Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu Madde 26Soruşturma izni ve yargılama
2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, MİT mensuplarının ve belirli görevler için Cumhurbaşkanınca görevlendirilen kamu görevlilerinin görevleri sırasında veya görev nedeniyle işledikleri iddia edilen suçlar bakımından soruşturma izni rejimini; Cumhuriyet savcılarının MİT'e ilişkin ihbar ve şikâyetlerde yapacağı bildirimi; isimsiz, imzasız, adressiz veya delilsiz ihbarların işleme konulmamasını; MİT Başkanı hakkındaki soruşturma izni ve itiraz usulünü; aynı konuda yeni ve somut delil olmadan yeniden soruşturma yapılmamasını; MİT mensupları ve yardımcılarının koruma tedbirlerinden yararlandırılmasını; görev nedeniyle verilen zararların tazminini ve tutuklu veya hükümlülerin iadesi ile takasını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 17/2/2012-6278/1 md.)
MİT mensuplarının veya belirli bir görevi ifa etmek üzere kamu görevlileri arasından Cumhurbaşkanı (…) tarafından görevlendirilenlerin; görevlerini yerine getirirken, görevin niteliğinden doğan veya görevin ifası sırasında işledikleri iddia olunan suçlardan dolayı ya da 5271 sayılı Kanunun 250 nci maddesinin birinci fıkrasına göre kurulan ağır ceza mahkemelerinin görev alanına giren suçları işledikleri iddiasıyla haklarında soruşturma yapılması Cumhurbaşkanının iznine bağlıdır.3
(Ek fıkra: 17/4/2014-6532/6 md.) Cumhuriyet savcıları, MİT görev ve faaliyetleri ile mensuplarına ilişkin herhangi bir ihbar veya şikâyet aldıklarında veya böyle bir durumu öğrendiklerinde MİT’e bildirirler. MİT’in, konunun görev ve faaliyetlerine ilişkin olduğunu belirtmesi veya belgelendirmesi hâlinde adli yönden başkaca bir işlem yapılmaz ve herhangi bir koruma tedbiri uygulanmaz. Ancak birinci fıkra hükümlerine göre işlem yapılabilir.
(Ek fıkra: 17/4/2014-6532/6 md.) İsimsiz, imzasız, adressiz yahut takma adla yapıldığı anlaşılan ya da belli bir olayı ve nedeni içermeyen, delilleri ve dayanakları gösterilmeyen ihbar ve şikâyetler, Cumhuriyet savcılarınca işleme konulmaz.
(Ek fıkra: 17/4/2014-6532/6 md.; Değişik dördüncü fıkra: 15/8/2017-KHK-694/74 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/70 md.) Teşkilat Başkanı hakkında soruşturma yapılması Cumhurbaşkanının iznine bağlıdır. Soruşturma izni verilmesi veya verilmemesi kararlarına karşı on gün içinde Danıştay Birinci Dairesine itiraz edilebilir. İtirazlar öncelikle incelenir ve en geç üç ay içinde karara bağlanır. Verilen kararlar kesindir. İzin verilmesi üzerine soruşturma Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı tarafından yapılır. Hakim kararı gerektiren işlemlere dair Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının talepleri ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara yapılan itirazlar hakkında, soruşturma konusu suçların en ağırına bakmakla görevli Yargıtay ceza dairesini numara itibarıyla izleyen ceza dairesi başkanı tarafından karar verilir. Suçun son numaralı ceza dairesinin görevine girmesi halinde talebi inceleme yetkisi Birinci Ceza Dairesi Başkanına aittir. Hakim kararı gerektiren işlemlerde Başkanın verdiği kararlara karşı yapılan itirazı numara itibarıyla izleyen ceza dairesi başkanı inceler. Son numaralı daire başkanının kararı Birinci Ceza Dairesi Başkanı tarafından incelenir. İddianame hazırlanması halinde kovuşturma Yargıtay ilgili ceza dairesince yapılır.
(Ek fıkra: 17/4/2014-6532/6 md.) Aynı konuya ilişkin yeni ve somut bir delil ortaya çıkmadan yeniden soruşturma yapılamaz.
(Ek fıkra: 17/4/2014-6532/6 md.) MİT mensupları ile istihbarat hizmetlerine yardımları tevsik edilenler ve bunların eş, çocuk, ana, baba ve kardeşleri Teşkilat Başkanının onayıyla 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda yer alan koruma tedbirlerinden yararlandırılabilir.
(Ek fıkra: 17/4/2014-6532/6 md.) MİT mensuplarının görevlerini yerine getirirken, görevin niteliği gereği veya görevin ifası sebebiyle diğer kişilere vermiş oldukları zararlar idare tarafından tazmin edilir. Tazmin, zararın göreve ilişkin bir husustan doğması ve ilgili personelin kasıt veya ağır kusurunun bulunmaması hâlinde rücu işlemine konu edilmez.
(Ek fıkra: 17/4/2014-6532/6 md.; İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 30/12/2015 tarihli ve E.: 2014/122, K.: 2015/123 sayılı Kararı ile.)4
(Ek fıkra: 15/8/2017-KHK-694/74 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/70 md.) Türk vatandaşları hariç olmak üzere tutuklu veya hükümlü bulunanlar; ırkı, etnik kökeni, dini, vatandaşlığı nedeniyle cezalandırılmayacağı, onur kırıcı ceza veya muameleye tabi tutulmayacağı ya da işkence ve kötü muameleye maruz kalmayacağına ilişkin güvenceler bulunması kaydıyla, milli güvenliğin veya ülke menfaatlerinin gerektirdiği hallerde Dışişleri Bakanının talebi üzerine Adalet Bakanının teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile başka bir ülkeye iade edilebilir veya başka bir ülkede tutuklu ya da hükümlü bulunanlar ile takas edilebilir.
- 1.(madde başlığı)Bu madde başlığı “Cezai takibat izni” iken, 17/2/2012 tarihli ve 6278 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle “Soruşturma izni” olarak, daha sonra 17/4/2014 tarihli ve 6532 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
- 2.(madde başlığı)2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 152 nci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “veya Başbakan” ibaresi madde metninden çıkarılmış; ikinci fıkrasında yer alan “MİT Müsteşarlığına”, “MİT Müsteşarlığının” ibareleri sırasıyla “MİT’e”, “MİT’in” şeklinde; dördüncü fıkrasında yer alan “MİT Müsteşarı” ibaresi “Teşkilat Başkanı” şeklinde; altıncı fıkrasında yer alan “MİT Müsteşarının” ibaresi “Teşkilat Başkanının” şeklinde değiştirilmiştir.
- 3.(1. fıkra)15/8/2017 tarihli ve 694 sayılı KHK’nin 74 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Başbakan” ibaresi “Cumhurbaşkanı veya Başbakan” şeklinde, “Başbakanın” ibaresi “Cumhurbaşkanının” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 70 inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
- 4.Söz konusu İptal Kararının Resmî Gazete’de yayımlandığı 1/3/2016 tarihinden başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.
Değişiklik geçmişi(7)
- 01.02.2018“Teşkilat Başkanı hakkında soruşturma yapılması Cumhurbaşkanının iznine…” ile başlayan fıkra 01.02.2018 tarihinde 7078 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
- 15.08.2017“Teşkilat Başkanı hakkında soruşturma yapılması Cumhurbaşkanının iznine…” ile başlayan fıkra 15.08.2017 tarihinde KHK-694 değiştirildi
- 15.08.2017“Türk vatandaşları hariç olmak üzere tutuklu veya hükümlü bulunanlar; ırkı,…” ile başlayan fıkra 15.08.2017 tarihinde KHK-694 eklendi
- 30.12.2015“Türk vatandaşları hariç olmak üzere tutuklu veya hükümlü bulunanlar; ırkı,…” ile başlayan fıkra 30.12.2015 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2014/122, K.2015/123)
- 17.04.2014“Cumhuriyet savcıları, MİT görev ve faaliyetleri ile mensuplarına ilişkin…” ile başlayan fıkra 17.04.2014 tarihinde 6532 sayılı Kanunla eklendi
- 17.02.2012maddenin tamamı 17.02.2012 tarihinde 6278 sayılı Kanunla değiştirildi
- 17.02.2012madde başlığı 17.02.2012 tarihinde 6278 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(5)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
- Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu geç. m.4uygulanır
- CMK m.161saklı tutulur
Bu maddedeki kavramlar
- Koruma tedbirleri
- Soruşturma izni
- Ağır ceza mahkemesi görev alanına giren suçlar
- Görev nedeniyle işlenen suç
- Görevle ilgilidir belgelendirmesi
- MİT'e bildirim yükümlülüğü
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
323 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2022/78 K.2022/649 T.2022-10-20Ceza Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
Bölge Başkanlığının bahse konu talep yazılarının 2937 sayılı Kanun’un 4. maddesinde sayılan görevler ve aynı Kanun’un 6. maddesinde yer alan yetkiler ve ilgili Yönetmelik hükümleri çerçevesinde hazırlandığının değerlendirildiği, bu nedenle söz konusu talep yazılarını düzenleyen ve imzalayan MİT görevlileri hakkında 2937 sayılı Kanun’un 26. maddesi uyarınca soruşturma izni verilmemesi gerektiği yönündeki görüşün Başbakanlık Makamının takdirlerine sunulmasının uygun mütalaa edildiği, ilgili MİT görevlileri hakkında Başbakanlık Makamı tarafından soruşturma izni verilmediği,
- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2021/3574 · K. 2022/1406 · T. 14.04.2022İDDKOnama
gerekse HSK Başkanı olan Adalet Bakanı ile aynı zamanda HSK 1. Dairesi Üyesi olan Adalet Bakanlığı Müsteşarı tarafından telefonla aranmak suretiyle kendisine bildirilip 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu'nun “Soruşturma İzni” başlıklı 26. madde hükmünün hatırlatılmasına, ayrıca,
- 5. Daire · E. 2019/2344 · K. 2022/1645 · T. 30.03.2022Daire kararıRet
olaya nöbetçi Cumhuriyet Savcısı olarak müdahale eden Y.A.’ın, durumu Kırıkhan Cumhuriyet Başsavcısı ... ’na bildirmesi üzerine ... ’nun nöbetçi olmadığı halde, nöbetçi Cumhuriyet Savcısı Y.A. ile birlikte olay yerine gittiği ve buradaki işlemleri bizzat yönettiği, “durdurulan araçların MÎT’e ait olduğu, 2937 sayılı Kanun’un 26. maddesi gereğince MİT mensubu şahıslar ve araçlarla ilgili Başbakanın izni olmadan herhangi bir soruşturma işleminin yapılamayacağı” hususlarının kendisine Hatay Cumhuriyet Başsavcısı B.T. tarafından defaatle hatırlatılmasına rağmen,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.