Sermaye piyasası araçları nedir?
Kısaca
Sermaye piyasası araçları, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- GVK geç. m.90: Menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarıdır.
- 6362 s. K. m.3 · kısaltmalar ve tanımlar: Menkul kıymetler ve türev araçlar ile yatırım sözleşmeleri dâhil olmak üzere Kurulca bu kapsamda olduğu belirlenen diğer araçlardır.
- 5411 s. K. m.86 · yasaklar: Hazine tarafından çıkarılan borçlanma araçları elden çıkarma yükümlülüğünün dışındadır.
Kanuni tanım
- 6362 s. K. m.3/1-şSermaye Piyasası Kanunu
Sermaye piyasası araçları: Menkul kıymetler ve türev araçlar ile yatırım sözleşmeleri de dâhil olmak üzere Kurulca bu kapsamda olduğu belirlenen diğer sermaye piyasası araçlarını
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeSermaye Piyasası Kanunu
- Sermaye Piyasası Kanunu m.2 · Kapsam
Kanunda sayılan ve sermaye piyasasında işlem görebilen, ihraç edilen menkul kıymet ve benzeri varlıkları ifade eder. Maddenin kapsamını belirleyen ilk unsur bu araçlardır.
- Sermaye Piyasası Kanunu m.3 · Kısaltmalar ve tanımlar
Menkul kıymetler ve türev araçlar ile yatırım sözleşmeleri dâhil olmak üzere Kurulca bu kapsamda olduğu belirlenen diğer araçlardır. Kapsam, Kurulun belirlemesiyle genişleyebilir.
Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK geç. m.90
Menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarıdır. Maddede para, altın ve döviz ile birlikte sayılmıştır.
Bankacılık Kanunu
- Bankacılık Kanunu m.86 · Yasaklar
Madde metninde Kurumun düzenlemek ve denetlemekle sorumlu olduğu kuruluşların çıkardığı her türlü araçlar olarak anılır. Hazine tarafından çıkarılan borçlanma araçları elden çıkarma yükümlülüğünün dışındadır.
Karıştırılan kavramlar
Hazine borçlanma araçları ile diğer sermaye piyasası araçları arasındaki fark nedir?
Hazine tarafından çıkarılan borçlanma araçları elden çıkarma yükümlülüğünün dışında tutulmuştur.
Kurumun düzenleme ve denetleme sorumluluğundaki kuruluşların diğer her türlü sermaye piyasası aracı otuz gün içinde elden çıkarılmalıdır.
Hazine borçlanma aracına sahip olan üye bu araçları elden çıkarmak zorunda değildir.
Sermaye piyasası araçları ile diğer fon kabulleri arasındaki fark nedir?
2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca ihraç edilen sermaye piyasası araçları bu maddenin hükümlerine tabi değildir.
Bu niteliği taşımayan, geri ödeme vaadiyle halktan alınan paralar madde kapsamında kalır.
Sermaye piyasası araçlarına ilişkin ihraç, bu madde bakımından izinsiz mevduat kabulü olarak değerlendirilmez.
Sermaye piyasası araçları ile lisanslı depo ürün senetleri arasındaki fark nedir?
Ana faaliyet konusu sermaye piyasası araçlarıdır.
Lisanslı depolar tarafından düzenlenen ürün senetleri de ilgili mevzuata göre yetkilendirilmek kaydıyla bu işlemlerin kapsamına girebilir.
Ürün senetleri yönünden yetkilendirme şartı aranır; yetki yoksa bu işlemler kuruluşun faaliyet alanına girmez.
Devredilen sermaye piyasası araçları ile devredilen para ve diğer alacaklar arasındaki fark nedir?
YTM'ye devredilen sermaye piyasası araçlarından doğan pay sahipliği hakları (bedelsiz pay ve kâr payı dışında) iadeye kadar donar.
Nakit ve diğer alacaklar bakımından bu donma hükmü yer almaz.
Devredilen paylarda oy ve benzeri pay sahipliği hakları kullanılamaz; bedelsiz pay ve kâr payı hakkı korunur.
Örnek kararlar
3 karar- 2018/80 E., 2022/136 K., 09.11.2022İlgili madde: 6362 s. K. m.2
- 13. Daire, 2024/1054 E., 2024/2168 K., 14.05.2024İlgili madde: 6362 s. K. m.2
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2021/890 E., 2024/987 K., 10.07.2024İlgili madde: 6362 s. K. m.2
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Halka arz
- Kayıtlı sermaye
- Türev araçlar
- Kitle fonlaması
- Menkul kıymetler
- Sermaye avansı
- Halka açık ortaklık
- Asli görev
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.