TMK Madde 737III. Komşu hakkı — 1. Kullanma biçimi

Malik (A), mülkiyeti kendisine ait arsa üzerindeki, komşusu (B)’nin taşınmazına gölge yapan ve mimari açıdan eski bir yapıyı, yerine daha modern ve işlevsel bir yapı inşa etmek amacıyla yıkmak istemektedir. Bu durumu öğrenen komşu (B), yıkım sırasında oluşacak gürültü ve toz gibi kaçınılmaz taşkınlıkların yanı sıra, eski yapının sağladığı gölgelikten mahrum kalacağını ve mülkiyet hakkından doğan huzurunun bozulacağını ileri sürerek, yıkımın tedbiren durdurulması ve önlenmesi için dava açmıştır. Bu olayda, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri çerçevesinde malik (A)’nın hukuki durumuyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

1. A) Malik (A), mülkiyet hakkının bir gereği olan tasarruf yetkisi kapsamında, hukuk düzeninin sınırları içinde kalmak kaydıyla yapıyı yıkma hakkına sahiptir ve bu hak, komşunun menfaatleri karşısında kural olarak üstündür.
2. B) Komşu (B)’nin mülkiyet hakkı, komşuluk hukukundan doğan yasal bir kısıtlama teşkil ettiğinden, (B)’ye zarar verecek veya zarar tehlikesi yaratacak her türlü eylemden kaçınma yükümlülüğü altında olan (A), yapıyı yıkamaz.
3. C) Yapının (B)’nin taşınmazına gölge sağlaması, (B) lehine fiili bir yararlanma durumu oluşturduğundan, bu durumun ortadan kaldırılması TMK m. 683 anlamında haksız bir elatma teşkil eder ve (B) elatmanın önlenmesini talep edebilir.
4. D) TMK m. 718 uyarınca yapılar arazinin bütünleyici parçası olduğundan, malik (A) yapı üzerinde ancak kullanma ve yararlanma yetkilerine sahip olup, yapının özüne dokunan yıkım gibi tasarruflarda bulunabilmesi için komşusunun rızasını alması gerekir.
5. E) Yıkım eylemi, yerel âdete uygun ve kaçınılmaz taşkınlıklara yol açacak olsa dahi, TMK m. 730 uyarınca hâkimin uygun bir bedelle denkleştirmeye karar verebileceği zararlar doğuracağından, (B) yıkımın tamamen durdurulmasını isteyebilir.