Alış bedeli nedir?
Kısaca
Alış bedeli, 3 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- VUK geç. m.20: Menkul kıymetin satın alındığı andaki ödenen tutardır.
- KDVK m.23 · özel matrah şekilleri: İkinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmazın, vergi mükellefi olmayan kişilerden alındığı bedeldir.
- 4760 s. K. m.12 · oran veya tutar: Mükellefin malı satın aldığı bedeldir.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeVergi Usul Kanunu
- VUK m.261 · Değerleme ölçüleri
7338 sayılı Kanunla 14/10/2021 tarihinde eklenen 9. bent olup maddenin son eklenen değerleme ölçüsüdür. Metin bu kavramı tanımlamadığı için kapsamı maddeden kesin çıkarılamaz.
- VUK m.268/A · Alış bedeli
Bir iktisadi kıymetin satın alma bedelidir. Maddede tanımı yapılan ölçüt satın alma işleminde ödenen bedel olup, kıymetin sonradan oluşan değerini ya da rayiç bedelini kapsamaz.
- VUK m.279 · Menkul kıymetler
Menkul kıymetin iktisap edilirken ödenen bedeldir. Maddede iki hâlde değerleme ölçüsü olarak kullanılır: Türkiye'de kurulmuş şirketlerin hisselerinden oluşan yatırım fonu katılma belgeleri ile getirisi ihraççının kar ve zararına bağlı olup değerleme gününde hesaplanamayan menkul kıymetler.
- VUK m.280 · Yabancı paralar:
Borsa rayicinin muvazaalı olduğunun anlaşılması hâlinde değerlemede rayicin yerine geçen kur esasıdır.
- VUK geç. m.20
Menkul kıymetin satın alındığı andaki ödenen tutardır. Maddede değerleme ölçüsü olarak kullanılmıştır, piyasa değeri ya da defter değeri anlamına gelmez.
Katma Değer Vergisi Kanunu
- KDVK m.23 · Özel matrah şekilleri:
İkinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmazın, vergi mükellefi olmayan kişilerden alındığı bedeldir. Vasfında esaslı değişiklik yapılmadan satılan taşıt veya taşınmazda matrahın hesabında düşülür.
Özel Tüketim Vergisi Kanunu
- Özel Tüketim Vergisi Kanunu m.12 · Oran veya tutar
Mükellefin malı satın aldığı bedeldir. (II) sayılı listede verginin alış bedeli üzerinden hesaplandığı hâllerde matrah olarak kullanılır; imalatçı satış bedeli veya ithalatta KDV matrahından düşük olamaz.
Karıştırılan kavramlar
Alış bedeli ile iktisap ile ilgili diğer giderler arasındaki fark nedir?
Kıymetin satın alma bedeli, yani satıcıya ödenen karşılık, alış bedelidir.
Kıymetin iktisabı için yapılan diğer harcamalar, örneğin madde metninde sayılmayan ancak edinme sürecinde ortaya çıkan giderler, alış bedelinin parçası değildir.
Bu giderler alış bedeline dahil olmadığından, alış bedeli tutarı üzerinden yapılacak hesaplamalara (örneğin amortisman matrahı) girmez; ayrı bir gider kalemi olarak ele alınırlar.
Borsa rayici ile alış bedeli arasındaki fark nedir?
Borsada normal şekilde oluşmuş ve gerçek bir değer tespiti niteliği taşıyan borsa rayicidir.
Rayicin takarrüründe muvazaa bulunduğu anlaşılan hâldir.
Muvazaa tespit edilirse değerleme rayiç yerine alış bedeli üzerinden yapılır.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- 4. Daire, 2021/3586 E., 2023/967 K., 23.02.2023İlgili madde: KDVK m.23
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2021/222 E., 2023/96 K., 15.02.2023İlgili madde: VUK m.279
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.