Denetim Makamı nedir?

20 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Vakıfların denetimini yürüten idari makamdır. Kuruluştan sonra noksanlığın tamamlattırılması için mahkemeye başvuru yetkisi bu makama aittir.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

20 madde

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.107 · II. Noksanlıklar

    Vakıfların denetimini yürüten idari makamdır. Kuruluştan sonra noksanlığın tamamlattırılması için mahkemeye başvuru yetkisi bu makama aittir.

  • TMK m.112 · I. Yönetimin değiştirilmesi

    Vakıfların denetimini yapan idari makamdır. İkinci fıkradaki görevden alma başvurusu bu makama tanınmıştır.

  • TMK m.113 · II. Amacın ve malların değiştirilmesi

    Vakıfları denetleyen kamu idaresidir. Bu maddede yönetim organının karşısında, başvuru hakkı ve yazılı görüş alma yükümlülüğü bakımından ikinci taraf olarak yer alır.

  • TMK m.114 · G. Yıllık rapor

    Vakfın denetimini yürüten idari makamdır. Bildirim bu makama yapılır; denetim makamının hangi kurum olduğu ve yetkileri bu maddede belirtilmez.

  • TMK m.115 · H. Faaliyetten geçici alıkoyma

    Vakıfların denetimini yürüten, Bakanlığın bu yetkiyi kullanmadan önce görüşünün alınması gereken makamdır. Maddede hangi kurumun denetim makamı olduğu belirtilmez; ilgili denetim mevzuatına bakılması gerekir.

  • TMK m.397 · I. Kamu vesayeti

    Vesayet makamının kararlarını denetleyen asliye hukuk mahkemesidir. Vesayet makamının işlem ve kararlarına karşı yapılan itirazları da bu mahkeme inceler.

  • TMK m.399 · 2. Kurulması

    Özel vesayetin kurulmasına karar veren yetkili mercidir. Bu maddede istem bu makama yapılır; makamın hangi kurum olduğu madde metninde ayrıca belirtilmemiştir.

  • TMK m.400 · 3. Aile meclisi

    Aile meclisini atayan ve vesayet işlemlerini denetleyen resmî makamdır. Atamanın yapılacağı makam bu merciidir.

  • TMK m.402 · 5. Sona ermesi

    Vesayet altındaki kişinin kişisel ve malvarlığı işlerini denetleyen, kanunda öngörülen vesayet organıdır. Bu maddede denetim makamının aile meclisini değiştirme ve özel vesayeti sona erdirme yetkisi bulunur.

  • TMK m.422 · IV. Kaçınma ve itiraz — 1. Usul

    Vesayet makamının yerinde görmediği durumlarda konuyu, kendi görüşüyle birlikte, gerekli kararı vermek üzere bildirdiği üst makamdır.

  • TMK m.424 · 3. Karar

    Vesayet makamının işlemleri üzerinde denetim yapan ve kararını veren merci olarak madde metninde anılır. Hangi merciin denetim makamı olduğu bu maddede belirlenmez.

  • TMK m.435 · D. İtiraz

    Vesayet makamının kararlarını inceleyen mercidir. Maddenin metninde itiraz bu mercie yapılır; uygulamada bu görev asliye hukuk mahkemesine ait kabul edilmektedir.

  • TMK m.436 · I. Genel olarak

    Kuruma yerleştirme, alıkoyma veya çıkarılma isteminin reddi kararlarına karşı itiraz edilecek merci olup maddenin itiraz süresi ve itirazın ivedi karara bağlanması kurallarında anılır.

  • TMK m.438 · I. Defter tutma

    Resmi defter tutulmasına karar verme yetkisi bulunan, maddede asliye hukuk mahkemesi olarak anılan mercidir. Kararı vesayet makamının değil denetim makamının verdiği hal olarak madde metninde ayrıca belirtilmiştir.

  • TMK m.444 · VI. Taşınmazların satılması

    Maddenin üçüncü fıkrasında pazarlık yoluyla satışa istisnai olarak karar verebilen makam. Bu yetki yalnızca özel durumlarda ve taşınmazın niteliği ya da değerinin azlığı gözetilerek kullanılabilir.

  • TMK m.461 · A. Şikâyet ve itiraz

    Vesayet makamının kararlarına karşı itirazın yapıldığı mercidir. Vesayet makamının verdiği her karar bu yolla denetlenebilir.

  • TMK m.463 · II. Denetim makamından

    Vesayet makamının işlemine ek olarak, belirli işlemler için ikinci bir onay veren mercidir. Maddenin kendisi bu merciyi adlandırmaz; hangi merciin denetim makamı olduğu ayrı düzenlemelerden belirlenir.

  • TMK m.488 · 5. İtiraz

    Vesayet makamının kararlarına karşı yapılan itirazı inceleyen ikinci makamdır. Kararı, maddede belirtildiği üzere kesin niteliktedir.

Vakıflar Kanunu

  • Vakıflar Kanunu m.10 · Vakıf yöneticilerinin sorumlulukları ve görevden alınması

    Vakıfları denetleyen idari makamdır ve maddede görevden alma davasını açma ya da ihtiyati tedbir talebinde bulunma yetkisi bu makama tanınmıştır. Mahkeme kendiliğinden görevden alma kararı veremez.

  • Vakıflar Kanunu m.12 · Vakıfların mal edinmesi, akar cinsinden olan malların değiştirilmesi

    Vakıfların denetimini yürüten idari makamdır. Mahkeme kararından önce görüşü alınması gerekir; bu görüş bağlayıcı değildir.

Karıştırılan kavramlar

Yönetim organı başvurusu ile denetim makamı başvurusu arasındaki fark nedir?

Yönetim organı başvuruda bulunmuşsa mahkeme denetim makamının yazılı görüşünü alır.

Denetim makamı başvuruda bulunmuşsa mahkeme yönetim organının yazılı görüşünü alır.

Her iki durumda karşı tarafın yazılı görüşünün alınması zorunludur; görüş alınmadan verilen karar usulden sakat olur.

TMK m.112

Vesayet makamı ile denetim makamı arasındaki fark nedir?

Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir ve vesayet işlemlerini yürütür, vasiyi atar ve izin verir.

Denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir ve vesayet makamının kararlarını denetler, itirazları inceler.

Vesayet makamının verdiği bir karara karşı itiraz, denetim makamına yapılır; böylece çifte kontrol sağlanır.

TMK m.397

Vesayet makamı izni ile denetim makamı izni arasındaki fark nedir?

Vesayet makamı izni, vesayet altındaki kişi adına yapılacak işlemlerin genel izin merciidir.

Denetim makamı izni, 463. maddede sayılan belirli işlemler için vesayet makamı iznine ek olarak aranan ikinci onaydır.

463. maddedeki işlemlerde iki izin birlikte gerekir; yalnız birinin alınması işlemi geçerli kılmaz.

TMK m.463

Vesayet makamı kararı ile denetim makamı kararı arasındaki fark nedir?

Vesayet makamının kararı, ilk derecede verilen ve m.488 uyarınca itiraza konu olan karardır.

Denetim makamının kararı, itiraz üzerine verilen ve kesin olan karardır.

Vesayet makamı kararına karşı kanun yolu olarak denetim makamına itiraz açıktır; denetim makamının kararı için bu maddeye göre başka bir itiraz yolu tanınmamıştır.

TMK m.488

Sicil tutan memur ile denetim makamı arasındaki fark nedir?

Sicili doğrudan tutan memurun fiili veya kaçınması, zararın asıl kaynağıdır.

Denetim makamının görevleri de sicil tutma kavramına girer ancak zarara fiili sicili tutan memur sebep olur.

Her iki hâlde de Devlet sorumludur; denetim makamının kusuru sorumluluğu değiştirmez.

TMK m.1007

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. İdare Dava Daireleri Kurulu, 2019/1298 E., 2021/492 K., 15.03.2021
    İlgili madde: TMK m.107, TMK m.114, TMK m.115
  2. 8. Hukuk Dairesi, 2025/1715 E., 2025/3529 K., 07.05.2025
    İlgili madde: TMK m.113, 5737 s. K. m.12
  3. 5. Hukuk Dairesi, 2024/14229 E., 2025/2797 K., 03.03.2025
    İlgili madde: TMK m.422, TMK m.424

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.