İş K. Madde 92Yetkili makam ve memurlar
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
4857 sayılı İş Kanunu'nun 92. maddesi, iş müfettişlerinin çalışma hayatını izleme, denetleme ve teftiş yetkilerinin kapsamını, teftiş sırasında işveren, işçi ve ilgili kişilerin yükümlülüklerini ve müfettişlerce tutulan tutanakların ve düzenlenen raporların geçerliliğini ve itiraz yolunu düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
91 inci madde hükmünün uygulanması için iş hayatının izlenmesi, denetlenmesi ve teftişiyle ödevli olan iş müfettişleri, işyerlerini ve eklentilerini, işin yürütülmesi tarzını ve ilgili belgeleri, araç ve gereçleri, cihaz ve makineleri, ham ve işlenmiş maddelerle, iş için gerekli olan malzemeyi 93 üncü maddede yazılı esaslara uyarak gerektiği zamanlarda ve işçilerin yaşamına, sağlığına, güvenliğine, eğitimine, dinlenmesine veya oturup yatmasına ilişkin tesis ve tertipleri her zaman görmek, araştırmak ve incelemek ve bu Kanunla suç sayılan eylemlere rastladığı zaman bu hususta Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte açıklanan şekillerde bu halleri önlemek yetkisine sahiptirler.2
(Değişik ikinci fıkra: 13/2/2011-6111/78 md.) Teftiş, denetleme ve incelemeler sırasında işverenler, işçiler ve bu işle ilgili görülen başka kişiler izleme, denetleme ve teftişle görevli iş müfettişleri (…) tarafından çağrıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek; iş müfettişlerinin birinci fıkrada yazılı görevlerini yapmaları için kendilerine her çeşit kolaylığı göstermek, bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler.
(Değişik üçüncü fıkra: 13/2/2011-6111/78 md.) Çalışma hayatını izleme, denetleme ve teftişe yetkili iş müfettişleri (…) tarafından tutulan tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar geçerlidir. İş müfettişleri tarafından düzenlenen raporların ve tutulan tutanakların işçi alacaklarına ilişkin kısımlarına karşı taraflarca otuz gün içerisinde yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir. İş mahkemesinin kararına karşı taraflarca 5521 sayılı Kanunun 8 inci maddesine göre kanun yoluna başvurulabilir. Kanun yoluna başvurulması iş mahkemesince hüküm altına alınan işçi alacağının tahsiline engel teşkil etmez.
- 1.(madde başlığı)12/10/2017 tarihli ve 7036 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan “ve işçi şikayetlerini inceleyen bölge müdürlüğü memurları” ibaresi ile üçüncü fıkrasında yer alan “ile işçi şikayetlerini incelemekle görevli bölge müdürlüğü memurları” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
- 2.(1. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 145 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak İş Teftişi Tüzüğünde” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(3)
- 12.10.2017bir ibaresi 12.10.2017 tarihinde 7036 sayılı Kanunla değiştirildi
- 13.02.20112. fıkra 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla değiştirildi
- 13.02.20113. fıkra 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(4)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- İş müfettişi
- Rapor
- Tutanak
- Aksi kanıtlanıncaya kadar geçerlilik
- İşçi alacakları
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
729 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2023/1062 K.2024/193 T.2024-04-24Hukuk Genel KuruluGöndermeYerleşik içtihat
... lehine 6100 sayılı Kanun'un 124 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereğince vekâlet ücreti hükmedilmesi gerektiği, ayrıca davaya konu raporun genel bir tespit mahiyetinde olup bireysel alacak tespitinin raporda yer almadığı, 4857 sayılı Kanun'un 92 nci maddesinin üçüncü fıkrasına göre iş müfettişi tarafından işçi alacaklarına dair yapılan tespitlere karşı dava açılabileceği,
- 22. Hukuk Dairesi · E. 2018/16011 · K. 2018/26784 · T. 10.12.2018Daire kararıBozma
Davacının 4857 sayılı Kanun'un 92. maddesi gereğince müfettiş raporuna itirazının süresinde olup olmadığı uyuşmazlık konusudur.
- 9. Hukuk Dairesi · E. 2023/15207 · K. 2024/9875 · T. 13.06.2024Daire kararıBozma
Uyuşmazlık, 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 92 nci maddesi kapsamında müfettiş raporunun iptali talebinde husumetin kime yöneltilmesi gerektiği ile raporun iptalinin gerekip gerekmediği, 4857 sayılı Kanun'un 108 inci maddesi uyarınca ödenen idari para cezasının iadesi talebine ilişin husumet ve görevli mahkeme noktasında toplanmaktadır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı iş müfettişi (A), bir tekstil fabrikasında yaptığı denetimde, işçilerin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesinde belirtilen haftalık azami çalışma süresini aşan ve denkleştirme esaslarına uymayan şekilde çalıştırıldığını tespit etmiş ve bu duruma ilişkin bir tutanak düzenlemiştir. İşverenin bu duruma itiraz etmesi halinde, iş müfettişi tarafından düzenlenen bu tutanağın hukuki niteliği ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Tutanağın işçi alacaklarına ilişkin kısımlarına karşı 30 gün içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edilmesi, mahkeme kararı kesinleşinceye kadar işçi alacağının tahsilini durdurur.
- B) İş müfettişinin, denetim görevini yaparken işin normal gidişini aksatması durumunda, bu usuli aykırılık düzenlenen tutanağın tamamının geçersizliği sonucunu doğurur.
- C) İş müfettişleri tarafından tutulan tutanaklar, aksi kanıtlanıncaya kadar geçerlidir.
- D) Tutanaklar, işveren ve işçilerin çağrıldıkları halde ifade vermekten kaçınmaları durumunda, tek taraflı düzenlendiği gerekçesiyle mahkemede delil olarak kullanılamaz.
- E) İş müfettişleri tarafından düzenlenen tutanaklar ve raporlar kesin delil niteliğinde olup, bu belgelere karşı iş mahkemesinde itiraz yolu kapalıdır.
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl