Anayasa Madde 20A. Özel hayatın gizliliği

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

YürürlükteSon değişiklik: 07.05.2010

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Anayasa m.20, özel hayatın ve aile hayatının gizliliğini, bu gizliliğin sınırlanmasını ve kişisel verilerin korunmasını düzenler. Sınırlama sebepleri (milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık, genel ahlak ve başkalarının hak ve özgürlükleri), hâkim kararı ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yazılı emir koşulu, el koymanın onaya sunulması ve kendiliğinden kalkması hükme bağlanmıştır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz. (Mülga üçüncü cümle: 3/10/2001- 4709/5 md.)

(Değişik fıkra: 3/10/2001-4709/5 md.) Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak, usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin üstü, özel kâğıtları ve eşyası aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/2 md.) Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(3)
  1. 07.05.2010“Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına…” ile başlayan fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla eklendi
  2. 03.10.2001“Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  3. 03.10.2001“Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel…” ile başlayan fıkra 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

35 karar arasından seçildi
  1. Ceza Genel Kurulu E.2023/597 K.2025/492 T.2025-11-19
    Ceza Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
    Aksi hâlde özel hayatın gizliliği (Anayasa madde 20) konut dokunulmazlığının ihlali (Anayasa madde 21) ve mülkiyet hakkı (Anayasa madde 35) ile adil yargılanma hakkının (Anayasa madde 38) özü ile bağdaşmayan ve keyfî muamelelere karşı öngörülen usuli teminatları etkisiz kılan bir sonuca ulaşılır.
  2. Ceza Genel Kurulu E.2023/594 K.2024/294 T.2024-10-09
    Ceza Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
    sanığın üstü ve eşyasına yönelik arama yapılmasına ilişkin CMK'nın 116 ve devamı maddeleri gereğince usulüne uygun verilmiş bir adli arama emri/kararı olmadan, özel hayatın gizliliği (Anayasa madde 20) konut/işyeri dokunulmazlığının ihlali (Anayasa madde 21) ve mülkiyet hakkının (Anayasa madde 35) özü ile bağdaşmayan ve keyfî muamelelere karşı öngörülen usuli teminatları etkisiz kılacak biçimde,
  3. 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/261 · K. 2025/2621 · T. 13.03.2025
    Daire kararıRet
    Davacının bireysel başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesince 2018/37773 Başvuru numaralı ve 20.06.2023 tarihli karar ile; davacının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Özel Hayatın Gizliliği
    Anayasa Hukuku · 2.2 Kişinin Hak ve Ödevleri · 5:58
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Genel

Bir soruşturma kapsamında şüpheli durumundaki Kerem Bey’in ikametgahında arama yapılmak istenmektedir. 1982 Anayasası’nın "Özel hayatın gizliliği" ve "Konut dokunulmazlığı" hükümleri uyarınca Kerem Bey’in bu anayasal güvencelerden yararlanmasıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Milli güvenlik veya kamu düzeni gerekçesiyle de olsa, hakim kararı olmadan bir kimsenin konutuna asla girilemez.
  2. B) Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yetkili merciin verdiği arama kararı, 24 saat içinde görevli hakimin onayına sunulmalı ve hakim kararını en geç 48 saat içinde açıklamalıdır.
  3. C) Kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı, özel hayatın gizliliği kapsamında olmayıp sadece sosyal haklar arasında düzenlenmiştir.
  4. D) Konut dokunulmazlığına getirilecek sınırlamalar, anayasal bir sebep gösterilmeksizin sadece yönetmelikle düzenlenebilir.
  5. E) Kerem Bey’in özel kâğıtlarına el konulması durumunda, bu işlemin hakim onayına sunulması zorunlu değildir.

Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl