Geçici vergi nedir?

4 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Geçici vergi, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • GVK geç. m.51: Yıl içinde dönemsel olarak alınan ve yıllık vergi borcuna mahsup edilen ön ödemedir.
  • VUK geç. m.20: Yıl içinde vergilendirme dönemleri itibarıyla ödenen ve yıl sonunda hesaplanan kurumlar veya gelir vergisinden mahsup edilen ön ödeme niteliğindeki vergidir.
  • 5520 s. K. m.32 · kurumlar vergisi ve geçici vergi oranı: Kurumlar vergisi mükelleflerince, cari vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere ödenen ön ödemedir.

Kanunda nerede geçiyor

4 madde

Gelir Vergisi Kanunu (GVK)

  • GVK geç. m.33

    Gelir vergisine tabi mükelleflerin yıl içinde, kazancın yıllık beyanname ile kesin olarak belirlenmesinden önce, dönemsel olarak ödediği ön ödeme tutarıdır. Bu maddede geçici vergi, 1987 yılı gelirleri üzerinden hesaplanan yıllık vergiye dayanan bir tutar olarak belirlenmiştir.

  • GVK geç. m.51

    Yıl içinde dönemsel olarak alınan ve yıllık vergi borcuna mahsup edilen ön ödemedir. Maddede doğrudan tanımlanmaz; GVK'nın değişik mükerrer 120. maddesi ve KVK'nın 25. maddesi uyarınca ödenir.

Vergi Usul Kanunu

  • VUK geç. m.20

    Yıl içinde vergilendirme dönemleri itibarıyla ödenen ve yıl sonunda hesaplanan kurumlar veya gelir vergisinden mahsup edilen ön ödeme niteliğindeki vergidir. Madde, bu verginin 1998 yılı matrahının hesabında kullanılan kıymet değerini belirler.

Kurumlar Vergisi Kanunu

  • Kurumlar Vergisi Kanunu m.32 · Kurumlar vergisi ve geçici vergi oranı

    Kurumlar vergisi mükelleflerince, cari vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere ödenen ön ödemedir. Hesaplanmasında Gelir Vergisi Kanunu'ndaki esaslar ve cari dönemin kurumlar vergisi oranı kullanılır.

Karıştırılan kavramlar

Geçici vergi beyannamesi verilen dönem ile verilmeyen dönem arasındaki fark nedir?

Geçici vergi beyannamesi verilmiş dönemlere ilişkin yıllık beyanname üzerinden tahakkuk eden taksitler terkin edilir.

Geçici vergi beyannamesi verilmemiş dönemler için maddede bir terkin hükmü bulunmaz.

Terkin, yalnızca geçici vergi beyannamesi verilen dönemlerle sınırlıdır.

GVK geç. m.51

1998 yılı geçici vergi ile sonraki dönemler arasındaki fark nedir?

1998 yılı geçici vergi uygulaması için hüküm, alış bedeli esasını getirir.

1998 sonrası dönemler için madde metninde bir değerleme kuralı bulunmamaktadır.

Sonraki yıllarda bu maddeye dayanılarak alış bedeli esası uygulanamaz; değerleme genel hükümlere göre yapılır.

VUK geç. m.20

Tam mükellef ile dar mükellef geçici vergi arasındaki fark nedir?

Tam mükellef kurumlar, Gelir Vergisi Kanunu esaslarına göre kazançlarının tamamı üzerinden geçici vergi öder.

Dar mükellef kurumlarda geçici vergi yalnızca ticari ve ziraî kazançlarla sınırlıdır.

Dar mükellefte geçici vergi matrahı daralır; esaslar yine tam mükellefle aynıdır.

5520 s. K. m.32

Artırılan matrah ile geçici vergi arasındaki fark nedir?

Artırılan matrah nedeniyle geçici vergi hesaplanmaz ve tahsil edilmez.

Artırım dışı kalan dönemler için geçici vergi hesaplama yükümlülüğü devam eder.

Artırım tutarı, geçici vergi bakımından ayrıca vergilendirilmez.

4811 s. K. m.10

Kurumlar vergisi mahsubu ile geçici vergi mahsubu arasındaki fark nedir?

4. fıkra, kurumlar vergisi üzerinden tarh edilecek verginin mahsubunu düzenler ve sınırı 32. maddedeki kurumlar vergisi oranına göre belirler.

5. fıkra, geçici vergilendirme dönemi içinde elde edilen yurt dışı gelirler üzerinden ödenen vergilerin o dönemin geçici verginden mahsubunu düzenler ve sınırı geçici vergi oranına göre belirler.

Geçici vergi döneminde mahsup, kurumlar vergisi oranı yerine geçici vergi oranı üzerinden hesaplanan sınırla yapılır.

5520 s. K. m.33

Yıllık beyanname mahsubu ile geçici vergi mahsubu arasındaki fark nedir?

Birinci fıkra yıllık kurumlar vergisi beyannamesinde beyan edilen kazançtan kesilen verginin mahsubunu düzenler.

Dördüncü fıkra, geçici vergilendirme dönemi içinde elde edilen gelirlerden kesilen verginin önce geçici vergiden mahsup edilmesini, kalanın yıllık beyannamede mahsup edilmesini düzenler.

Geçici vergi döneminde yalnızca tahakkuk eden değil fiilen ödenmiş kısım yıllık beyannamede mahsup edilebilir.

5520 s. K. m.34

İlgili konular

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.