TMK Madde 4III. Hâkimin takdir yetkisi
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TMK m.4, hâkimin takdir yetkisini nasıl kullanacağını düzenler: kanunun takdir yetkisi tanıdığı hallerde, durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkimin hukuka ve hakkaniyete göre karar vermesini öngörür. Hüküm hâkimlere yöneliktir ve kanun uygulamasında karar verme özgürlüğünü kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.
Bu maddedeki kavramlar
- Haklı sebep
- Kural içi boşluk
- Takdir yetkisi
- Durumun gereklerinin göz önünde tutulması
- Hukuka ve hakkaniyete göre karar verme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
8.893 karar arasından seçildiİçtihat ayrılığı olabilir: bu maddede en yeni Genel Kurul kararı (08.10.2025, onama) önceki Kurul kararlarının çoğunluğuna zıt yönde. Kararları metinleriyle birlikte okuyun.
- Hukuk Genel Kurulu E.2024/754 K.2025/253 T.2025-04-30Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
8. Manevi tazminat, beden gücü kaybı nedeniyle bozulan ruh huzurunun, duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabın kısmen ve imkân nispetinde iadesini amaçladığından hâkim tazminat miktarını belirlerken somut olayın özelliğini, zarar görenin ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, maluliyet oranını, beden gücü kaybı nedeniyle duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı ve elbette tüm bunlar yanında 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesi gereği hak ve nesafet ölçütlerini gözetmelidir.
- Hukuk Genel Kurulu E.2025/121 K.2025/364 T.2025-05-28Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
Anonim şirketler feshinde ise haklı sebep olarak kabul edilebilecek olgular, TMK’nın 4. maddesi anlamında hâkimin takdir yetkisi dâhilinde yer almakta olup haklı sebepler somut olayın koşulları dâhilinde belirlenmelidir.
- Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2013/455 · K. 2024/1221 · T. 05.12.2024İlk dereceRet
Zira, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hâkimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Kanunun hakime takdir yetkisi tanıdığı hallerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Hakim bu yetkiyi kullanırken üst yargı denetimine tabi değildir.
- B) Hakim bu yetkiyi kanunun çizdiği sınırlar içinde, hukuka ve hakkaniyete göre kullanır.
- C) Hakimin takdir yetkisini kullanabilmesi için hukuk boşluğu bulunması şarttır.
- D) Hakim takdir yetkisini kullanırken atıf yolundan yararlanmaz, doğrudan kuralı yaratır.
- E) Takdir yetkisinin kullanılması, gerçek kanun boşluğunun doldurulması anlamına gelir.
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl