Türk Medeni Kanunu 498. maddesi, Hukuksal Eğitim mevzuat kütüphanesinde tam metin olarak yayımlanmıştır. Aşağıda maddenin tam metni, maddeyle eşleşen yüksek mahkeme kararları ve bu maddeden çıkmış sınav soruları yer alır. Ham metin için adresin sonuna /raw ekleyin.
Madde Metni
Madde 498- Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olurlar.
B. Sağ kalan eş
Bu Maddeyle İlgili Yüksek Mahkeme Kararları
2 karar eşleşti
7. Hukuk Dairesi, 2024/2323 E., 2024/3972 K.
yüksek eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varSulh Hukuk Mahkemesi
maddesindeki taşınmazların 4721 sayılı Kanun'un 495 ila 500 üncü maddelerinde (743 sayılı Kanun'un 439 ila 445 inci maddelerinde) öngörülen kurallara aykırılık oluşturacak oranlar üzerinden paylı mülkiyete çevrilmesi hatalıdır.
7. Hukuk Dairesi 2024/2323 E. , 2024/3972 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2014/1032 E., 2015/1327 K.
KARAR : Davanın kabulü
KANUN YARINA TEMYİZ
EDEN : Adalet Bakanlığı
Taraflar arasında görülen el birliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi davasında davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu taşınmazlardaki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı Bahriye vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiş; diğer davalılar davaya bir diyeceklerinin olmadığını beyan etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 20.10.2022 tarihli ve 39152028-153.01-1519-2022-E. 2524/30562 sayılı yazılarıyla istenilmiştir.
B. Temyiz Sebepleri
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 20.10.2022 tarihli ve 39152028-153.01-1519-2022-E. 2524/30562 sayılı yazılarında; tapu kayıtlarındaki hisse oranları ile hüküm kurulan hisse oranlarının birbiriyle uyuşmadığını, ayrıca bir kısım taşınmazda tarafların elbirliği halinde malik olduğu pay dışında başka payların da bulunduğu halde taşınmazlarda dava konusu edilen payın hükümde açıkça gösterilmeyerek tapu kaydının tamamını kapsar şekilde karar vermek suretiyle kararın infazında çelişki yaratıldığını ileri sürerek kararın kanun yararına bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, el birliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca mahkemelerin kesin olarak verdikleri kararlara karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.
2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.
3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 496 ncı maddesi şöyledir:
"Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, ana ve babasıdır. Bunlar eşit olarak mirasçıdırlar.
Mirasbırakandan önce ölmüş olan ana ve babanın yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.
Bir tarafta hiç mirasçı bulunmadığı takdirde, bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır."
4. 6100 sayılı Kanun'un 26 ve 297 inci maddeleri
3. Değerlendirme
1.Kanun yararına temyizen incelenen kararda, 122 ada 38 parsel sayılı taşınmazın tamamını kapsar şekilde dava konusu olmayan ve dava dışı kişilere (..., ... ..., ..., ..., ... ..., ... ..., ..., ..., ..., ... ...'e) ait paylar yönünden de hüküm kurulması 6100 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinde öngörülen taleple bağlılık ilkesine aykırıdır.
2. Öte yandan dava konusu taşınmazlardan bir kısmının muris ... ..., bir kısmının muris ... ve bir kısmının da muris ...'e ait olduğu, adı geçen murislerin mirasçılarının belirlenmesindeki çelişki ve hatalar nedeniyle hükmün infaz edilemediği anlaşılmıştır. Mirasçıların belirlenmesindeki hataların nedeni muris ... ...'in oğlu ...'in annesi olan (... TC. kimlik numaralı) ... ile diğer çocuklarının annesi olan (... TC. Kimlik numaralı) ...'nın farklı kişiler olmasına karşın aynı kişilermiş gibi değerlendirilmiş olması ile evli ve çocuksuz ölen ...'in mirasından anne baba bir kardeşi ... ile anne ayrı baba bir kardeşi ...'e (4721 sayılı Kanun'un 496 ıncı maddesinin ikinci fıkrasına aykırılık oluşturacak şekilde) eşit miras payı verilmiş olmasıdır.
3. Muris ... ...'in 15.05.1987 tarihinde ölümü üzerine geriye eşi (... TC. Kimlik numaralı 1920 doğum tarihli) ... ile çocukları ..., ..., ... (...) kalmış; eşi ...'nın 23.01.1993 tarihinde ölümü üzerine ...'ya giden paylar, ...'nın kendi çocukları ... ve ...'ya kalmış; ...'in evli ve çocuksuz olarak 07.02.2006 tarihinde ölümü üzerine ...'ye giden paylar, eşi ... ile anne baba bir kardeşi ... (...) ve anne ayrı baba bir kardeşi ...'e kalmış; ...'in 03.02.2011 tarihinde ölümü üzerine ...'ye giden paylar, kardeşleri ... (...) ile ...'e kalmıştır. Bu durumda muris ... ...'in mirası (64) pay kabul edilerek; (33) pay ... (...)'e, (19) pay ...'e, (6) pay ... (...)'a, (6) pay ...'e ait olacaktır. Buna karşın temyize konu hüküm fıkrasının 1. maddesindeki taşınmazların 4721 sayılı Kanun'un 495 ila 500 üncü maddelerinde (743 sayılı Kanun'un 439 ila 445 inci maddelerinde) öngörülen kurallara aykırılık oluşturacak oranlar üzerinden paylı mülkiyete çevrilmesi hatalıdır.
4. Muris (... TC. Kimlik numaralı) ...'in 23.01.1993 tarihinde ölümü üzerine geriye çocukları ... ve ... (...) kalmış; ...'in evli ve çocuksuz olarak 07.02.2006 tarihinde ölümü üzerine ...'ye giden paylar, eşi ... ile anne baba bir kardeşi ... (...) ve anne ayrı baba bir kardeşi ...'e kalmış; ...'in 03.02.2011 tarihinde ölümü üzerine ...'ye giden paylar, kardeşleri ... (...) ile ...'e kalmıştır. Bu durumda Muris ...'in mirası (16) pay kabul edilerek; (11) pay ... (...)'e, (2) pay ... (...)'a, (2) pay ...'e, (1) pay ...'e ait olacaktır. Buna karşın temyize konu hüküm fıkrasının 2. maddesindeki taşınmazların 4721 sayılı Kanun'un 495 ila 500 üncü maddelerinde (743 sayılı Kanun'un 439 ila 445 inci maddelerinde) öngörülen kurallara aykırılık oluşturacak oranlar üzerinden paylı mülkiyete çevrilmesi hatalıdır.
5. Muris ...'in 07.02.2006 tarihinde evli ve çocuksuz olarak ölümü üzerine geriye eşi ... ile anne baba bir kardeşi ... (...) ve anne ayrı baba bir kardeşi ... kalmıştır. 4721 sayılı Kanun'un 499/2 hükmü uyarınca Muris ...'nin mirasının yarısı sağ kalan eşine, diğer yarısı ise 4721 sayılı Kanun'un 496 ncı maddesi uyarınca eşit oranda annesi (... TC. Kimlik numaralı) ... ile babası ...'ya kalacaktır. Muris ...'nin annesi ile babası kendisinden önce öldüğü için 4721 sayılı Kanun'un 496 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca mirasbırakandan önce ölmüş olan ana ve babanın yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır. Bu durumda muris ...'nin öz kardeşi ... hem anne ... hem de baba ...'dan gelen pay üzerinden hak sahibi olabilecekken, anne ayrı baba bir kardeşi ... ise sadece baba ...'dan gelen pay üzerinden hak sahibi olabilecektir. Bu nedenle anne baba bir kardeş ile anne ayrı baba bir kardeşin paylarının eşit olması mümkün değildir. Öte yandan muris ...'nin eşi ...'in 03.02.2011 tarihinde ölümü üzerine ...'ye giden paylar, kardeşleri ... (...) ile ...'e kalmıştır. Bu durumda Muris ...'in mirası (8) pay kabul edilerek; (3) pay ... (...)'e, (2) pay ... (...)'a, (2) pay ...'e, (1) pay ...'e ait olacaktır. Buna karşın hüküm fıkrasının 3 ve 4 üncü maddesindeki taşınmazların 4721 sayılı Kanun'un 495 ila 500 üncü maddelerinde öngörülen kurallara aykırılık oluşturacak oranlar üzerinden paylı mülkiyete çevrilmesi hatalıdır.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fıkrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
19.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Diğer kararlar (1)
düşük eşleşmeKarar metninde maddeye atıf var
tam metni aç
- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 498 ]
2. Hukuk Dairesi 2003/3992 E., 2003/5368 K.
2. Hukuk Dairesi 2003/3992 E., 2003/5368 K.
- MİRASIN ÜSTSOYA İNTİKALİ
- TEYZE VE DAYININ MİRASÇILIĞI
- ÜVEY KARDEŞLERİN MİRASÇILĞI
- VERASETİN İPTALİ- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 575 ]
- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 580 ]
- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 598 ]
- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 29 ]
- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 496 ]
- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 497 ]
- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 498 ]
- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 499 ]
- 4722 S. TÜRK MEDENİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜĞÜ VE UYGULAMA ŞEK... [ Madde 1 ]
- 4722 S. TÜRK MEDENİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜĞÜ VE UYGULAMA ŞEK... [ Madde 17 ]
- 743 S. TÜRK KANUNU MEDENİSİ (MÜLGA) [ Madde 522 ]
- 743 S. TÜRK KANUNU MEDENİSİ (MÜLGA) [ Madde 28 ]
- 743 S. TÜRK KANUNU MEDENİSİ (MÜLGA) [ Madde 440 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
1-4722 Sayılı Kanunun 1. ve 17. maddeleri uyarınca davada 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi hükümlerinin uygulanması gerekir.
2-Mirasçı olabilmek için, miras bırakanın ölümünde mirasçılığa ehil olarak sağ olmak gerekir. ( Miras açıldıktan sonra ölen mirasçının hakkı kendi mirasçılarına intikal eder. ( TKM. md. 522) / (4721 s. MK. m. 580) Hangisinin önce veya sonra öldüğü belirlenmeksizin ölenler bir anda ölmüş sayılırlar. ( TKM. md. 28/2) / (4721 s. MK. m. 29) Ancak ölen altsoyun ana ve baba ile aynı anda ölmesi, varsa ana babanın alt soylarının mirasçılığını etkilemeyecektir. (Y.2.H.D 17.3.1992 tarih 1395 Esas –
– 3146 Karar ) Altsoyu olmayan miras bırakanın mirasçısı ana ve babasıdır. Müteveffadan evvel vefat etmiş olan baba ve ana her tabakada halefiyet yoluyla mirasçıları olan füruları tarafından temsil olunurlar.Bir tarafta hiçbir mirasçı bulunmadığı takdirde bütün miras, diğer tarafın mirasçılarına intikal eder. ( TKM. md. 440/1-2 ) / (4721 S. TMK. m. 496)
Miras bırakan Buğra, altsoyu olmaksızın kendi anne ve babasıyla aynı anda bekar öldüğünden; anne ve babasının altsoyu yani kardeşleri mirasçı olur. Kardeşleri Ayşegül ve Uğur varken dayısı Coşkun ve teyzelerine miras geçmez.Davacı Coşkun’un mirasçı olabilmesi için; miras bırakan Buğra’nın ölümünde, annesi Gönül’ün sağ bulunması gerekir. Buğra ve annesinin aynı anda öldükleri kesinleşmiş mahkeme kararıyla sabit olduğundan davanın reddi gerekirken yazılı olduğu şekilde kabule karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, oybirliğiyle karar verildi. 14.04.2003
Eşleştirme iki kanıta dayanır: kararın kendi metnindeki madde atfı ve şerh kitaplarının o kararı hangi maddenin altında bastığı. Otomatik üretilmiştir, hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ve sonraki içtihat değişikliklerini ayrıca denetleyin.
Bu Maddeyle İlgili Sınav Sorusu
Medeni Hukuk
Mirasbırakan (K), 2023 yılında vefat etmiştir. (K)'nin tek yasal mirasçısı olarak, evlilik dışı ilişkisinden doğan ve babalığı mahkeme kararıyla (veya tanıma ile) tespit edilen oğlu (O) bulunmaktadır. (K)'nin, (O) dışında, evlilik birliği içinde doğmuş başka bir çocuğu yoktur. Buna göre, evlilik dışı doğan çocuk (O)'nun miras payı ne kadardır?
A) Mirasın yarısı (1/2)
B) Mirasın dörtte biri (1/4)
C) Mirasın tamamı (Tam hisse)
D) Evlilik içi doğmuş çocukların payının yarısı kadar