Borsa rayici nedir?

6 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Yabancı paranın borsada oluşan resmi değeri; değerleme işleminde öncelikle başvurulan kur esasıdır. Borsa rayicinin takarrüründe muvazaa bulunduğu anlaşılırsa bu rayiç yerine alış bedeli esas alınır.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

6 madde

Vergi Usul Kanunu

  • VUK m.263 · Borsa rayici

    Borsaya kayıtlı iktisadi kıymetin, değerlemeden önceki son muamele gününde borsadaki işlemlerinin ortalama değeridir. Ölçüt son işlem fiyatı değil, o günkü muamelelerin ortalamasıdır.

  • VUK m.279 · Menkul kıymetler

    Menkul kıymetin borsada oluşan fiyatı olarak kullanılan değerleme ölçüsüdür. Maddenin genel kuralında değerleme bedeli olarak esas alınır. Borsa rayicinin muvazaalı biçimde oluştuğu anlaşılırsa bu ölçü kullanılamaz.

  • VUK m.280 · Yabancı paralar:

    Yabancı paranın borsada oluşan resmi değeri; değerleme işleminde öncelikle başvurulan kur esasıdır. Borsa rayicinin takarrüründe muvazaa bulunduğu anlaşılırsa bu rayiç yerine alış bedeli esas alınır.

  • VUK m.289

    Kıymetin borsada oluşan fiyatıdır. Borsada rayici bulunan kıymetlerde bu ölçü, mukayyet değerden önce gelir; borsa rayicinin yokluğu hâlinde ikinci ölçüye geçilir.

  • VUK m.294 · Esham, tahvilat ve yabancı paralar

    Esham ve tahvilin borsada oluşan fiyatıdır. Yalnızca borsada kayıtlı kıymetler için değerleme ölçüsü olarak kullanılır.

Gelir Vergisi Kanunu (GVK)

  • GVK m.79 · Yabancı parası ile ödenen faiz ve temettüler

    Yabancı paranın ilgili gün için borsada oluşan resmi değeridir. Madde, çevirmede öncelikle bu ölçütü esas alır; borsada rayiç yoksa ikinci ölçüte geçilir.

Karıştırılan kavramlar

Borsa rayici ile maliye Bakanlığınca tayin olunacak kur arasındaki fark nedir?

Borsada o gün için rayiç bulunan yabancı para.

Borsada rayiç bulunmayan yabancı para.

Birinci halde borsa rayici, ikinci halde Maliye Bakanlığınca belirlenen kur uygulanır; uygulanacak ölçüt rayicin varlığına bağlıdır.

GVK m.79

Borsa rayici ile alış bedeli arasındaki fark nedir?

Borsada normal şekilde oluşmuş ve gerçek bir değer tespiti niteliği taşıyan borsa rayicidir.

Rayicin takarrüründe muvazaa bulunduğu anlaşılan hâldir.

Muvazaa tespit edilirse değerleme rayiç yerine alış bedeli üzerinden yapılır.

VUK m.280

Borsa rayici ile mukayyet değer arasındaki fark nedir?

Borsada işlem gören kıymetlerde borsa rayici birinci ölçüdür.

Borsada rayici bulunmayan kıymetlerde mukayyet değer ikinci ölçü olarak uygulanır.

Borsa rayicinin varlığı hâlinde mukayyet değere bakılmaz; yokluğunda mukayyet değer esas alınır.

VUK m.289

Borsa rayici ile emsal bedeli arasındaki fark nedir?

Borsaya kayıtlı esham ve tahvilde değer, borsa rayicidir.

Borsada kayıtlı olmayan esham ve tahvilde değer, emsal bedelidir.

Hangi değerleme yönteminin uygulanacağı, değerlenen kıymetin borsada kayıtlı olup olmamasına göre belirlenir.

VUK m.294

Borsa rayici ile maliyet bedeli arasındaki fark nedir?

Borsa rayicinin mevcut ve gerçek olduğu hal; kıymetli maden borsada oluşan fiyat üzerinden değerlenir.

Borsa rayicinin bulunmadığı veya muvazaalı oluştuğunun anlaşıldığı hal; rayiç yerine maliyet bedeli esas alınır.

Değerleme ölçütü değişir; maliyet bedeli, borsa fiyatının yapaylığı nedeniyle dışlanan rayicin yerine geçer.

VUK m.274/A

İlgili konular

Örnek kararlar

1 karar
  1. Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2021/222 E., 2023/96 K., 15.02.2023
    İlgili madde: VUK m.279

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.