TCK Madde 12Yabancı tarafından işlenen suç
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, bir yabancının yabancı ülkede işlediği suçlardan dolayı Türk kanunlarının uygulanmasının koşullarını düzenler. Birinci fıkrada Türkiye'nin zararına işlenen suçlar, ikinci fıkrada Türk vatandaşı veya Türk kanunlarına göre kurulmuş özel hukuk tüzel kişisinin zararına işlenen suçlar, üçüncü fıkrada yabancı mağdurlu suçlar ve dördüncü fıkrada yabancı ülkede hüküm almış yabancının Türkiye'de yeniden yargılanması hükme bağlanmıştır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bir yabancı, 13 üncü maddede yazılı suçlar dışında, Türk kanunlarına göre aşağı sınırı en az bir yıl hapis cezasını gerektiren bir suçu yabancı ülkede Türkiye'nin zararına işlediği ve kendisi Türkiye'de bulunduğu takdirde, Türk kanunlarına göre cezalandırılır. Yargılama yapılması Adalet Bakanının istemine bağlıdır.
(2)Yukarıdaki fıkrada belirtilen suçun bir Türk vatandaşının veya Türk kanunlarına göre kurulmuş özel hukuk tüzel kişisinin zararına işlenmesi ve failin Türkiye'de bulunması halinde, bu suçtan dolayı yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması koşulu ile suçtan zarar görenin şikayeti üzerine fail, Türk kanunlarına göre cezalandırılır.
(3)Mağdur yabancı ise, aşağıdaki koşulların varlığı halinde fail, Adalet Bakanının istemi ile yargılanır:
a)Suçun, Türk kanunlarına göre aşağı sınırı üç yıldan az olmayan hapis cezasını gerektirmesi.
b)Suçluların geri verilmesi anlaşmasının bulunmaması veya geri verilme isteminin suçun işlendiği ülkenin veya failin uyruğunda bulunduğu devletin hükûmeti tarafından kabul edilmemiş olması.
(4)Birinci fıkra kapsamına giren suçtan dolayı yabancı mahkemece mahkûm edilen veya herhangi bir nedenle davası veya cezası düşen veya beraat eden yahut suçu kovuşturulabilir olmaktan çıkan yabancı hakkında Adalet Bakanının istemi üzerine Türkiye'de yeniden yargılama yapılır.
(5)(Ek: 18/6/2014-6545/56 md.) Birinci fıkra kapsamına giren hâllerde rüşvet ve nüfuz ticareti suçlarından dolayı yargılama yapılması Adalet Bakanının istemine bağlı değildir.
Madde gerekçesi
Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 1 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.
Maddeyle, bir yabancının yabancı ülkede işlediği bazı suçlardan dolayı Türkiye’de ne gibi koşullarla yargılanabileceğine ilişkin hükümler getirilmiştir. Maddede, yabancının yabancı ülkede işlediği suç bakımından iki durumu birbirinden ayırarak ayrı esaslara bağlanmıştır: Yabancı, 13 üncü maddede yazılı suçlar dışında Türk kanunlarına göre aşağı sınırı bir yıldan az olmayan hapis cezasını gerektiren bir suçu, yabancı memlekette Türkiye’nin zararına işlediği takdirde yabancı ülkede bu suçtan dolayı hakkında hüküm verilmiş olsa da Adalet Bakanının istemi ile yargılanacak ve Türk kanunları gereğince ceza görecektir. Bu durumda mahsup hükümlerinin uygulanacağı muhakkaktır. Fiil, bir Türk’ün zararına işlendiği takdirde Türkiye’de yargılama yapılması, mağdurun şikâyetine ve yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması koşuluna bağlanmıştır. Yabancının, yabancı ülkede bir yabancıya karşı suç işlemesi hâlinde ise Türkiye’de yargılanması, fiilin cezasının aşağı sınırının üç yıldan az olmayan hapis cezasını gerektirmesi ve suçluların geri verilmesi işleminin gerçekleştirilmemesi koşullarına bağlı tutulmuştur. Böylece yabancı ülkede yabancıya karşı suç işlemiş bulunan yabancının Türkiye’de yargılanması, işlenen suçun daha vahim olması koşuluna bağlanmıştır. Tasarı maddesinin ikinci fıkrasında "… bir Türk’ün" ifadesinden sonra gelmek üzere, "veya Türk kanunlarına göre kurulmuş özel hukuk tüzel kişisinin" ifadesine yer verilmiştir. Bu değişiklikle, yabancı tarafından yurt dışında Türk Kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişilerin zararına olarak suç işlenmesi durumunda da, Türk Kanunlarının uygulanmasına imkân sağlanmıştır. Maddenin dördüncü fıkrasına göre; birinci fıkra kapsamına giren suçtan dolayı yabancı mahkemece mahkûm edilen veya herhangi bir nedenle davası veya cezası düşen veya beraat eden yahut suçu kovuşturulabilir olmaktan çıkan yabancı hakkında Adalet Bakanının talebi üzerine Türkiye’de yeniden yargılama yapılabilecektir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Değişiklik geçmişi(1)
- 18.06.20145. fıkra 18.06.2014 tarihinde 6545 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(4)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Yabancı
- Yeniden yargılama
- Adalet Bakanının istemi
- Geri verme anlaşması
- Mağdura göre şahsilik ilkesi
- Türkiye'nin zararına suç
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
214 karar arasından seçildi- 1. Ceza Dairesi · E. 2022/13446 · K. 2024/940 · T. 14.02.2024Daire kararıOnama
Cumhuriyeti'nde olayla ilgili soruşturma yapıldığı, ancak hakkında bir hüküm verilmediği olay sonrası Türkiye'ye kaçmış olması, Türkiye 'de bulunması ve Türk vatandaşı olması sebebiyle, 5237 sayılı Kanun'un 11 ve 12 nci maddeleri uyarınca maktul ...'yi kasten öldürme suçundan yürütülen yargılamada; sanık ...'ın oğlu tanık olarak dinlenilen ... ile maktul ... arasında ticari anlaşmadan kaynaklı uyuşmazlık bulunduğu, maktul ...'in de Türk vatandaşı olduğu, ...
- 11. Ceza Dairesi · E. 2023/2425 · K. 2024/1049 · T. 06.02.2024Daire kararıBozma
soruşturmada gelinen aşama itibarıyla fail/faillerin Türk Vatandaşı olup olmadığının belli olmaması hususu ile 5271 sayılı Kanun'un 12 nci maddesinin altıncı fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 11 ve 12 nci maddesi hükümleri de dikkate alınarak sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken; "...meydana gelen olayda şüpheli şahıs ve/veya şahısların üzerine atılı 5237 sayılı TCK 158/1-f maddesi kapsamında düzenlenen suçun TCK 13. maddesinde sınırlı olarak belirtilen katolog suçlar arasında belirtilmediği,
- 4. Ceza Dairesi · E. 2014/35158 · K. 2015/27194 · T. 16.04.2015Daire kararıRet
1-5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 12/1-2. maddelerinde "(1) Bir yabancı, 13 üncü maddede yazılı suçlar dışında, Türk kanunlarına göre aşağı sınırı en az bir yıl hapis cezasını gerektiren bir suçu yabancı ülkede Türkiye'nin zararına işlediği ve kendisi Türkiye'de bulunduğu takdirde, Türk kanunlarına göre cezalandırılır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Yabancı Tarafından İşlenen SuçCeza Hukuku Genel · 1 Temel İlkeler, Tanım, Uygulama Alanı · 11:10
Bu maddeye özel soru
Fransız vatandaşı (F), Paris'te faaliyet gösteren Türk kanunlarına göre kurulmuş bir özel hukuk tüzel kişisinin genel müdürü olan Türk vatandaşı (T)'ye, şirketler arası bir ihaleyi kazanmak amacıyla menfaat teklif etmiştir. Teklifin (T) tarafından reddedilmesi üzerine olay Fransız makamlarına intikal etmemiş, ancak (F) bir süre sonra tatil için geldiği Türkiye'de başka bir sebeple yakalanınca durum ortaya çıkmıştır. Bu olayda, yabancı ülkede işlenen rüşvet suçundan dolayı (F) hakkında Türkiye'de bir kamu davası açılabilmesi için gerekli olan usuli şartlar bakımından 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'na göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Mağdurun Türk vatandaşı olması nedeniyle, TCK m. 12/2 gereğince, suçtan zarar görenin şikâyeti ve fail hakkında yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması koşuluyla yargılama yapılabilir.
- B) Suçun Türkiye Devleti'nin doğrudan zararına işlenmemesi ve failin Türkiye'de bulunması nedeniyle, TCK m. 12/1 uyarınca yargılamanın yapılabilmesi Adalet Bakanının istemine bağlıdır.
- C) Rüşvet suçu, TCK m. 13'te sayılan katalog suçlardan olmakla birlikte, TCK m. 13/2'deki genel kural gereğince bu suçlarda yargılama yapılması her zaman Adalet Bakanının talebini gerektirir.
- D) Rüşvet suçu, TCK m. 13/1-b uyarınca evrensellik ilkesi kapsamında Türk kanunlarının uygulanacağı suçlardan olup, TCK m. 13/2'de bu suç tipi için getirilen açık istisna hükmü gereğince yargılama yapılması Adalet Bakanının talebine bağlı değildir.
- E) Suçun işlendiği ülke olan Fransa'da da suç teşkil etmesi (çifte cezalandırılabilirlik) ve 6706 sayılı Kanun uyarınca Fransa'nın soruşturmayı Türkiye'ye devretmesi halinde yargılama yapılabilir.
Bu maddeyle ilgili 8 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl