İş K. Madde 69Gece süresi ve gece çalışmaları
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
4857 sayılı İş Kanunu'nun 69. maddesi, çalışma hayatında "gece" döneminin sınırlarını, gece çalışmasının günlük üst sınırını, bu sınırın istisnalarını, gece ve gündüz postalarında nöbetleşe çalışma düzenini ve posta değişikliğinde uygulanacak dinlenme süresini düzenler. Maddenin kuralları, işçi çalıştıran işverenler ve işyerleri bakımından uygulanır. Madde, gece çalışmasına fazla çalışma ücreti ödenmesi usulünü yönetmeliğe bırakır ancak ücret oranını kendisi belirlemez.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Çalışma hayatında "gece" en geç saat 20.00'de başlayarak en erken saat 06.00'ya kadar geçen ve her halde en fazla onbir saat süren dönemdir.
Bazı işlerin niteliğine ve gereğine göre yahut yurdun bazı bölgelerinin özellikleri bakımından, çalışma hayatına ilişkin "gece" başlangıcının daha geriye alınması veya yaz ve kış saatlerinin ayarlanması, yahut gün döneminin başlama ve bitme saatlerinin belirtilmesi suretiyle birinci fıkradaki hükmün uygulama şekillerini tespit etmek yahut bazı gece çalışmalarına herhangi bir oranda fazla ücret ödenmesi usulünü koymak veyahut gece işletilmelerinde ekonomik bir zorunluluk bulunmayan işyerlerinde işçilerin gece çalışmalarını yasak etmek üzere yönetmelikler çıkartılabilir.
İşçilerin gece çalışmaları yedibuçuk saati geçemez. (Ek cümle: 4/4/2015-6645/37 md.) Ancak, turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve 30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu uyarınca petrol araştırma, arama ve sondaj faaliyetleri kapsamında yürütülen işlerde işçinin yazılı onayının alınması şartıyla yedi buçuk saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir.1
(Mülga dördüncü fıkra: 20/6/2012-6331/37 md.)
(Mülga beşinci fıkra: 20/6/2012-6331/37 md.)
(Mülga altıncı fıkra: 20/6/2012-6331/37 md.)
Gece ve gündüz işletilen ve nöbetleşe işçi postaları kullanılan işlerde, bir çalışma haftası gece çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen ikinci çalışma haftası gündüz çalıştırılmaları suretiyle postalar sıraya konur. Gece ve gündüz postalarında iki haftalık nöbetleşme esası da uygulanabilir.
Postası değiştirilecek işçi kesintisiz en az onbir saat dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz.
- 1.(3. fıkra)22/12/2022 tarihli ve 7429 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “ve sağlık hizmeti” ibaresi “, sağlık hizmeti ve 30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu uyarınca petrol araştırma, arama ve sondaj faaliyetleri kapsamında” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(5)
- 22.12.2022bu fıkra 22.12.2022 tarihinde 7429 sayılı Kanunla değiştirildi
- 04.04.2015“Ancak, turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve 30/5/2013 tarihli ve 6491…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 04.04.2015 tarihinde 6645 sayılı Kanunla eklendi
- 20.06.20124. fıkra 20.06.2012 tarihinde 6331 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 20.06.20125. fıkra 20.06.2012 tarihinde 6331 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 20.06.20126. fıkra 20.06.2012 tarihinde 6331 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(3)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Gece çalışması
- Yazılı onay
- Gece çalışmasının günlük sınırı
- Gece dönemi
- Posta sistemi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.280 karar arasından seçildi- 22. Hukuk Dairesi · E. 2017/6934 · K. 2017/10098 · T. 28.04.2017Daire kararıBozma
Ancak 4857 sayılı İş Kanununun 69 uncu maddesi uyarınca, gece çalışması nedeniyle sağlığının bozulduğunu raporla belgeleyen işçiye işveren, olanakların elverdiği ölçüde gündüz postasında durumuna uygun bir iş verir.
- 9. Hukuk Dairesi · E. 2023/11031 · K. 2023/16295 · T. 30.10.2023Daire kararıOnama
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; 4857 sayılı Kanun'un 69 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki işçilerin gece çalışmalarının yedi buçuk saati geçemeyeceği hükmüne eklenen istisna ile özel güvenlik işlerinde işçinin yazılı onayının alınması şartıyla yedi buçuk saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabileceği, 4857 sayılı Kanun'un 73 üncü ve 6331 sayılı ...
- 9. Hukuk Dairesi · E. 2015/10942 · K. 2017/9796 · T. 06.06.2017Daire kararıBozma
davacının haftada 2 gün 08.00-18.00 saatleri arasında 1 saat ara dinlenme ile 18 saat, haftada 2 gece 18.00-08.00 saatleri arasında 1,5 saat ara dinlenme ile 25 saat olmak üzere haftada 43 saat çalıştığı, haftalık çalışma süresi olan 45 saatlik sürenin aşılmadığının anlaşıldığı, 4857 sayılı İş Kanununun 69/3 maddesinde gece çalışmasının 7,5 saati geçemeyeceği düzenlendiği, Yargıtay’ın yerleşik uygulamalarında ise haftalık çalışma süresinin 45 saati geçmediği durumlarda gece çalışması için %50 fazla ücret verilmesi gerektiği kabul edildiği,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Gece Süresi ve Gece Çalışmalarıİs Hukuku · 1.4 İşin Düzenlenmesi ve Diğer Hükümler · 6:10
Bu maddeye özel soru
Bir fabrika sahibi, iş yoğunluğu nedeniyle işçilere ara dinlenmesi vermemiş ve gece vardiyasında işçileri 10 saat aralıksız çalıştırmıştır. İş müfettişi bu durumu tespit etmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre bu olayla ilgili hangisi doğrudur?
- A) İşin düzenlenmesine ilişkin hükümlere aykırı hareket eden işverene, bu durumdaki her işçi için idari para cezası verilir.
- B) Ara dinlenmesi vermemenin hiçbir cezai müeyyidesi yoktur.
- C) Gece çalışması sınırı ihlal edilse dahi sadece işçiye ek ücret ödenmesi yeterlidir.
- D) İşverene verilen idari para cezaları doğrudan işçilerin banka hesabına yatırılır.
- E) İş düzenine aykırılık suçları sadece ağır ceza mahkemelerinde görülür.
Bu maddeyle ilgili 14 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl