TCK Madde 19Yabancı kanunun göz önünde bulundurulması
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TCK m.19, Türkiye'nin egemenlik alanı dışında işlenen suçlar dolayısıyla Türkiye'de yargılama yapılırken Türk kanununa göre verilecek cezanın, suçun işlendiği ülke kanununda öngörülen cezanın üst sınırını aşamayacağı kuralını düzenler. Fıkra 2 ile bu sınırın hangi hallerde uygulanmayacağını (Türkiye'nin güvenliğine karşı veya zararına işlenen suçlar, Türk vatandaşına karşı veya Türk kanunlarına göre kurulmuş özel hukuk tüzel kişisi zararına işlenen suçlar) belirler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Türkiye'nin egemenlik alanı dışında işlenen suçlar dolayısıyla Türkiye'de yargılama yapılırken, Türk kanununa göre verilecek olan ceza, suçun işlendiği ülke kanununda öngörülen cezanın üst sınırından fazla olamaz.
(2)Ancak suçun;
a)Türkiye'nin güvenliğine karşı veya zararına olarak,
b)Türk vatandaşına karşı ya da Türk kanunlarına göre kurulmuş özel hukuk tüzel kişisi zararına olarak,
İşlenmesi durumunda, yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmaz.
Madde gerekçesi
Türk hâkimi, yargılamak durumunda olduğu somut olayla ilgili olarak ancak Türk kanunlarını uygulamak görev ve yetkisine sahiptir. Bu nedenle, yabancı kanunun doğrudan doğruya yurt içinde uygulanması kabul edilemez. Aksi görüş, Devletin hâkimiyet ilkesiyle bağdaşmadığı ve Anayasaya aykırı olduğu gibi, uygulamada da pek çok güçlüğe ve hatta imkânsızlığa sebep olur. Çünkü, yabancı ceza kanununun uygulanması, hem fiilin suç olarak tespitinde ve cezanın tayininde yabancı kanunun ölçü olarak alınması anlamına gelmektedir. Türk hâkiminin yabancı kanunu bu şekilde uygulama yükümlülüğü, yukarıda da değinildiği üzere, egemenlik ilkesiyle bağdaşmadığı gibi, böyle bir yükümlülüğün tam anlamıyla yerine getirilebilmesi de olanaklı değildir. Buna karşılık, adalet ilkesi gereğince yabancı kanunun göz önünde tutulması mümkündür. Nitekim madde metninde yabancı kanunun göz önünde bulundurulması hususunda bir hükme yer verilmiştir. Bu düzenlemeyle öngörülen uygulama şöyle olacaktır: Türk hâkimi yargılamakta olduğu olayla ilgili olarak fail hakkında önce Türk kanunlarına göre bir ceza belirleyecektir. Ancak, Türk kanununun uygulanması suretiyle belirlenen somut cezaya yabancı kanunun göz önünde bulundurulması suretiyle bir sınırlama getirilmektedir. Buna göre, Türk kanunlarının uygulanması sonucunda belirlenen ceza açısından, yabancı kanunda yargılama konusu suçla ilgili olarak öngörülen soyut cezanın azami ölçü olarak alınması gerekir. Ancak, işaret etmek gerekir ki; Türk hâkimi, yurt dışında Türkiye’nin güvenliğine karşı veya zararına olarak ya da Türk vatandaşına karşı veya Türk kanunlarına göre kurulmuş özel hukuk tüzel kişisi zararına olarak işlenen suçlarda münhasıran Türk kanunlarını uygulamak suretiyle hüküm tesis edecek, yani suçun işlendiği ülke kanununu göz önünde bulundurmayacaktır. Aynı şekilde, Türkiye Devleti tarafından görevli olarak yurt dışına gönderilen kişilerin bu görevleri dolayısıyla, bu görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri suçlardan dolayı da ceza belirlenirken yabancı kanun göz önünde bulundurulmayacaktır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Bu maddedeki kavramlar
- Yabancı kanunun göz önünde bulundurulması
- Egemenlik alanı dışında işlenen suç
- Soyut ceza üst sınırı
- Türk kanununa göre kurulmuş özel hukuk tüzel kişisi
- Türkiye'nin güvenliği veya zararına suç
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
61 karar arasından seçildi- 9. Ceza Dairesi · E. 2021/20113 · K. 2025/4709 · T. 27.05.2025Daire kararıBozma
Suçun vatandaş tarafından Türkiye'nin egemenlik alanı dışında işlendiği gözetildiğinde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 19. maddesi uyarınca Türk Ceza Kanuna göre verilecek cezanın suçun işlendiği ülke kanununda belirlenen cezadan fazla olmayacağı hususu göz önüne alınarak bu husus araştırıldıktan sonra, sanığın cezasının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması karşısında istinaf başvurusunun kabulü yerine reddine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.
- 6. Ceza Dairesi · E. 2022/7773 · K. 2023/13881 · T. 26.10.2023Daire kararıBozma
5237 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince Türkiye'nin egemenlik alanı dışında Almanya ülkesinde sanığın suç işlediği ve Türk Kanununa göre verilecek olan ceza suçun işlendiği ülke kanununda öngörülen cezanın üst sınırından fazla olamayacağı anlaşılmakla, Alman Ceza Kanununda atılı suçun üst sınırı tespit edilip, sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 149 uncu maddesinin (c) ve (h) bentlerine uyduğu gözetilip, Alman Ceza Kanunu'nun 250 nci maddesinin ikinci fıkrasına uyan eylemi nedeniyle denetime olanak sağlayacak şekilde uygulanan Yasa maddeleriyle,
- 6. Ceza Dairesi · E. 2024/2654 · K. 2025/9226 · T. 23.10.2025Daire kararıBozma
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 19. maddesinde, Türkiye'nin güvenliğine karşı ve zararına olarak veya Türk vatandaşına karşı ya da Türk kanunlarına göre kurulmuş özel hukuk tüzel kişisi zararına işlenmiş suçlar hariç olmak üzere, "Türkiye'nin egemenlik alanı dışında işlenen suçlar dolayısıyla Türkiye'de yargılama yapılırken, Türk kanununa göre verilecek olan ceza, suçun işlendiği ülke kanununda öngörülen cezanın üst sınırıdan fazla olamaz" şeklindeki düzenleme ve bu düzenleme paralelindeki Dairemiz ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun yerleşik içtihatları dikkate alınarak,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Yabancı kanunun üst sınırının dikkate alınması ilkesinin istisnası nedir?
- A) Suçun gece işlenmesi.
- B) Suçun Türkiye'nin güvenliğine karşı veya bir Türk vatandaşı zararına işlenmesi.
- C) Suçun ekonomik suç olması.
- D) Suçun bilişim suçu olması.
- E) Suçun taksirle işlenmesi.
Bu maddeyle ilgili 6 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl