Kamulaştırma Kanunu Madde 22Vazgeçme, iade ve devir
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
2942 sayılı Kanun'un 22. maddesi, kamulaştırmanın ve bedelinin kesinleşmesinden sonra taşınmaz malın kamulaştırma amacına veya kamu yararına yönelik bir ihtiyaca tahsis edilmesine gerek kalmadığı hâlde idarenin malikine bu durumu duyurmasını, malik veya mirasçılarının malı geri alma hakkını kullanma koşullarını, geri alımda ödenecek faizi ve geri alma hakkının diğer geri alma hâllerine etkisini düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik birinci fıkra: 24/4/2001 - 4650/13 md.) Kamulaştırmanın (…)2 kesinleşmesinden sonra taşınmaz malların kamulaştırma amacına veya kamu yararına yönelik herhangi bir ihtiyaca tahsisi lüzumu kalmaması halinde, keyfiyet idarece mal sahibi veya mirasçılarına 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre duyurulur. (Değişik ikinci ve üçüncü cümleler: 10/9/2014 - 6552/100 md.) Bu duyurma üzerine mal sahibi veya mirasçıları, kamulaştırma bedelini aldıkları günden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte üç ay içinde ödeyerek taşınmaz malı geri alabilir. İade işleminin kamulaştırmanın ve bedelinin kesinleşmesinden sonra bir yıl içinde gerçekleşmesi hâlinde kamulaştırma bedelinin faizi alınmaz. (Mülga dördüncü cümle: 10/9/2014-6552/100 md.)
(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/100 md.) Bu madde hükümlerine göre taşınmaz malı geri almayı kabul etmeyen mal sahibi veya mirasçılarının 23 üncü maddeye göre geri alma hakları da düşer.
(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/100 md.) Bu madde hükümleri, kamulaştırmanın kesinleşmesi tarihinden itibaren beş yıl geçmiş olması hâlinde uygulanmaz.
Ancak, kamulaştırılan taşınmaz mala kamulaştırmayı yapan idare dışında başka bir idare, kamulaştırma yoluyla gerçekleştirebileceği bir kamu hizmeti amacıyla istekli olduğu takdirde, yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmayarak bu Kanunun 30 uncu veya 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 23 üncü maddesine göre işlem yapılır.
- 1.(madde başlığı)Bu madde başlığı “Tarafların anlaşmasıyla vazgeçme ve devir” iken, 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
- 2.(1. fıkra)10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 100 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan; “ve bedelinin” ibaresi metinden çıkarılmıştır.
Değişiklik geçmişi(6)
- 10.09.2014“Bu duyurma üzerine mal sahibi veya mirasçıları, kamulaştırma bedelini aldıkları…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 10.09.2014 tarihinde 6552 sayılı Kanunla değiştirildi
- 10.09.2014“Bu madde hükümlerine göre taşınmaz malı geri almayı kabul etmeyen mal sahibi…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 10.09.2014 tarihinde 6552 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 10.09.2014“Bu madde hükümlerine göre taşınmaz malı geri almayı kabul etmeyen mal sahibi…” ile başlayan fıkra 10.09.2014 tarihinde 6552 sayılı Kanunla eklendi
- 10.09.2014bu fıkra 10.09.2014 tarihinde 6552 sayılı Kanunla değiştirildi
- 12.07.2013madde başlığı 12.07.2013 tarihinde 6495 sayılı Kanunla değiştirildi
- 24.04.20011. fıkra 24.04.2001 tarihinde 4650 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(8)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- İdare
- Yararına kamulaştırma hak ve yetkisi tanınan kamu tüzelkişilerini, kamu kurum ve kuruluşlarını, gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerini
Bu maddedeki kavramlar
- Geri alma hakkı
- Kanuni faiz
- Kesinleşme
- Başka idarenin tahsisi
- Duyurma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
491 karar arasından seçildi- 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/1739 · K. 2025/13120 · T. 20.10.2025Daire kararıBozma
3. Davacı idare vekilince sunulan ek beyan dilekçesinde de 2942 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi uyarınca tespit edilen bedeli iade eden malikler yönünden kamulaştırma davalarının konusuz kaldığından reddine, bedeli iade etmeyen malikler yönünden davalara devam edilerek kabul kararı verilmesi gerektiği belirtilmektedir.
- 13. Daire · E. 2022/4309 · K. 2022/4831 · T. 15.12.2022Daire kararıOnama
Anayasa Mahkemesi kararında belirtildiği üzere kamulaştırma tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan hâliyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca, bedeli mukabilinde geri alma haklarının kullanılmasını teminen mal sahibi olan davacılara 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre duyuru yapılması gerekirken, bu usul işletilmeksizin,
- 6. Daire · E. 2016/11777 · K. 2020/11753 · T. 30.11.2020Daire kararıBozma
arazilerin kamulaştırma amacına tahsisinin lüzumu kalmadığı da anlaşıldığından gerek Kamulaştırma Kararının iptal edilmesi ve arazilerin iadesine ilişkin karar alınmasına rağmen bu kararın davacıya tebliğ edilmemesi gerekse, 2942 sayılı Kanunun 22. maddesi uyarınca, taşınmazın mal sahibi veya mirasçalarına idare tarafından geri alınması için duyuru yapılmasının öngörülmesine rağmen, geri alıma ilişkin tebligatın yapılmaması nedeniyle,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
İdare hukukunda "Kamu Malları" üzerinde gerçekleştirilen "Tahsis" ve "Tahsisin Kaldırılması" işlemleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
- A) Bir malın kamu malı sayılabilmesi için mutlaka kanunla tahsis edilmiş olması gerekir; fiili tahsis geçerli değildir.
- B) Tahsis işlemi, o malın özel mülkiyete konu olmasını sağlayan bir idari işlemdir.
- C) Kamu malı olan bir taşınmazın tahsis amacı ortadan kalktığında, "tahsisin kaldırılması" işlemi yapılmadığı sürece mal kamu malı statüsünü korur.
- D) Belediye meclisleri, kendi mülkiyetindeki bir binayı kamu hizmeti dışında kullanmak üzere sadece başkanın kararıyla tahsis edebilir.
- E) Kamu mallarının tahsisi hiçbir durumda başka bir kamu idaresine devredilemez.
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl