Hayvanları Koruma Kanunu Madde 4İlkeler
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, hayvanların korunmasına ilişkin temel ilkeleri sıralar: yaşama hakkı, korunma ve kötü muameleden uzak tutulma, türüne özgü bakım, beslenme ve taşıma, sahipsiz hayvanların sahiplendirilmesi ve bakımevleri, nesli tehlikedeki türlerin ve yabani hayvanların korunması, toplu yaşam alanlarında kısırlaştırma ve kedi-köpeklerin dijital kimliklendirilmesi.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Hayvanların korunmasına ve rahat yaşamalarına ilişkin temel ilkeler şunlardır:
a)Bütün hayvanlar eşit doğar ve bu Kanun hükümleri çerçevesinde yaşama hakkına sahiptir.
b)(Mülga: 30/7/2024-7527/3 md.)
c)Hayvanların korunması, gözetilmesi, bakımı ve kötü muamelelerden uzak tutulması için gerekli önlemler alınmalıdır.
d)Hiçbir maddî kazanç ve menfaat amacı gütmeksizin, sadece insanî ve vicdanî sorumluluklarla, sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanları sahiplenmek isteyen ve bu Kanunda öngörülen koşulları taşıyan gerçek ve tüzel kişilerin teşviki ve bu kapsamda eşgüdüm sağlanması esastır.1
e)Nesli yok olma tehlikesi altında bulunan tür ve bunların yaşama ortamlarının korunması esastır.
f)Yabani hayvanların yaşama ortamlarından koparılmaması, doğada serbestçe yaşayan bir hayvanın yakalanıp özgürlükten yoksun bırakılmaması esastır.
g)Hayvanların korunması ve rahat yaşamalarının sağlanmasında; insanlarla diğer hayvanların hijyen, sağlık ve güvenlikleri de dikkate alınmalıdır.
h)Hayvanların türüne özgü şartlarda bakılması, beslenmesi, barındırılma ve taşınması esastır.
ı)Hayvanları taşıyan ve taşıtanlar onları türüne ve özelliğine uygun ortam ve şartlarda taşımalı, taşıma sırasında beslemeli ve bakımını yapmalıdırlar.
j)(Değişik:9/7/2021-7332/2 md.) Yerel yönetimler, gönüllü kuruluşlarla iş birliği içerisinde, sahipsiz hayvanların sahiplendirilinceye kadar bakılmaları için hayvan bakımevleri kurarak onların bakımlarını ve tedavilerini sağlar ve eğitim çalışmaları yapar. Ayrıca yerel yönetimler, ilgili karar organının uygun görmesi halinde hayvan hastanesi kurar.2
k)Kontrolsüz üremeyi önlemek amacıyla, toplu yaşanan yerlerde beslenen ve barındırılan kedi ve köpeklerin sahiplerince kısırlaştırılması esastır. (Değişik ikinci cümle: 9/7/2021-7332/2 md.) Kedi ve köpek sahipleri, hayvanlarını dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına aldırmakla yükümlüdürler. (Ek cümle: 9/7/2021-7332/2 md.) Dijital kimliklendirme yöntemlerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.
- 1.(1. fıkra (d) bendi)30/7/2024 tarihli ve 7527 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “hayvanlara bakan veya bakmak” ibaresi “hayvanları sahiplenmek” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(1. fıkra (j) bendi)30/7/2024 tarihli ve 7527 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “ve güçten düşmüş hayvanların korunması” ibaresi “hayvanların sahiplendirilinceye kadar bakılmaları” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(6)
- 30.07.2024“c) Hayvanların korunması, gözetilmesi, bakımı ve kötü muamelelerden uzak…” ile başlayan bent 30.07.2024 tarihinde 7527 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 30.07.2024(d) bendi 30.07.2024 tarihinde 7527 sayılı Kanunla değiştirildi
- 30.07.2024(j) bendi 30.07.2024 tarihinde 7527 sayılı Kanunla değiştirildi
- 09.07.2021“Yerel yönetimler, gönüllü kuruluşlarla iş birliği içerisinde, sahipsiz…” ile başlayan bent 09.07.2021 tarihinde 7332 sayılı Kanunla değiştirildi
- 09.07.2021“Kedi ve köpek sahipleri, hayvanlarını dijital kimliklendirme yöntemleriyle…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 09.07.2021 tarihinde 7332 sayılı Kanunla değiştirildi
- 09.07.2021“Dijital kimliklendirme yöntemlerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 09.07.2021 tarihinde 7332 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddede geçen tanımlar(3)
- Güçten düşmüş hayvan
- Bulaşıcı ve salgın hayvan hastalıkları haricinde yaşlanma, sakatlanma, yaralanma ve hastalanma gibi çeşitli nedenlerle fizikî olarak iş yapabilme yeteneğini kaybetmiş binek ve yük hayvanlarını
- Yabani hayvan
- Doğada serbest yaşayan evcilleştirilmemiş ve kültüre alınmamış omurgalı ve omurgasız hayvanları, ı) (Değişik:9/7/2021-7332/1 md.) Ev hayvanı: Gerçek veya tüzel kişiler tarafından özellikle evde, iş yerlerinde ya da arazisinde özel ilgi ve refakat amacıyla muhafaza edilen, bakımı ve sorumluluğu sahiplerince üstlenilen her türlü hayvanı, j) (Değişik: 30/7/2024-7527/2 md.) Sahipli hayvan: Bir kişi, kuruluş, kurum ya da tüzel kişilik tarafından sahiplenilen, bakımı, aşıları, periyodik sağlık kontrolleri yapılan ve Bakanlık veri tabanına kaydedilen ev hayvanlarını, k) (Değişik:9/7/2021-7332/1 md.)
- Bakanlık
- Tarım ve Orman Bakanlığını, p) (Ek:9/7/2021-7332/1 md.) Rehabilitasyon: Sahipsiz hayvanların tedavi ve parazit mücadelesinin yapılmasını, aşılanmasını, kısırlaştırılmasını ve dijital kimliklendirme yöntemleriyle işaretlenmesini
Bu maddedeki kavramlar
- Güçten düşmüş hayvan
- Sahipsiz hayvan
- Yabani hayvan
- Dijital kimliklendirme
- Temel ilke
- Toplu yaşanan yer
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
6 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2010/40 K.2010/54 T.2010-02-03Hukuk Genel KuruluBozma
Diğer taraftan, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu da hayvanları korumaya ilişkin hükümler getirmiş; 4.maddesinin (f) bendinde “Yabani hayvanların yaşama ortamlarından koparılmaması, doğada serbestçe yaşayan bir hayvanın yakalanıp özgürlükten yoksun bırakılmaması esastır.” Şeklindeki hükümle yaban hayvanlarının yakalanıp özgürlükten yoksun bırakılması yasaklanmıştır.
Madde bu karardan sonra (30.07.2024) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.