Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu Madde 83Oda, borsa ve Birlik organları seçimlerine katılma nitelikleri

5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 28.03.2013

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

5174 sayılı Kanun'un 83. maddesi, oda, borsa ve Birlik organlarının seçimlerinde oy kullanma hakkını ve bu organlara seçilebilmek için aranan nitelikleri düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Seçim tarihi itibarıyla en az iki yıldır oda veya borsaya kayıtlı, onsekiz yaşını bitirmiş gerçek kişilerle, tüzel kişilerin tescilli ana sözleşmelerinde temsil ve bağlayıcı işlemler yapma yetkisi verilen gerçek kişi temsilcileri, bu Kanun hükümlerine göre oda, borsa ve Birlik organlarının seçimlerinde oy kullanabilirler.1

Oda, borsa ve Birlik organlarına seçilebilmek için;

a)Yeni kurulan oda ve borsalar hariç en az iki yıldır oda ve borsaya kayıtlı olmak,

b)Seçim tarihinde yirmibeş yaşını doldurmuş olmak,

c)İflas etmemiş ya da iflas etmiş olsa bile itibarını yeniden kazanmış olmak,

d)(Değişik: 23/1/2008 – 5728/541 md.) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık, vergi kaçakçılığı veya haksız mal edinme suçlarından hapis cezasına mahkûm olmamak,

e)(Mülga: 23/1/2008 – 5728/578 md.)

f)Ticarî ve sınaî kazanç dolayısıyla gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmak,

g)Okur-yazar olmak,

Şartlarını haiz olanlar aday olabilir.

Yerli ve yabancı tüzel kişilerin tescilli ana sözleşmelerinde temsil ve bağlayıcı işlemler yapma yetkisi verilen ve yukarıdaki özellikleri taşıyan gerçek kişi temsilcileri, bu Kanun hükümlerine göre oda, borsa ve Birlik organlarına seçilebilirler.

(Değişik dördüncü fıkra: 28/3/2013-6455/48 md.) Seçilme yeterliliği bulunmadığı sonradan anlaşılanlar ile seçilme yeterliliğini kaybedenlerin oda, borsa ve Birlik organlarındaki görevleri sona erer.

Organların seçimlerine katılma niteliklerine ilişkin diğer hususlar Birlikçe hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.

(Değişik altıncı fıkra: 28/3/2013-6455/48 md.) Oda ve borsalarda seçilme hakkının kullanılabilmesi için; ticaret şirketlerinde gerçek kişi temsilcinin şirketin ortağı ve/veya yöneticisi, gerçek kişiler ve ticaret şirketleri dışındaki tüzel kişilere ait ticari işletmelerde ise işletmenin sahibi veya temsilcisi olması ve şirketi ya da işletmeyi temsil ile bağlayıcı işlem yapmaya yetkili bulunması, bu durumun seçimden en az altı ay öncesini kapsaması şarttır. Bu fıkra kapsamında belirtilen şartlar şubeleri temsile yetkili kılınanlar için de aranır.

(Değişik yedinci fıkra: 28/3/2013-6455/48 md.) Üye şirketin münfesih olması, şirketin veya işletmenin işyerini veya merkez kaydını başka bir oda ya da borsanın çalışma alanına taşıması halinde, üyelik ile birlikte seçilmiş olduğu oda, borsa ve Birlik organlarındaki görevi kendiliğinden sona erer.

  1. 1.(1. fıkra)15/8/2017 tarihli ve 694 sayılı KHK’nin 134 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Oda veya borsaya kayıtlı” ibaresi “Seçim tarihi itibarıyla en az iki yıldır oda veya borsaya kayıtlı” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 129 uncu maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(5)
  1. 28.03.20134. fıkra 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 28.03.20136. fıkra 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 28.03.20137. fıkra 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
  4. 23.01.2008“Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;…” ile başlayan bent 23.01.2008 tarihinde 5728 sayılı Kanunla değiştirildi
  5. 23.01.2008“f) Ticarî ve sınaî kazanç dolayısıyla gelir veya kurumlar vergisi mükellefi…” ile başlayan bent 23.01.2008 tarihinde 5728 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(3)
Bu maddede geçen tanımlar(2)
Borsa
Ticaret borsası ve ürün ihtisas borsası unvanını taşıyan ürün borsalarını
Birlik
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini

Bu maddedeki kavramlar

  • Münfesih olma
  • Seçilebilirlik
  • Seçilme yeterliliğinin kaybı
  • Seçmenlik niteliği
  • Tescilli ana sözleşme

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

9 karar arasından seçildi
  1. 8. Daire · E. 2021/2148 · K. 2023/2895 · T. 30.05.2023
    Daire kararı
    5174 sayılı Kanun'un 62. maddesine göre Birlik organları Birlik Genel Kurulunca seçildiğinden ve Birlik Genel Kurulu da Oda ve Borsalar tarafından dört yıl için seçilen delegelerden oluştuğundan, halihazırda delegelerin görev süresinin sona ermiş olacağı, ayrıca bu düzenlemenin üyeler arasında hak kaybına sebep olacağı, nitekim 5174 sayılı Kanun'un 83. maddesi uyarınca 2 yıllık üyeliğe sahip olmaları bakımından seçme ve seçilme hakkına sahip olacak üyelerin bu haklarını kullanamayacağı,TOBB seçimlerinin usul ve esaslarının 5174 sayılı Kanun'un 84. maddesinde belirlendiği,
  2. İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2024/2872 · K. 2025/1563 · T. 08.09.2025
    İDDKBozma
    5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun "Oda, borsa ve Birlik organları seçimlerine katılma nitelikleri" başlıklı 83. maddesinin 1. fıkrasında; "Seçim tarihi itibarıyla en az iki yıldır oda veya borsaya kayıtlı, onsekiz yaşını bitirmiş gerçek kişilerle, tüzel kişilerin tescilli ana sözleşmelerinde temsil ve bağlayıcı işlemler yapma yetkisi verilen gerçek kişi temsilcileri, bu Kanun hükümlerine göre oda, borsa ve Birlik organlarının seçimlerinde oy kullanabilirler." hükmü yer almaktadır.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.