TMK Madde 23I. Vazgeçme ve aşırı sınırlamaya karşı
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TMK m.23, kişiliğin korunmasında iki ayrı konuyu düzenler: birincisi hak ve fiil ehliyetinden ile özgürlüklerden vazgeçme yasağı ve özgürlüğün hukuka veya ahlaka aykırı sınırlanmasının yasaklanması, ikincisi insan kökenli biyolojik maddelerin yazılı rıza ile alınması, aşılanması ve nakli. Madde ayrıca biyolojik madde verme borcu altına girmiş kişinin bu borcun ifasına zorlanamayacağını ve maddi ile manevi tazminat istenemeyeceğini kurar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Kimse, hak ve fiil ehliyetlerinden kısmen de olsa vazgeçemez.
Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlâka aykırı olarak sınırlayamaz.
Yazılı rıza üzerine insan kökenli biyolojik maddelerin alınması, aşılanması ve nakli mümkündür. Ancak, biyolojik madde verme borcu altına girmiş olandan edimini yerine getirmesi istenemez; maddî ve manevî tazminat isteminde bulunulamaz.
Bu maddedeki kavramlar
- Fiil ehliyeti
- Hak ehliyeti
- Biyolojik madde verme borcu
- İnsan kökenli biyolojik madde
- Özgürlük
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
33 karar arasından seçildi- 7. Hukuk Dairesi · E. 2024/5183 · K. 2025/2724 · T. 21.05.2025Daire kararıOnama
bu nedenle sözleşme şartlarında 6098 sayılı Kanun'un 27. maddesi ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 23. maddesi kapsamında ahlaka veya kişilik haklarına aykırılık bulunmadığı, ivazlı mirastan feragat sözleşmelerinde somut olayda olduğu gibi feragat edenin aldığı ivaz karşılığında vazgeçtiği miras payının belirsiz olduğu,
- İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2024/86 · K. 2025/86 · T. 13.02.2025İlk dereceRet
taraflarca sözleşmede kararlaştırılan fesih hakkının kullanılması da hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğurmayacağı, aksi takdirde bu durum, kişisel özgürlüğün aşırı derecede sınırlanması anlamına gelir ve 4721 sayılı Kanun'un 23. maddesine de aykırılık teşkil edeceği,
- 13. Daire · E. 2019/3707 · K. 2023/2482 · T. 17.05.2023Daire kararıOnama
programdaki görüntüler ile 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin ihlâl edildiği, medya hizmet sağlayıcılarının yayınlarını insanın geride bıraktığı hatırası, onuru, saygınlığı gibi değerlere saygılı olarak sunması gerektiği, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 23. maddesinin kişilik hakkının kapsamında yer alan tüm kişilik değerlerini ve kişiliğin tüm unsurlarını bir bütün olarak, bu unsurlardan vazgeçme ve bunların aşırı sınırlandırılmasına karşı koruduğu,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Kişilik Haklarının KorunmasıMedeni Hukuk · 2.1 Kişiler Hukuku Gerçek Kişiler · 12:19
Bu maddeye özel soru
Türk Medeni Kanunu'na göre, insan kökenli biyolojik maddelerin (organ, kan vb.) alınması, aşılanması ve nakli ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Kişilik haklarından olduğu için bu tür maddelerin alınması ve nakli her durumda hukuka aykırıdır.
- B) Yazılı rıza üzerine bu tür işlemler mümkündür, ancak bu konuda borç altına girmiş olandan edimini yerine getirmesi istenemez.
- C) Biyolojik madde verme borcu altına giren kişi edimini yerine getirmezse, maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.
- D) Bu işlemler için yazılı rıza yeterli değildir, mutlaka mahkeme kararı gerekir.
- E) Özgürlükler hukuka aykırı olarak sınırlanamayacağı için bu tür bir rıza baştan itibaren geçersizdir.
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl