Menkul kıymetler nedir?

Kanunda tanımlı4 maddede geçiyor · 4 kanun

Diğer yazımlar: Menkul kıymet

Kısaca

Menkul kıymetler, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TTK m.504 · genel kurul kararıyla: Tahvil, finansman bonosu ve varlığa dayalı senetler de bu kapsama girer.
  • 2863 s. K. m.17 · sit alanlarında geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları ile koruma amaçlı imar plânı: Kısıtlanmış yapılanma hakkının aktarım alanındaki başka alanlarda kullanılmasını sağlayan ve hamiline yazılı olarak düzenlenen belgedir.
  • 6362 s. K. m.3 · kısaltmalar ve tanımlar: Para, çek, poliçe ve bono hariç olmak üzere paylar, pay benzeri kıymetler, bunlara ilişkin depo sertifikaları, borçlanma araçları ve menkul kıymetleştirilmiş varlık ve gelirlere dayalı borçlanma araçları ile bunlara ilişkin depo sertifikalarıdır.

Kanuni tanım

  • 6362 s. K. m.3/1-oSermaye Piyasası Kanunu

    Menkul kıymetler: Para, çek, poliçe ve bono hariç olmak üzere

Kanunda nerede geçiyor

4 madde

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.504 · A) Genel kurul kararıyla

    Maddede sayılan borçlanma senetleri, alma ve değiştirme hakkını haiz senetler ile diğer her çeşit menkul kıymeti ifade eder. Tahvil, finansman bonosu ve varlığa dayalı senetler de bu kapsama girer. Iskonto esasına göre düzenlenenler de hükme dâhildir.

Vergi Usul Kanunu

  • VUK geç. m.20

    Maddede sayılan kurumların çıkardığı Hazine Bonosu, Devlet Tahvili ve diğer sayılan idarelerin ihraç ettiği kıymetlerdir. Madde yalnız bu kurumların çıkardığı kıymetleri kapsar, diğer menkul kıymetler için hüküm koymaz.

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu

  • Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.17 · Sit alanlarında geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları ile koruma amaçlı imar plânı:

    Kısıtlanmış yapılanma hakkının aktarım alanındaki başka alanlarda kullanılmasını sağlayan ve hamiline yazılı olarak düzenlenen belgedir. Basımı, saklanması ve el değiştirme onayları İller Bankasınca yapılır.

Sermaye Piyasası Kanunu

  • Sermaye Piyasası Kanunu m.3 · Kısaltmalar ve tanımlar

    Para, çek, poliçe ve bono hariç olmak üzere paylar, pay benzeri kıymetler, bunlara ilişkin depo sertifikaları, borçlanma araçları ve menkul kıymetleştirilmiş varlık ve gelirlere dayalı borçlanma araçları ile bunlara ilişkin depo sertifikalarıdır.

Karıştırılan kavramlar

Borçlanma senetleri ile diğer menkul kıymetler arasındaki fark nedir?

Tahvil, finansman bonosu, varlığa dayalı senet ve diğer borçlanma senetleri şirketin borçlanmasını temsil eder.

Alma ve değiştirme hakkını haiz senetler ile diğer menkul kıymetler ise borç doğurmayan ya da farklı hak içeren araçlardır.

Yalnızca borçlanma senetleri için bedelin nakit olması ve tamamen peşin ödenmesi şartı aranır; diğer menkul kıymetlerde bu şart maddede yer almaz.

TTK m.504

Menkul kıymet ile sermaye piyasası aracı arasındaki fark nedir?

Menkul kıymet, madde metninde sayılan paylar, borçlanma araçları ve ilgili depo sertifikaları ile sınırlı bir kategoridir.

Sermaye piyasası aracı, menkul kıymetlerle türev araçları ve yatırım sözleşmelerini kapsayan daha geniş bir kavramdır; Kurul ek araçlar belirleyebilir.

Bir aracın menkul kıymet olarak nitelenmesi, Kanunun menkul kıymete özgü hükümlerinin uygulanmasını sağlar; sermaye piyasası aracı olarak nitelenmesi ise yalnız genel hükümleri uygulatır.

6362 s. K. m.3

Hisse senedi / diğer menkul kıymet / mal ve hak: fark nedir?

Hisse senetleri ve diğer menkul kıymetler, D.1'e göre iktisap tarihinden itibaren üç ay içinde ya da iktisaptan önce elden çıkarıldığında değer artışı sayılır.

Gayrimenkul, ortaklık hakkı gibi mal ve haklar, D.6'ya göre dört yıl içinde elden çıkarılırsa değer artışı sayılır.

Hisse senedinde üç aylık, diğer mal ve haklarda dört yıllık süre ölçütü uygulanır; süre dışında elden çıkarma bu bentler kapsamında değer artışı doğurmaz.

GVK geç. m.56

Menkul kıymet kazancında iki hesap yöntemi: fark nedir?

Maliyet bedeli üzerinden hesaplanan safi değer artışı, iktisap bedelinin endeksleme ile artırılmasını içerir.

Yıl içinde elde edilen toplam gelirden 76. madde indirim oranının uygulanmasıyla kazanç hesaplanması seçeneği, iktisap bedelini endekslemeden yapılır.

Mükellef iki yöntemden birini seçebilir; ikinci yöntemde endeksleme yapılmaz.

GVK geç. m.56

Ürün senedi kazancı ile diğer menkul kıymet kazancı arasındaki fark nedir?

5300 sayılı Kanun kapsamında düzenlenmiş ürün senedinin elden çıkarılmasından doğan kazanç istisna kapsamındadır.

Ürün senedi dışındaki menkul kıymet veya gelir kalemlerinden doğan kazanç bu maddenin kapsamında değildir.

Yalnız ürün senedi kazancında tevkifat yapılmaz ve bu kazanç beyannameye dahil edilmez; diğer kazançlar genel hükümlere tabidir.

GVK geç. m.76

Menkul kıymet borsası ile ticaret ve kıymetli madenler borsası arasındaki fark nedir?

Menkul kıymetler ve kambiyo borsasına kayıtlı kıymetler maddenin birinci ölçüsüne tabidir.

Ticaret ve kıymetli madenler borsasına kayıtlı kıymetler de aynı rayiç tanımına girer.

Hangi borsaya kayıtlı olduğu fark etmeksizin rayiç tanımı aynıdır; ayrım, kıymetin kayıtlı olduğu borsa türünü belirler.

VUK m.263

İlgili konular

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.