluk amirine yetki veren istisnai durumun dayanağıdır.
Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun
- Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun m.17 · Koruma tedbirleri
Hâkim kararının beklenmesinde tedbirin etkisini yitirebileceği veya malvarlığının kaybolabileceği hâldir. Bu hâlde Cumhuriyet savcısı da elkoyma kararı verebilir.
Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun
- Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun m.3 · Soruşturma ve kovuşturma işlemleri
Hâkim kararının beklenmesi hâlinde delilin kaybolacağı, kaçılacağı veya işlemin amacının boşa çıkacağı durumdur. Bu hâlde bazı tedbirlere Cumhuriyet savcısı karar verebilir.
Karıştırılan kavramlar
Genel askeri mahal ile gecikmesinde sakınca halinde askeri mahal arasındaki fark nedir?
Askeri mahallerde arama, Cumhuriyet savcısının nezaretinde yapılır.
Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle de yapılabilir.
Askeri mahalde aramanın kural olarak savcı nezaretinde yapılması gerekir; yazılı emir yalnızca gecikme hâlinde kullanılabilir.
Yakalama emrini veren merci ile gecikmesinde sakınca hâli arasındaki fark nedir?
Yakalama emrinin genel kuralda hâkim veya Cumhuriyet savcısı tarafından verilmesi.
Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının da yakalama emri düzenleyebilmesi.
Savcının yakalama emri düzenlemesi istisnaî bir yetkidir; gecikmesinde sakınca koşulu aranır.
Hâkim kararı ile gecikmesinde sakınca hâlinde yazılı emir arasındaki fark nedir?
Esas kural olarak hâkim kararı aranır. Müdahalenin derhal yapılması gereken hâllerde bu karar yerine kanunla yetkili merciin yazılı emri yeterlidir.
Yazılı emir yalnız gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ve kanunla yetkili kılınmış merci tarafından verilebilir. Yetki kanundan doğmalıdır.
Yazılı emirle yapılan müdahale, 24 saat içinde hâkim onayına sunulmazsa ya da hâkim 48 saat içinde karar vermezse kendiliğinden kalkar.
Hâkim kararıyla önleme ile gecikmesinde sakınca halinde kanunun yetkilendirdiği merci emri arasındaki fark nedir?
Hâkim kararı, dağıtımın önlenmesinin genel ve asıl yoludur.
Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emri, istisnai yoldur.
İstisnai emir, 24 saat içinde bildirim ve 48 saat içinde hâkim onayı şartına bağlıdır; onay çıkmazsa karar hükümsüz olur.
Gecikmesinde sakınca bulunan konu ile sakınca bulunmayan konu arasındaki fark nedir?
Beklemenin soruşturmayı veya delili tehlikeye düşüreceği konular izin aranmadan soruşturulabilir.
Gecikmesinde sakınca bulunmayan konularda izin alınmadan işlem yapılamaz.
Sakınca bulunmayan konuda istisna uygulanmaz ve önceden izin alınması zorunludur.
Gecikmesinde sakınca olan hâl ile olağan hâl arasındaki fark nedir?
Acil durumda vasi, kısıtlıyı bir kuruma kendi kararıyla yerleştirebilir veya alıkoyabilir.
Acil olmayan durumda yerleştirme kararı vesayet makamı veya hâkim tarafından verilir.
Vasinin tek başına yetkisi yalnızca gecikmesinde sakınca bulunan hâllerle sınırlıdır; olağan hâlde vesayet makamının kararı gerekir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Ceza Genel Kurulu, 2024/324 E., 2025/203 K., 14.05.2025İlgili madde: CMK m.119
- Ceza Genel Kurulu, 2024/470 E., 2025/147 K., 26.03.2025İlgili madde: 6755 s. K. m.3
- Ceza Genel Kurulu, 2024/553 E., 2025/126 K., 12.03.2025İlgili madde: 6755 s. K. m.3
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.