Hayvanları Koruma Kanunu Madde 3Tanımlar
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5199 sayılı Kanunda kullanılan terimlerin tanımlarını düzenler: yaşama ortamı, etoloji, ekosistem, tür, evcil hayvan, sahipsiz hayvan, güçten düşmüş hayvan, yabani hayvan, ev hayvanı, sahipli hayvan, hayvan bakımevi, deney, deney hayvanı, kesim hayvanı, Bakanlık ve rehabilitasyon kavramlarını kapsar. Tanımlar, kanunun diğer maddelerinde bu terimlerin anlamını belirlemek için kullanılır ve maddenin uygulanması yalnızca bu terimlerin kanundaki anlamına bağlıdır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu Kanunda geçen terimlerden;
a)Yaşama ortamı: Bir hayvanın veya hayvan topluluğunun doğal olarak yaşadığı yeri,
b)Etoloji: Bir hayvan türünün doğuştan gelen, kendine özgü davranışlarını inceleyen bilim dalını,
c)Ekosistem: Canlıların kendi aralarında ve cansız çevreleriyle ilişkilerini bir düzen içinde yürüttükleri biyolojik, fiziksel ve kimyasal sistemi,
d)Tür: Birbirleriyle çiftleşebilen ve üreme yeteneğine sahip verimli döller verebilen populasyonları,
e)Evcil hayvan: İnsan tarafından kültüre alınmış ve eğitilmiş hayvanları,
f)(Değişik: 30/7/2024-7527/2 md.) Sahipsiz hayvan: Sahipli hayvanlar dışında kalan evcil hayvanları,
g)Güçten düşmüş hayvan: Bulaşıcı ve salgın hayvan hastalıkları haricinde yaşlanma, sakatlanma, yaralanma ve hastalanma gibi çeşitli nedenlerle fizikî olarak iş yapabilme yeteneğini kaybetmiş binek ve yük hayvanlarını,
h)Yabani hayvan: Doğada serbest yaşayan evcilleştirilmemiş ve kültüre alınmamış omurgalı ve omurgasız hayvanları,
ı)(Değişik:9/7/2021-7332/1 md.) Ev hayvanı: Gerçek veya tüzel kişiler tarafından özellikle evde, iş yerlerinde ya da arazisinde özel ilgi ve refakat amacıyla muhafaza edilen, bakımı ve sorumluluğu sahiplerince üstlenilen her türlü hayvanı,
j)(Değişik: 30/7/2024-7527/2 md.) Sahipli hayvan: Bir kişi, kuruluş, kurum ya da tüzel kişilik tarafından sahiplenilen, bakımı, aşıları, periyodik sağlık kontrolleri yapılan ve Bakanlık veri tabanına kaydedilen ev hayvanlarını,
k)(Değişik:9/7/2021-7332/1 md.) Hayvan bakımevi: Bakanlıktan izin alınmak suretiyle kurulan, hayvanların sahiplendirilinceye kadar barındırıldığı ve rehabilite edildiği bir tesisi,1
l)Deney: Herhangi bir hayvanın acı, eziyet, üzüntü veya uzun süreli hasara neden olacak deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılmasını,
m)Deney hayvanı: Deneyde kullanılan ya da kullanılacak olan hayvanı,
n)Kesim hayvanı: Gıda amaçlı kesimi yapılan hayvanları,
o)Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
p)(Ek:9/7/2021-7332/1 md.) Rehabilitasyon: Sahipsiz hayvanların tedavi ve parazit mücadelesinin yapılmasını, aşılanmasını, kısırlaştırılmasını ve dijital kimliklendirme yöntemleriyle işaretlenmesini,
ifade eder.
- 1.(1. fıkra (k) bendi)30/7/2024 tarihli ve 7527 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “ve hayvanların rehabilite edileceği” ibaresi “, hayvanların sahiplendirilinceye kadar barındırıldığı ve rehabilite edildiği” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(6)
- 30.07.2024“Sahipsiz hayvan: Sahipli hayvanlar dışında kalan evcil hayvanları, g) Güçten…” ile başlayan bent 30.07.2024 tarihinde 7527 sayılı Kanunla değiştirildi
- 30.07.2024“Sahipli hayvan: Bir kişi, kuruluş, kurum ya da tüzel kişilik tarafından…” ile başlayan bent 30.07.2024 tarihinde 7527 sayılı Kanunla değiştirildi
- 30.07.2024(k) bendi 30.07.2024 tarihinde 7527 sayılı Kanunla değiştirildi
- 09.07.2021“Ev hayvanı: Gerçek veya tüzel kişiler tarafından özellikle evde, iş yerlerinde…” ile başlayan bent 09.07.2021 tarihinde 7332 sayılı Kanunla değiştirildi
- 09.07.2021“Hayvan bakımevi: Bakanlıktan izin alınmak suretiyle kurulan, hayvanların…” ile başlayan bent 09.07.2021 tarihinde 7332 sayılı Kanunla değiştirildi
- 09.07.2021“Rehabilitasyon: Sahipsiz hayvanların tedavi ve parazit mücadelesinin…” ile başlayan bent 09.07.2021 tarihinde 7332 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- Deney
- Deney hayvanı
- Ekosistem
- Etoloji
- Ev hayvanı
- Evcil hayvan
- Güçten düşmüş hayvan
- Kesim hayvanı
- Rehabilitasyon
- Sahipsiz hayvan
- Tür
- Yabani hayvan
- Yaşama ortamı
- Bakanlık
- Hayvan bakımevi
- Sahipli hayvan
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
14 karar arasından seçildi- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2020/3098 · K. 2021/2697 · T. 29.11.2021İDDKOnama
XX- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "deney hayvanı", "deneyde kullanılan ya da kullanılacak hayvan" olarak tanımlanmış, fetal gelişimini tamamlamamış cenin ve larvalar kapsam dışı bırakılmıştır.
Madde bu karardan sonra (30.07.2024) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
- 10. Daire · E. 2022/6521 · K. 2025/4591 · T. 16.10.2025Daire kararı
dava konusu Genelge’de “sahipsiz ve tehlike arz eden hayvan” ibaresi kullanılarak sahipsiz hayvanların tehlike arz ettiği algısının oluşturulduğu, ancak 5199 sayılı Kanun’un 3. maddesinde sahipsiz hayvanlara ilişkin tanıma yer verildiği, tehlike arz eden hayvanlara yönelik düzenlemenin ise geçici 3. maddesinde yer aldığı,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.