TMK Madde 405I. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TMK m.405, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle ergin bir kişinin kısıtlanmasının maddi koşullarını ve bu kapsamda vesayet makamlarına bildirim yükümlülüğünü düzenler. Kısıtlanabilecek kişi kategorileri, yani işlerini göremeyen, sürekli yardıma muhtaç olan ve başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan erginler, maddenin konusudur. Madde ergin kişilere uygulanır; küçüklük ve diğer kısıtlama sebepleri bakımından uygulanmaz.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gereken ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her ergin kısıtlanır.
Görevlerini yaparlarken vesayet altına alınmayı gerekli kılan bir durumun varlığını öğrenen idarî makamlar, noterler ve mahkemeler, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar.
Bu maddedeki kavramlar
- Akıl hastalığı
- Kısıtlama
- Yetkili vesayet makamı
- Akıl zayıflığı
- Sürekli yardım ihtiyacı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.628 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2020/254 K.2020/388 T.2020-09-29Ceza Genel KuruluDüzeltilerek onamaYerleşik içtihat
Çankırı Sulh Hukuk Mahkemesinin dosya içerisinde bir örneği bulunan 30.12.2013 tarihli ve 1064-1443 sayılı kararında; ...'ün bipolar afektif bozukluk hastalığı nedeniyle hayatını tek başına idame ettirmesi mümkün olmadığından TMK'nın 405. maddesi uyarınca kısıtlanmasına ve aynı Kanunun 413 ve 419. maddeleri uyarınca kendisine annesi (mağdur) ...'ın vasi olarak atanmasına, kısıtlı ...’ün, vasisi ...'ın oğlu olduğundan süresiz olarak velayeti altına alınmasına karar verildiği,
- 2. Hukuk Dairesi · E. 2024/5036 · K. 2025/1202 · T. 10.02.2025Daire kararıBozma
İlk Derece Mahkemesi kararından sonra 10.10.2022 tarihinde davalı erkeğin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanması talebi ile davalı erkeğin annesi tarafından Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'ne dava açıldığı, Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/1872 Esas ve 2022/2501 Karar sayılı dosyasında "Denizli Devlet Hastanesi tarafından verilen sağlık kurulu raporuna göre normal bir hayat sürdürmek için aklen yeterli olmadığı, kendi işlerini göremez olduğu, başkalarının yardımına muhtaç olduğu, hastalığının sürekli olduğu,
- 5. Hukuk Dairesi · E. 2026/3659 · K. 2026/5476 · T. 31.03.2026Daire kararı
Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve kendisine ...'nun vasi olarak atanmasına karar verilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Kısıtlama SebepleriMedeni Hukuk · 3.4 Vesayet, Kısıtlılık ve Kayyımlık · 3:24