İş K. Madde 36Kamu makamlarının ve asıl işverenlerin hakedişlerinden ücreti kesme yükümlülüğü

4857 sayılı İş Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 10.09.2014

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, kamu idarelerinin ve asıl işverenlerin yapım ve onarım işlerinde müteahhit ya da taşeronların işçilerine ödemediği ücretler bakımından hakediş üzerinden sorumluluğunu düzenler. Düzenlediği konular; kontrol ve başvuru üzerine ödeme usulü, ilan yoluyla duyuru, üç aylık sorumluluk sınırı, müteahhitin teminat ve hakedişleri üzerindeki devir, haciz ve icra işlemlerinde işçi ücret alacaklarının ayrılması ile alt işverene iş verilmesi halinde işverenin kontrol ve kesinti yükümlülüğüdür.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesine dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler.1

Bunun için hakediş ödeneceği ilgili idare tarafından işyerinde şantiye şefliği işyeri ilân tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilân asılmak suretiyle duyurulur. Ücret alacağı olan işçilerin her hakediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmez.

Anılan müteahhitlerin bu işverenlerdeki her çeşit teminat ve hakedişleri üzerinde yapılacak her türlü devir ve el değiştirme işlemleri veya haciz ve icra takibi bu işte çalışan işçilerin ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.

Bir işverenin üçüncü kişiye karşı olan borçlarından dolayı işyerinde bulunan tesisat, malzeme, ham, yarı işlenmiş ve tam işlenmiş mallar ve başka kıymetler üzerinde yapılacak haciz ve icra takibi, bu işyerinde çalışan işçilerin icra kararının alındığı tarihten önceki üç aylık dönem içindeki ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.

(Değişik beşinci fıkra: 10/9/2014-6552/3 md.) İşverenler, alt işverene iş vermeleri hâlinde, bunların işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür.

  1. 1.(1. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 145 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özel kanunla verilmiş yetkiye” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı kararnamesine” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(1)
  1. 10.09.20145. fıkra 10.09.2014 tarihinde 6552 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Bu maddedeki kavramlar

  • Bordro
  • Hakediş
  • Asıl işveren / ihale makamı
  • Taşeron ve alt işveren
  • Üç aylık ücret sınırı

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

1.920 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2024/473 K.2025/215 T.2025-04-09
    Hukuk Genel KuruluGöndermeYerleşik içtihat
    11. Hemen belirtmek gerekir ki, 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 6. fıkrasına göre alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olmak üzere İş Kanunu'ndan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olan asıl işveren, 4857 sayılı Kanun'un 36. maddesinin 5. fıkrası ile alt işveren işçilerinin ücretlerinin tam ve zamanında ödenmesini sağlamakla yükümlü kılınmıştır.
  2. Hukuk Genel Kurulu E.2015/123 K.2017/239 T.2017-02-08
    Hukuk Genel KuruluBozma
    4857 sayılı İş Kanununun kamu makamlarının ve asıl işverenlerin hak edişlerinden ücret kesme yükümlülüğü başlığını taşıyan 36. maddesinde, “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine,
  3. 9. Hukuk Dairesi · E. 2020/6518 · K. 2020/12189 · T. 15.10.2020
    Daire kararıBozma
    Üretim A.Ş’ nin ihale makamı oldu��u, sorumluluğunun 4857 sayılı İş kanunun 36. maddesi gereği sadece 3 aylık ücret ile sınırlı olduğu ancak davada ücret alacağı talebi bulunmadığı gerekçesiyle davalı ...

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

İş Hukuku

Genel bütçeli bir idareye ait hastanenin ek bina inşaatı işini ihale ile üstlenen (M) İnşaat A.Ş., projede çalıştırdığı işçilerin son dört aylık ücretlerini ödemeden ticari faaliyetlerini sonlandırmıştır. İdare, (M) İnşaat A.Ş.'ye ait tüm hakedişleri zamanında ödediğini, bu nedenle işçilere karşı bir sorumluluğu kalmadığını iddia etmektedir. Ayrıca, (M) İnşaat A.Ş.'nin şantiyedeki makinelerine diğer alacaklılar tarafından haciz işlemi başlatılmıştır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde, bu hukuki uyuşmazlığa ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) İdarenin, işçilerin ödenmeyen ücret alacaklarına ilişkin sorumluluğu, her halükarda son üç aylık ücret tutarı ile sınırlıdır ve bu tutarı aşan kısımdan sadece alt işveren sorumludur.
  2. B) Asıl işveren konumundaki idare, alt işveren (M) A.Ş.'nin işçilerine karşı, iş sözleşmesinden doğan ücret borcundan dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur.
  3. C) İdare, alt işverenin hakedişlerini ödemeden önce işçilerin ücretlerinin ödenip ödenmediğini resen kontrol etme yükümlülüğünü yerine getirdiği takdirde, işçilere karşı olan sorumluluğundan tamamen kurtulur.
  4. D) İşçilerin ücret alacağı, (M) A.Ş.'nin şantiyedeki malları üzerindeki haciz takibinde, diğer alacaklılarla eşit sırada adi bir alacak olarak kabul edilir ve idarenin bu süreçte bir sorumluluğu bulunmaz.
  5. E) Asıl işveren-alt işveren ilişkisinden doğan birlikte sorumluluk özel hukuk tüzel kişileri için geçerli olup, genel bütçeli idareler hakkında İş Kanunu'nun 36. maddesindeki özel düzenleme haricinde uygulama alanı bulmaz.

Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl