Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Madde 9Hibe
4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Kapsamı, kanunun 2. maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlardır. Madde, Avrupa Birliğinden sağlanacak hibeleri kapsam dışında bırakır. Bağışlama sözleşmesinin genel hükümlerini düzenlemez (TBK m.285 vd.). Kamu borcu doğuran dış kredi ve borçlanma işlemlerini düzenlemez (4749 sayılı Kanunun kredi ve borçlanmaya ilişkin diğer maddeleri). Hibe anlaşmalarının iç hukuk bakımından bütçe ve harcama usulünü ayrıca düzenlemez (ilgili bütçe mevzuatı).
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Avrupa Birliğinden sağlanacak hibeler hariç olmak üzere, Türkiye Cumhuriyeti adına herhangi bir dış finansman kaynağından hibe almaya, bununla ilgili anlaşmaları yapmaya ve bu anlaşmaların esas ve şartlarını belirlemeye, sağlanan bu hibeleri bu Kanunun 2 nci Maddesinde yer alan kurum ve kuruluşlara kullandırmaya Bakan yetkilidir. Söz konusu hibe anlaşmaları ile ilgili her türlü hazırlık, temas ve müzakereler Müsteşarlık tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Söz konusu anlaşmalar, anlaşmada aksine hüküm bulunmamak kaydıyla, imza tarihinden itibaren yürürlüğe girer. (Değişik son cümle: 16/7/2008-5787/6 md.) Hibe alınmasına ilişkin anlaşmalarda değişiklik yapmaya Bakan yetkilidir.
(Değişik ikinci fıkra: 16/7/2008-5787/6 md.) Nakdi hibe vermeye ve bu yöndeki anlaşmaları imzalamak için Türkiye Cumhuriyeti temsilcilerini tayine, Cumhurbaşkanı yetkilidir. Söz konusu hibe tutarları Müsteşarlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır. Nakdi hibe verilmesine ilişkin anlaşmaların hazırlık, temas ve müzakereleri Müsteşarlık tarafından yürütülür ve Dışişleri Bakanlığı ile istişare edilerek sonuçlandırılır. Nakdi hibe verme anlaşmalarının şartlarında değişiklik yapmaya Bakan yetkilidir. Ayni hibe verilmesine ilişkin anlaşmaların hazırlık, temas ve müzakereleri ise ilgili kuruluşlar tarafından yürütülerek sonuçlandırılır. Ayni hibe vermeye ve bu yöndeki anlaşmaları imzalamak için Türkiye Cumhuriyeti temsilcilerini tayine Cumhurbaşkanı yetkilidir. Ayni hibe verme anlaşmalarında değişiklik yapmaya ilgili Bakan yetkilidir. Hibe vermeye ilişkin anlaşmalar, anlaşmada aksine bir hüküm bulunmamak kaydıyla imza tarihi itibarıyla Cumhurbaşkanı kararı ile yürürlüğe girer. Savunma ve güvenlik amaçlı hibeler hakkında bu fıkra hükümleri uygulanmaz.1
(Ek fıkra: 31/7/2003-4969/10 md.) Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı ülke ve kuruluşlara yapılacak savunma ve güvenlik amaçlı hibe ve yardımlarla ilgili görüşmelerde bulunmaya ve anlaşmalar imzalamaya, Cumhurbaşkanı veya Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenecek kişi ve kuruluşlar yetkilidir. Yabancı ülkelere bu amaçla verilecek hibe ve yardım karşılıkları Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bütçelerine konulacak ödenekten karşılanır. Söz konusu anlaşmalar Cumhurbaşkanı kararı ile yürürlüğe girer. Anlaşmada belirtilen nakdî hibe ve yardımlar bütçeye gider kaydedilerek T.C. Merkez Bankasında (…)2 döviz cinsinden açılacak hesaba aktarılabilir. (Ek cümle:2/7/2026-7588/13 md.) Açılan hesapları yönetmeye, bütçelerine ödenek konulan ilgili Bakan yetkilidir. Ödemeler, anlaşma hükümleri çerçevesinde ve Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek esaslar dahilinde ilgili hesaptan yaptırılır.
(Ek fıkra: 29/6/2012-6338/9 md.) Yurt dışı kaynaklardan hibe olarak yıl içinde elde edilecek imkânların Türk Lirası karşılıklarını Müsteşarlığın teklifi üzerine gereğine göre bütçeye gelir veya gelir-ödenek-gider kaydetmeye, dış kaynaklardan veya uluslararası antlaşmalarla bağış ve kredi yoluyla gelecek her çeşit malzemenin navlun ve dışalımla ilgili vergi ve resimlerinin ödenmesi amacı ile bunların karşılığını, ilgili bütçelerinde mevcut veya yeni açılacak tertiplere ödenek kaydetmeye ve gereken işlemleri yapmaya, Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ihtiyaçları için yabancı devletlerden askerî yardım yoluyla veya diğer yollardan fiilen sağlanacak malzeme ve eşya bedellerini, genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir ve karşılıklarını da bu bütçelerde açılacak özel tertiplere ödenek ve gider kaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
- 1.(2. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 141 inci maddesiyle, bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Dışişleri Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının uygun görüşü alınmak kaydıyla Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde, “ilgili Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde ve “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” değiştirilmiştir.
- 2.(3. fıkra)2/7/2026 tarihli ve 7588 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle bu fıkranın dördüncü cümlesinde yer alan “ilgili ülke adına” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve son cümlesinde yer alan “Maliye Bakanlığınca” ibaresi “Hazine ve Maliye Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir.
- 3.21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle bu fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “Maliye Bakanlığı” ibaresi, “Milli Savunma Bakanlığı” olarak değiştirilmiştir.
- 4.2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 141 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ve Başbakanın yetkileri saklı kalmak kaydıyla, Bakanlar Kurulu” ibaresi “veya Cumhurbaşkanı” şeklinde, “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
- 5.6/12/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanunun 55 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “hibe ve yardım karşılıkları Milli Savunma Bakanlığı bütçesine konulacak” ibaresi “hibe ve yardım karşılıkları Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bütçelerine konulacak” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(6)
- 02.07.2026“Açılan hesapları yönetmeye, bütçelerine ödenek konulan ilgili Bakan yetkilidir.…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 02.07.2026 tarihinde 7588 sayılı Kanunla eklendi
- 06.12.2019bu fıkra 06.12.2019 tarihinde 7196 sayılı Kanunla değiştirildi
- 29.06.2012“Yurt dışı kaynaklardan hibe olarak yıl içinde elde edilecek imkânların Türk…” ile başlayan fıkra 29.06.2012 tarihinde 6338 sayılı Kanunla eklendi
- 16.07.2008“Hibe alınmasına ilişkin anlaşmalarda değişiklik yapmaya Bakan yetkilidir. Nakdi…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 16.07.2008 tarihinde 5787 sayılı Kanunla değiştirildi
- 16.07.20082. fıkra 16.07.2008 tarihinde 5787 sayılı Kanunla değiştirildi
- 31.07.2003“Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı ülke ve kuruluşlara yapılacak savunma ve…” ile başlayan fıkra 31.07.2003 tarihinde 4969 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(2)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Hibe
- Ayni hibe
- Hibe alınmasına ilişkin anlaşma
- Nakdi hibe
- Savunma ve güvenlik amaçlı hibe
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.