TCK Madde 163Karşılıksız yararlanma
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TCK m.163, karşılıksız yararlanma suçunu üç ayrı fıkrada düzenler: otomatlar aracılığıyla sunulan hizmetten bedelsiz yararlanma (1. fıkra), telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli ya da şifresiz yayınlardan rızasız yararlanma (2. fıkra) ve abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisi, su veya doğal gazın tüketim miktarının belirlenmesini engelleyerek tüketilmesi (3. fıkra). Hükümler, bu hizmetlerden yararlanan kişiler hakkında uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Otomatlar aracılığı ile sunulan ve bedeli ödendiği takdirde yararlanılabilen bir hizmetten ödeme yapmadan yararlanan kişi, iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2)Telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınlardan sahibinin veya zilyedinin rızası olmadan yararlanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
(3)(Ek: 2/7/2012-6352/83 md.) Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin, suyun veya doğal gazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi halinde kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Madde gerekçesi
Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 1 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.
Madde metninde karşılıksız yararlanma suçu tanımlanmıştır. Otomatlar aracılığı ile sunulan ve bedeli ödendiği takdirde yararlanılabilen bir hizmetten ödeme yapmadan yararlanmak, karşılıksız yararlanma suçunu oluşturmaktadır. Otomatlar aracılığı ile satışa sunulan hizmetlerden, otomatın teknik işleyişini devre dışı bırakan müdahalelerle, bedeli ödenmeksizin yararlanılması durumunda, ortada bir taşınabilir mal bulunmadığı için, hırsızlık suçu oluşmayacaktır. Örneğin, toplu taşım sistemlerinde yolcuların geçişlerini kontrol eden otomatlara müdahale edilmek suretiyle ücret ödenmeksizin yolculuk yapılması durumunda, karşılıksız yararlanma suçunun oluştuğunu kabul etmek gerekir. Burada, bir hilenin varlığından söz edilemez. Çünkü bu durumda herhangi bir kişi aldatılmamaktadır. Yapılan müdahale ile bir otomatın teknik işleyişinin devre dışı bırakılması durumunda, bir hilenin varlığından söz edilemez. Çünkü, dolandırıcılık suçu açısından hilenin varlığı için muhatabın mutlaka insan olması gerekir. Keza, başkasına ya da kamuya ait telefon şebekesinden bedeli ödenmeksizin ve hukuk dışı yollarla yararlanılması durumunda, hırsızlık suçu oluşmaz. Çünkü, ortada taşınabilir bir mal yoktur. Başkasına ya da kamuya ait telefon şebekesinden bedeli ödenmeksizin ve hukuk dışı yollarla yararlanılması fiili, karşılıksız yararlanmanın tipik bir örneğini oluşturmaktadır. Kamu veya özel kuruluşlarca kurulmuş bulunan telli ve telsiz telefon hatları ile sistemlerinden veya elektromanyetik dalgalar yolu ile şifreli veya şifresiz yayın yapan televizyon yayınlarından sahiplerinin veya zilyetlerinin rızası olmadan yararlanılması durumunda da bu suç oluşur. Bu durumlarda bir mal söz konusu olmadığı için hırsızlık suçunun oluştuğundan söz edilemez.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Değişiklik geçmişi(1)
- 02.07.20123. fıkra 02.07.2012 tarihinde 6352 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- Karşılıksız yararlanma
- Abonelik esasına göre yararlanılabilen enerji, su veya doğal gaz
- Otomat aracılığıyla sunulan hizmet
- Rızasız yararlanma
- Tüketim miktarının belirlenmesini engelleme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
887 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2019/112 K.2023/275 T.2023-05-17Ceza Genel KuruluBozma
Karşılıksız yararlanma suçundan sanık ...'ın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 163/3, 62 ve 51. maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve ertelemeye ilişkin Mersin 7. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 07.05.2014 tarihli ve 644-212 sayılı hükmün, sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 2. Ceza Dairesince 27.10.2015 tarih ve 14900-19268 sayı ile; "Sanığın, suç tarihinde Mersin Büyükşehir Belediyesi İmar ve İnşaat A.Ş.'nin genel müdürü olduğu,
- 2. Ceza Dairesi · E. 2025/3686 · K. 2025/6425 · T. 15.04.2025Daire kararıBozma
hırsızlık suçunu oluşturmayıp 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 163. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen karşılıksız yararlanma suçunu oluşturacağı, anılan eylemin hukukî ihtilaf kapsamında değerlendirilemeyeceği, nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 07.02.2019 tarihli ve 2017/17-1124 Esas, 2019/73 Karar ve 17.09.2019 tarihli ve 2017/17-1082 Esas,
- 2. Ceza Dairesi · E. 2021/9051 · K. 2023/1725 · T. 04.04.2023Daire kararıOnama
1.Aladağ Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.03.2016 tarihli ve 2016/37 Esas, 2016/37 İddianame numaralı iddianamesi ile sanık hakkında katılana yönelik karşılıksız yararlanma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 163/3. maddesi gereğince cezalandırılmasına, aynı Kanun'un 53/1. maddesi gereğince hak yoksunluklarının uygulanmasına ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmesi istemiyle kamu davası açılmıştır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Karşılıksız YararlanmaCeza Hukuku · 10 Kişilere Karşı Suçlar - 3 · 12:30