Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdası ile 1.7.1964 Tarihli ve 488 Sayılı, 2.7.1964 Tarihli ve 492 Sayılı, 7.11.1984 Tarihli ve 3074 Sayılı, 25.10.1984 Tarihli ve 3065 Sayılı, 31.12.1960 Tarihli ve 193 Sayılı, 21.7.1953 Tarihli ve 6183 Sayılı, 2.2.1981 Tarihli ve 2380 Sayılı, 15.7.1963 Tarihli ve 277 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Madde 5Verginin Konusu, Mükellefi ve Sorumlusu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, 3986 sayılı Kanun kapsamında alınan net aktif vergisinin konusunu, yani vergiye esas tutulacak değerin ne olduğunu düzenler. Bilanço esasına göre defter tutan gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri ile işletme hesabı esasına göre defter tutan gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri ve serbest meslek erbabı bakımından net aktif ve gayrisafi hasılat kavramlarını tanımlar; dar mükellefiyete tabi işletmeler ile adi ortaklık, adi komandit ve kollektif şirketleri de kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Net aktif vergisinin konusunu:
a)Bilanço esasına göre defter tutmak mecburiyetinde bulunan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin 1993 yılı hesap dönemi sonu itibariyle düzenledikleri bilançolarında yer alan net aktifleri veya bunların 1993 yılı hesap dönemindeki gayrisafi hasılatları,12
b)İşletme hesabı esasına göre defter tutan gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri ile serbest meslek erbabının 1993 yılı hesap dönemi sonu itibariyle çıkardıkları envanter ve amortisman kayıtlarında yer alan varlıklar veya bunların 1993 yılı hesap dönemindeki gayrisafi hasılatları,
teşkil eder.
Dar mükellefiyet esasına göre vergilendirilen gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye'deki işletmelerine ait bilançolarında veya envanterlerinde yer alan net aktifleri veya bunların gayri safi hasılatları da bu vergiye tabi tutulur. Adi ortaklık, adi 2 komandit şirket veya kollektif şirketin net aktif vergisi, bu ortaklık ve şirketlerce ödenir. Bu vergi bir defaya mahsus olarak alınır.
Net aktiften maksat, Vergi Usul Kanununun 175 ve mükerrer 257 nci maddeleri uyarınca tespit edilen muhasebe standartlarına, tek düzen hesap planına ve mali tabloların çıkarılmasına ilişkin usul ve esaslara uygun olarak düzenlenmiş bilançonun aktifinde yer alan işletme varlıklarıdır. Nazım hesaplarda gösterilen tutarlar varlık addolunmaz. İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar ile serbest meslek erbabının dönem sonundaki emtia mevcudu ile amortismana tabi iktisadi kıymetlerinin net değerleri bunların net aktiflerini oluşturur. Bu kanunun IV üncü bölümünde yer alan hükümlere göre ek motorlu taşıtlar vergisine tabi olan taşıtlar, net aktifin tespitinde dikkate alınmaz. Gayrisafi hasılat ise, aynı mevzuata uygun olarak düzenlenmiş gelir tablosunda yer alan, satılan mal ya da hizmetler karşılığında alınan ya da tahakkuk ettirilen tutarları ifade eder.3
- 1.(1. fıkra (a) bendi)Bu bendin, gelir vergisi mükellefleri için net aktif vergisinin konusunu 1993 yılı hesap dönemindeki gayrisafi hasılatlarının teşkil etmesine ilişkin bölümü, Anayasa Mahkemesinin 26/11/1997 tarih ve E.: 1997/54, K.: 1997/67 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
- 2.(1. fıkra (a) bendi)a - Bu bendin Kurumlar vergisi mükellefleri için Net Aktif Vergisinin konusunu 1993 yılı hesap dönemindeki gayri safi hasılatlarının teşkil etmesine ilişkin bölümü, Anayasa Mahkemesinin 13/7/1995 tarih ve E.1994/85,K.1995/32 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. b - Bu bendin Serbest meslek erbabı için Net Aktif Vergisinin konusunu 1993 yılı hesap dönemindeki gayri safi hasılatlarının teşkil etmesine ilişkin bölümü, Anayasa Mahkemesinin 18/7/1995 tarih ve E.:1995/7, K.: 1995/35 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
- 3.(4. fıkra)Bu fıkranın son tümcesi Kurumlar vergisi mükellefleri ile sınırlı olarak Anayasa Mahkemesinin 13/7/1995 tarih ve E.: 1994/85, K.: 1995/32 sayılı kararı ile Serbest meslek erbabı yükümlülerle sınırlı olarak Anayasa Mahkemesinin 18/7/1995 tarih ve E.: 1995/7, K.: 1995/32 sayılı kararı ile iptal edilmiş iken, tümcenin tamamı Anayasa Mahkemesinin 26/11/1997 tarih ve E.: 1997/54, K.: 1997/67 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
Bu maddedeki kavramlar
- Dar mükellefiyet
- Gayrisafi hasılat
- Bir defaya mahsus
- Ek motorlu taşıtlar vergisine tabi taşıtlar
- İşletme varlıkları
- Net aktif
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
20 karar arasından seçildi- 3. Daire · E. 1996/2560 · K. 1997/1045 · T. 19.03.1997Daire kararıRet
davacının 7.12.1993 tarihinde işini bıraktığı ancak 3986 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarihte başka bir işinden dolayı mükellefiyetinin bulunduğu, 3986 sayılı yasanın 5 nci maddesine göre 1993 takvim yılında gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olanların 1993 yılı hesap dönemi sonundaki net aktifleri veya gayrisafi hasılatları verginin matrahını oluşturduğundan,
- Vergi Dava Daireleri Kurulu · E. 1998/240 · K. 1999/76 · T. 12.02.1999VDDKRet
Net aktif vergisi, 3986 sayılı Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdasıHakkında Kanunun II nci Bölümünde yer alan 5, 6 ve 7 nci maddelerinde düzenlenmiştir.
- Vergi Dava Daireleri Kurulu · E. 1997/425 · K. 1998/438 · T. 11.12.1998VDDKRet
3986 sayılı Yasanın, net aktif vergisinin mükellefini belirleyen 5 inci maddesinde, verginin mükellefinin, işletme hesabı veya bilanço esasına göre defter tutan ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlandığı, net aktif vergisi uygulamasına açıklık getirmek üzere yayımlanan (1) sayılı Genel Tebliğde ise kurumlar vergisinden muaf veya kurumlar vergisi beyannamesi vermek zorunda olmayan kooperatiflerin, net aktif vergisi ödemeyeceklerinin belirtildiği,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.