TMK Madde 6I. İspat yükü
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TMK m.6, medeni hukuk yargılamasında ispat yükünün genel dağılımını düzenler: kanunda aksine hüküm yoksa her tarafın hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğunu belirtir. Hükmün kapsamı, hangi tarafın hangi olguyu ispatlayacağına ilişkin objektif ispat yükü ile sınırlıdır. Madde, hangi delille ispat edileceğini, delil sözleşmelerini, delillerin gösterilmesini, somutlaştırma yükünü ve hâkimin delilleri takdirini düzenlemez (HMK m.187-198 ve delil hükümleri).
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.
Bu maddedeki kavramlar
- Adi karine
- Kanuni karine
- Fiili karine
- Genel geçer olgu
- Hakkını dayandırdığı olgu
- Objektif ispat yükü
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
9.795 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2024/562 K.2025/644 T.2025-10-22Hukuk Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
Gerek 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 6 . maddesindeki “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür” hükmü ve gerekse 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 190/1. maddesindeki “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir” hükmü uyarınca, mirasbırakanın yaptığı temlikteki gerçek irade ve amacının mirasçıdan mal kaçırmak olduğunu, bu hususu ileri süren davacı taraf kanıtlamalıdır.
- 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/4328 · K. 2025/3750 · T. 01.07.2025Daire kararıBozma
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 6. maddesi uyarınca kural olarak bir vakıadan kendi lehine hak iddia edenin, o vakıayı ispat etmeye mecbur olduğu, davacının borçlu olmadığını iddia ettiği tahakkuka ilişkin belgeleri sunmadığı, iddianın davacı tarafından ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
- İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2022/773 · K. 2024/439 · T. 03.07.2024İlk dereceRet
müvekkili davalı şirket ile davacı arasında sözlü olarak bir taşıma sözleşmesi kurulduğunu, yapılan sözlü sözleşme gereği müvekkil şirketin, davacıya anlaşılan tutarda ödemeyi yaptığını, müvekkil şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesi ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince iddia eden, iddiasını ispat yükümlülüğü altında olduğunu beyanla davanın reddi ile % 20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- İspat YüküMedeni Hukuk · 1 Medeni Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri · 23:59
Bu maddeye özel soru
(A), (B)'ye borçlu olduğu 50.000 TL'yi ödediğini iddia etmekte, (B) ise bu paranın ödenmediğini iddia etmektedir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'na göre, "ödemenin yapıldığı" olgusunu ispat yükü kime aittir?
- A) Alacaklı olduğunu iddia eden (B)'ye
- B) Borcun ödendiğini, dolayısıyla hakkının (borcunun) sona erdiğini iddia eden (A)'ya
- C) İspat yükü yoktur, hakim resen araştırır.
- D) İspat yükü her iki tarafa eşit olarak paylaştırılır.
- E) Genelgeçer bir olgu olduğundan ispatı gerekmez.