Özel Tüketim Vergisi Kanunu Madde 12Oran veya tutar

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 24.07.2026

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, özel tüketim vergisinin (ÖTV) nispi ve maktu oranlarının, listelerdeki mallar bakımından nasıl belirleneceğini ve Cumhurbaşkanına tanınan oran/tutar belirleme yetkilerinin sınırlarını düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Özel tüketim vergisi, bu Kanuna ekli listelerde yazılı malların karşılarında gösterilen tutar ve/veya oranlarda alınır.

(Ek paragraf: 4/6/2008-5766/19 md.; Değişik: 24/5/2013-6487/28 md.) (II) sayılı listedeki mallardan alınacak vergi, mükellefin bu malı alış bedeli ile her hâlükârda bu malların imalatçısının satış bedeli veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı üzerinden malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamaz. Verginin, mükellefin alış bedeli üzerinden hesaplandığı durumlarda, malı teslim tarihine kadar bu malı mükellefe teslim eden tarafından yüzde 10’a kadar yapılan indirimler alış bedelinden de indirilebilir. Ancak bu indirimler sonrası kalan tutar, malın imalatçısının satış bedelinden veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahından düşük olamaz. (Ek cümleler:24/7/2026-7590/14 md.) (II) sayılı listenin 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan mallar (13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca (L) sınıfında olup içten yanmalı motoru olanlar ile (L) sınıfında olup elektrik motor gücü 4 kW’ın altında olanlar ve (T) sınıfında olan araçlar hariç) için nispi vergi oranı üzerinden hesaplanacak vergi tutarı, asgari maktu vergi tutarı olan; (L) sınıfı araçlar için 30.000 Türk Lirası, diğerleri için 100.000 Türk Lirasından az olamaz. Bu tutarlar her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Hesaplanan tutarların 100 Türk Lirasını aşmayan kesirleri dikkate alınmaz. Maliye Bakanlığı, bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

2.Cumhurbaşkanı, topluca veya ayrı ayrı olmak üzere;

a)(Değişik:14/7/2023-7456/12 md.) (I) sayılı listede yer alan veya bu maddenin (5) numaralı fıkrası uyarınca yeniden belirlenen maktu vergi tutarlarını, her bir mal itibarıyla söz konusu listede yer alan veya yeniden belirlenmiş sayılan en yüksek vergi tutarının beş katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde mal cinsleri, özellikleri, kullanım yerleri veya ithalatın şekline göre farklı tutarlar tespit etmeye,

b)(Değişik: 30/3/2006-5479/10 md.) (III) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları her bir mal itibarıyla sıfıra kadar indirmeye, (A) cetvelindeki mallar için dört katına (B) cetvelindeki mallar için yarısına kadar artırmaya, söz konusu listede yer alan veya yeniden belirlenmiş sayılan asgari maktu vergiyi her bir mal itibarıyla sıfıra kadar indirmeye, (A) cetvelindeki mallar için iki katına (B) cetvelindeki mallar için üç katına kadar artırmaya, bu sınırlar içinde malların cinsleri, özellikleri, fiyat grupları, alkol dereceleri ve içerdiği alkol miktarına göre farklı vergi oranı ve asgari maktu vergi tutarı belirlemeye, (B) cetvelindeki mallar için listede yer alan veya yeniden belirlenmiş sayılan asgari maktu vergi tutarlarının, perakende satışa sunulan ürünlerin birim ambalajı içinde yer alan her bir sigara veya makaron adedi, diğer tütün mamullerinin birim ambalajı içindeki mamulün her bir gramı ile çarpımı sonucu bulunacak (…)1 tutarı aşmamak üzere; birim ambalaj itibarıyla maktu vergi tutarı belirlemeye, bu tutarı malların cinsleri, özellikleri, ambalajları (paketleri) ve bunların fiyatları ve fiyat grupları itibarıyla farklılaştırmaya,2345

c)(Değişik: 16/11/2016-6761/7 md.) (II) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları ve oranlara esas özel tüketim vergisi matrahlarının alt ve üst sınırlarını üç katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde kalmak şartıyla 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan (…)6 mallar için farklı matrah grupları oluşturmaya, malların matrah grupları, motor gücü, motor silindir hacmi, çekiş sistemi, menzili, batarya kapasitesi, cinsi, sınıfı, üst yapı gövde tanımı, emisyon türü ve değeri, istiap haddi ile yolcu ve yük taşıma kapasitesi itibarıyla farklı oranlar belirlemeye; uygulanmakta olan oranları EURO normlarını sağlayan katalitik konvertör sistemi ile teçhiz edilmiş taşıtlarda yarısına kadar indirmeye, kanunî oranına kadar çıkarmaya,78910

ç)(Ek:24/7/2026-7590/14 md.) (II) sayılı listenin 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan mallar için (1) numaralı fıkrada yer alan tutarları veya yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle belirlenmiş olan tutarları on katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde kalmak şartıyla; farklı matrah grupları oluşturmak suretiyle asgari maktu vergi tutarlarını farklılaştırmaya, motor gücü, motor silindir hacmi, çekiş sistemi, menzili, batarya kapasitesi, cinsi, sınıfı, üst yapı gövde tanımı, emisyon türü ve değeri, istiap haddi ile yolcu ve yük taşıma kapasitesi itibarıyla farklı asgari maktu vergi tutarları belirlemeye,

d)(IV) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları sıfıra kadar indirmeye; 8517.12.00.00.11 G.T.İ.P. numaralı mallar için %50’ye, diğer mallar için %25’e kadar artırmaya; 8517.12.00.00.11 G.T.İ.P. numaralı mallar için belirlenen oranlara esas özel tüketim vergisi matrahlarının alt ve üst sınırlarını dörtte birine kadar indirmeye, dört katına kadar artırmaya,11

e)Listelerde gümrük tarife pozisyonu veya tarife alt pozisyonu olarak yer alan malların her biri için belirlenmiş olan oran veya tutarların alt ve üst sınırları içinde kalmak suretiyle, bu pozisyonların altında yer alan mallar itibarıyla farklı vergi tutarları veya oranları belirlemeye,

yetkilidir.

3.(Mülga: 30/12/2004-5281/36 md.; Yeniden düzenleme: 31/5/2012-6322/30 md.) (III) sayılı listedeki mallar için belirtilen asgari maktu vergi tutarları veya Cumhurbaşkanınca bunlara ilişkin belirlenen en son asgari maktu vergi ve maktu vergi tutarları, ocak ve temmuz aylarında, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen üretici fiyat endeksinde son altı ayda meydana gelen değişim oranında, bu değişimin ilanı gününden geçerli olmak üzere yeniden belirlenmiş sayılır. Cumhurbaşkanı, uygulama dönemlerini gün veya ay olarak belirlemeye veya belirleyeceği mallar ve aylar itibarıyla yeniden belirlenmiş sayılan tutarların uygulanmamasına karar vermeye yetkilidir.12131415

4.(Değişik: 16/7/2004-5228/22 md.) (I) sayılı listedeki mallar için uygulanan maktu vergi tutarlarının, bu maddenin (2) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından farklı tespit edilmesi halinde; Maliye Bakanlığı vergi farklılaştırmasını, verginin mükellefe veya vergiye tâbi işlemlere taraf olanlara iadesi yöntemi ile uygulamaya, teminat istemeye, bu teminatın türü, tutarı ve çözümüne ilişkin usul ve esaslar ile verginin iadesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

5.(Ek: 14/7/2023-7456/12 md.) (I) sayılı listede yer alan maktu vergi tutarları veya Cumhurbaşkanınca bunlara ilişkin belirlenen en son maktu vergi tutarları, ocak ve temmuz aylarında, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen yurt içi üretici fiyat endeksinde son altı ayda meydana gelen değişim oranında, bu değişimin ilanı gününden geçerli olmak üzere yeniden belirlenmiş sayılır. Bu hesaplama sonucunda ortaya çıkan vergi tutarlarında virgülden sonraki dört hane dikkate alınır. Cumhurbaşkanı, uygulama dönemlerini gün veya ay olarak belirlemeye veya belirleyeceği mallar ve aylar itibarıyla yeniden belirlenmiş sayılan tutarların uygulanmamasına karar vermeye yetkilidir. esas özel tüketim vergisi matrahlarının alt ve üst sınırlarını dörtte birine kadar indirmeye, dört katına 35 36 37

  1. 1.(2. fıkra (b) bendi)28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi ile bu bentte yer alan “tutarın %20’sine tekabül eden” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
  2. 2.(2. fıkra (b) bendi)31/5/2012 tarihli ve 6322 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu bende “(B) cetvelindeki mallar için listede yer alan asgari maktu vergi tutarlarının, perakende satışa sunulan ürünlerin birim ambalajı içinde yer alan her bir sigara adedi, diğer tütün mamullerinin birim ambalajı içindeki mamulün her bir gramı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarın %20’sine tekabül eden tutarı aşmamak üzere; birim ambalaj itibarıyla maktu vergi tutarı belirlemeye, bu tutarı malların cinsleri, özellikleri, ambalajları (paketleri) ve bunların fiyatları ve fiyat grupları itibarıyla farklılaştırmaya,” ibaresi eklenmiştir.
  3. 3.(2. fıkra (b) bendi)28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi ile bu bentte yer alan “her bir sigara adedi” ibaresi “her bir sigara veya makaron adedi” şeklinde değiştirilmiştir.
  4. 4.(2. fıkra (b) bendi)14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunun 56 ncı maddesiyle bu bentte yer alan “bir katına” ibaresi “üç katına” şeklinde değiştirilmiştir.
  5. 5.(2. fıkra (b) bendi)14/7/2023 tarihli ve 7456 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle bu bentte yer alan “yarısına kadar artırmaya,” ibaresinden sonra gelmek üzere “söz konusu listede yer alan veya yeniden belirlenmiş sayılan” ibaresi ve “(B) cetvelindeki mallar için listede yer alan” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya yeniden belirlenmiş sayılan” ibaresi eklenmiştir.
  6. 6.(2. fıkra (c) bendi)21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 61 inci maddesiyle bu bentte yer alan “mallar için özel tüketim vergisi matrahını esas alarak fiyat grupları oluşturmaya, bu fiyat grupları ve” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
  7. 7.(2. fıkra (c) bendi)14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunun 56 ncı maddesiyle bu bentte yer alan “bir katına” ibaresi “üç katına” şeklinde ve “malların” ibaresi “mallar için farklı matrah grupları oluşturmaya, malların matrah grupları, motor gücü,” şeklinde değiştirilmiştir.
  8. 8.(2. fıkra (c) bendi)21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 61 inci maddesiyle bu bentte yer alan “belirlenen oranları” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve oranlara esas özel tüketim vergisi matrahlarının alt ve üst sınırlarını”” ibaresi eklenmiştir.
  9. 9.(2. fıkra (c) bendi)20/7/2025 tarihli ve 7555 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu bende “motor gücü,” ibaresinden sonra gelmek üzere “motor silindir hacmi, menzili, batarya kapasitesi,” ibaresi eklenmiştir.
  10. 10.(2. fıkra (c) bendi)24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu bende “motor silindir hacmi,” ibaresinden sonra gelmek üzere “çekiş sistemi,” ibaresi eklenmiştir.
  11. 11.(2. fıkra (d) bendi)21/2/2019 tarihli ve 7166 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu bentte yer alan “indirmeye %25’e kadar artırmaya,” ibaresi “indirmeye; 8517.12.00.00.11 G.T.İ.P. numaralı mallar için %50’ye, diğer mallar için %25’e kadar artırmaya; 8517.12.00.00.11 G.T.İ.P. numaralı mallar için belirlenen oranlara esas özel tüketim vergisi matrahlarının alt ve üst sınırlarını dörtte birine kadar indirmeye, dört katına kadar artırmaya,” şeklinde değiştirilmiştir.
  12. 12.31/5/2012 tarihli ve 6322 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle bu fıkrada yapılan düzenlemenin 1/1/2013 tarihinde yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.
  13. 13.Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak 1/12/2016 tarihli ve 29905 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 30/11/2016 tarihli ve 2016/9567 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Karara veya Kanunun sonundaki (III) sayılı listeye bakınız.
  14. 14.1/1/2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 22/12/2017 tarihli ve 2017/11176 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Kararın 8 inci maddesiyle, bu fıkra hükmünün bu Kanuna ekli (III) sayılı listenin (B) cetvelinde yer alan asgari maktu vergi tutarları ile maktu vergi tutarları hakkında, 2018 yılı Ocak-Haziran dönemi için uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.
  15. 15.2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 143 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde ve “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(18)
  1. 24.07.2026“(II) sayılı listenin 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan mallar (13/10/1983…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 24.07.2026 tarihinde 7590 sayılı Kanunla eklendi
  2. 24.07.2026“(II) sayılı listenin 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan mallar için (1)…” ile başlayan bent 24.07.2026 tarihinde 7590 sayılı Kanunla eklendi
  3. 14.07.2023“(I) sayılı listede yer alan veya bu maddenin (5) numaralı fıkrası uyarınca…” ile başlayan bent 14.07.2023 tarihinde 7456 sayılı Kanunla değiştirildi
  4. 14.07.2023“(I) sayılı listede yer alan maktu vergi tutarları veya Cumhurbaşkanınca bunlara…” ile başlayan bent 14.07.2023 tarihinde 7456 sayılı Kanunla eklendi
  5. 14.07.2023(b) bendi 14.07.2023 tarihinde 7456 sayılı Kanunla değiştirildi
  6. 14.10.2021(b) bendi 14.10.2021 tarihinde 7338 sayılı Kanunla değiştirildi
  7. 14.10.2021(c) bendi 14.10.2021 tarihinde 7338 sayılı Kanunla değiştirildi
  8. 21.02.2019(d) bendi 21.02.2019 tarihinde 7166 sayılı Kanunla değiştirildi
  9. 21.03.2018(c) bendi 21.03.2018 tarihinde 7103 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  10. 21.03.2018(c) bendi 21.03.2018 tarihinde 7103 sayılı Kanunla eklendi
  11. 16.11.2016“(II) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları ve oranlara esas özel…” ile başlayan bent 16.11.2016 tarihinde 6761 sayılı Kanunla değiştirildi
  12. 24.05.2013“(II) sayılı listedeki mallardan alınacak vergi, mükellefin bu malı alış bedeli…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 24.05.2013 tarihinde 6487 sayılı Kanunla değiştirildi
  13. 31.05.2012“(III) sayılı listedeki mallar için belirtilen asgari maktu vergi tutarları veya…” ile başlayan bent 31.05.2012 tarihinde 6322 sayılı Kanunla değiştirildi
  14. 31.05.2012bu fıkra 31.05.2012 tarihinde 6322 sayılı Kanunla değiştirildi
  15. 04.06.2008“(II) sayılı listedeki mallardan alınacak vergi, mükellefin bu malı alış bedeli…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 04.06.2008 tarihinde 5766 sayılı Kanunla eklendi
  16. 30.03.2006“(III) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları her bir mal itibarıyla…” ile başlayan bent 30.03.2006 tarihinde 5479 sayılı Kanunla değiştirildi
  17. 30.12.2004“(III) sayılı listedeki mallar için belirtilen asgari maktu vergi tutarları veya…” ile başlayan bent 30.12.2004 tarihinde 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  18. 16.07.2004“(I) sayılı listedeki mallar için uygulanan maktu vergi tutarlarının, bu…” ile başlayan bent 16.07.2004 tarihinde 5228 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(3)
Bu maddede geçen tanımlar(2)
İthalat
Verginin konusuna giren malların Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişini
Teslim
Bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesini, ifade eder. 2. Bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere veya kişilere tevdii teslim hükmündedir. Malın alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde, malın nakliyesinin başlatılması veya nakliyeci ya da sürücüye tevdi edilmesi de mal teslimidir. Trampa iki ayrı teslim hükmündedir. Kap veya ambalajların geri verilmesinin mutat olduğu hallerde teslim, bunların içinde bulunan mallar itibarıyla yapılmış sayılır.

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

300 karar arasından seçildi
  1. Vergi Dava Daireleri Kurulu · E. 2021/1184 · K. 2023/176 · T. 08.03.2023
    VDDKBozma
    Bu durumda davacının %70'in altında baz yağı içeren alımları 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 12. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca 9/10/2012 tarih ve 28436 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 08/10/2012 tarih ve 2012/3792 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında olmadığından iade istemine konu edilmesi mümkün değildir.

    Madde bu karardan sonra (14.07.2023) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.

  2. Vergi Dava Daireleri Kurulu · E. 2021/1008 · K. 2022/1334 · T. 26.10.2022
    VDDKBozma
    Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunun incelenmesinden davacının bayisi olduğu … Otomotiv İthalat İhracat Limited Şirketinden aldığı dört adet binek aracı nihai tüketicilere 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 12. maddesinin birinci fıkrasındaki hükme aykırı olarak ithalat beyannamesindeki katma değer vergisi matrahlarını gözetmeden çok daha düşük bedellerle sattığı anlaşılmıştır.

    Madde bu karardan sonra (14.07.2023) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.

  3. 7. Daire · E. 2023/1648 · K. 2024/2134 · T. 25.04.2024
    Daire kararıOnama
    4760 sayılı Kanun'un 8. ve 12. maddeleri ile verilen yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan 2012/3792 sayılı Kararla, 4760 sayılı Kanun'a ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki vergi tutarları uygulanarak teslim edilen malların, imalatçılar tarafından imalatta kullanılmaları halinde vergi tutarlarının indirimli uygulanmasına yönelik düzenlemeler yapılarak, belirtilen Kararın 1. maddesinde, (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki vergi tutarları uygulanarak teslim edilen malların, (I) sayılı listeye dahil olmayan malların imalinde imalatçılar tarafından kullanılması halinde,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.