TMK Madde 779A. Konusu
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, taşınmaz lehine (eşyaya bağlı) irtifak hakkının tanımını yapar ve yapma borçlarının irtifaka doğrudan konu olamayacağını, yalnızca yan edim olarak bağlanabileceğini düzenler. Hükmün muhatabı yüklü taşınmaz malikidir; yararlanan taşınmaz malikinin hakkı da bu çerçevede belirlenir. Madde irtifakın kurulma şekli, tescil, sona erme, bedel ve tazminat konularını düzenlemez (m.780 ve sonrası ile ilgili hükümler).
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Taşınmaz lehine irtifak hakkı, bir taşınmaz üzerinde diğer bir taşınmaz lehine konulmuş bir yük olup, yüklü taşınmazın malikini mülkiyet hakkının sağladığı bazı yetkileri kullanmaktan kaçınmaya veya yararlanan taşınmaz malikinin yüklü taşınmazı belirli şekilde kullanmasına katlanmaya mecbur kılar.
Yapma borçları, irtifaka başlı başına konu olamaz; ona ancak yan edim olarak bağlanabilir.
Bu maddedeki kavramlar
- Yararlanan taşınmaz
- Yüklü taşınmaz
- Taşınmaz lehine irtifak
- Yan edim
- Yapma borcu
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
5 karar arasından seçildi- 7. Hukuk Dairesi · E. 2023/1896 · K. 2024/771 · T. 13.02.2024Daire kararıBozma
4721 sayılı Kanun'un 779 uncu maddesine göre eşyaya bağlı irtifak hakkı, bir taşınmaz üzerine bir başka taşınmaz lehine yükletilmiş bir yük olup, yüklü taşınmaz malikini, mülkiyetin içeriğindeki bazı yetkileri kullanmaktan kaçınmaya veya irtifak hakkı sahibinin bu taşınmazı hakkına uygun biçimde kullanmasına katlanmaya mecbur kılar.
- 14. Hukuk Dairesi · E. 2020/3361 · K. 2020/6080 · T. 12.10.2020Daire kararıBozma
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 779. maddesi hükmünce irtifak hakkı bir taşınmaz üzerinde diğer bir taşınmaz lehine konulmuş bir yük olup, yüklü taşınmazın malikini yasanın 683. maddesinde anılan mülkiyet hakkının sağladığı bazı yetkileri kullanmaktan kaçınmaya veya yararlanan taşınmaz malikinin yüklü taşınmazı belirli bir şekilde kullanmasına katlanmaya zorunlu kılar.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Malik (A), kendisine ait taşınmaz lehine, komşusu (B)'nin maliki olduğu taşınmaz üzerinde tapu siciline tescil edilmiş bir geçit irtifakına sahiptir. Bir süre sonra (A), lehine irtifak hakkı kurulmuş olan taşınmazını (C)'ye satıp devretmiştir. Ancak, (A) ile (C) arasında yapılan resmi satış sözleşmesinde, taşınmaz üzerindeki geçit irtifakının devredildiğine dair herhangi bir ibareye yer verilmemiştir. Bu durumu fırsat bilen (B), (A)’nın şahsı için kurulan hakkın devredilemeyeceğini ve satış senedinde de belirtilmediğini ileri sürerek (C)'nin kendi taşınmazından geçişini engellemiştir. Bu hukuki uyuşmazlıkta, geçit irtifakının akıbetiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) İrtifak hakkının devri resmi senette açıkça kararlaştırılmadığı için (C), bu haktan yararlanamaz; ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre (B)'den bir bedel talep edebilir.
- B) Türk Medeni Kanunu uyarınca bu tür irtifak hakları, aksi kararlaştırılmadıkça başkasına devredilemez ve mirasçılara geçmez nitelikte olduğundan, taşınmazın devriyle birlikte sona ermiştir.
- C) Taşınmaz lehine irtifak hakkı, yararlanan taşınmaza bağlı bir hak olduğundan, yararlanan taşınmazın mülkiyeti (C)'ye geçtiğinde irtifak hakkı da kanun gereği (C)'ye intikal eder.
- D) Yüklü taşınmaz maliki (B), yararlanan taşınmaz malikinin değişmesi sebebiyle menfaat kaybını ispat ederek tapu sicil müdürlüğünden irtifakın terkinini talep etme hakkına sahiptir.
- E) Geçit hakkı, bir yapma borcu içermediğinden şahsi nitelikte kabul edilir ve yararlanan taşınmazın mülkiyetinden bağımsız olarak hak sahibi (A) üzerinde kalmaya devam eder.