TCK Madde 189Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TCK m.189, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde tüzel kişi hakkında uygulanacak güvenlik tedbirini düzenler. Hükmün kapsamı bu suç tiplerinden ibarettir; diğer suçlarda tüzel kişiye güvenlik tedbiri uygulanabilmesi için ayrı bir kanun hükmü gerekir. Madde, tüzel kişi hakkında hangi tedbirlerin uygulanacağını ayrıca belirtmez; tedbirin içeriği TCK m.60'a yollama yapılarak belirlenir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
Madde gerekçesi
Madde metninde, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, ilgili tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunacağı düzenlenmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Bu maddedeki kavramlar
- Güvenlik tedbiri
- Tüzel kişi hakkında güvenlik tedbiri
- Bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenme
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçları
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
İlaç ithalatı ve ticareti yapmak üzere faaliyet izni bulunan "Pharma Global A.Ş." isimli özel hukuk tüzel kişisinin, bu faaliyetleri çerçevesinde ve yönetim kurulu üyelerinin kararıyla sistematik olarak uyuşturucu madde üretiminde kullanılan öncül kimyasalları yasal olmayan yollarla ithal edip piyasaya sürdüğü tespit edilmiştir. Yürütülen ceza yargılamasında, yönetim kurulu üyelerinin TCK m. 188/7 uyarınca cezalandırılmasının yanı sıra, savcılık Pharma Global A.Ş. tüzel kişiliği hakkında da bir yaptırım uygulanmasını talep etmiştir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun ceza sorumluluğuna ilişkin temel ilkeleri ve özel hükümleri göz önüne alındığında, mahkemenin Pharma Global A.Ş. hakkında verebileceği hukuka uygun karar aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Şirketin suçtan elde ettiği menfaatle orantılı olarak, yönetim kurulu üyelerine verilecek cezadan bağımsız bir adli para cezasına hükmedilmesi
- B) Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği tüzel kişi hakkında herhangi bir yaptırıma hükmedilemeyeceğinden, şirket hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi
- C) Suçun işlenmesinde kullanılan şirket malvarlığının, KİT'lere ilişkin özel hükümler kıyasen uygulanarak Hazineye devredilmesi
- D) Uyuşturucu madde ticareti suçunun, tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi nedeniyle, kanunda öngörülen müsadere veya faaliyet izninin iptali gibi güvenlik tedbirlerine hükmedilmesi
- E) Yönetim kurulu üyelerine verilecek hapis cezasının, TCK'daki çevirme usullerine göre günlüğü belli bir meblağdan adli para cezasına çevrilerek şirkete yükletilmesi