TCK Madde 21Kast

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

5237 sayılı Kanun'un 21. maddesi kastın tanımını, kastın türlerini (doğrudan kast ve olası kast) ve olası kastla işlenen suçlara uygulanacak ceza sonucunu düzenler. Madde, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesini kast sayar; olası kastın tanımını ve olası kastla işlenen suçta ceza indirimini kapsar. Hüküm, kasten işlenebilen tüm suçlar bakımından ve failin manevi unsur yönünden sorumluluğunun değerlendirildiği her durumda uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır. Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir.

(2)Kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi halinde olası kast vardır. Bu halde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda müebbet hapis cezasına, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur; diğer suçlarda ise temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Kast, kişi ile işlediği suçun maddî unsurları arasındaki psikolojik bağı ifade etmektedir. Suçun kanuni tanımındaki maddî unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi, kastın varlığı için zorunludur. Suç tanımında yer almakla birlikte, fiilin ifade ettiği haksızlık üzerinde etkili olmayan koşulların gerçekleştiğinin bilinip bilinmemesi, kastın varlığı açısından önem taşımamaktadır. Örneğin objektif cezalandırılabilme koşulunun arandığı suçlarda bu koşulun veya şahsî cezasızlık sebebinin fail tarafından bilinmesi gerekmez. Madde metninde doğrudan kasttan ayrı olarak olası kast da tanımlanmıştır. Olası kast durumunda suçun kanuni tanımında yer alan unsurlardan birinin somut olayda gerçekleşebileceği öngörülmesine rağmen, kişi fiili işlemektedir. Diğer bir deyişle, fail unsurların meydana gelmesini kabullenmektedir. Mevzuatımıza giren yeni bir kavram olan olası kastla ilgili uygulamadan bazı örnekler vermek yararlı olacaktır. Yolda seyreden bir otobüs sürücüsü, trafik lambasının kendisine kırmızı yanmasına rağmen, kavşakta durmadan geçmek ister; ancak kendilerine yeşil ışık yanan kavşaktan geçmekte olan yayalara çarpar ve bunlardan bir veya birkaçının ölümüne veya yaralanmasına neden olur. Trafik lambası kendisine kırmızı yanan sürücü, yaya geçidinden her an birilerinin geçtiğini görmüş; fakat, buna rağmen kavşakta durmamış ve yoluna devam etmiştir. Bu durumda otobüs sürücüsü, meydana gelen ölüm veya yaralama neticelerinin gerçekleşebileceğini öngörerek, bunları kabullenmiştir. Düğün evinde törene katılanların tabancaları ile odanın tavanına doğru ardı ardına ateş ettikleri sırada, bir kişinin aldığı alkolün de etkisi ile elinin seyrini kaybetmesi sonucu, yere paralel olarak yaptığı atışlardan bir tanesinden çıkan kurşun, törene katılanlardan birinin alnına isabet ederek ölümüne neden olur. Bu örnek olayda kişi yaptığı atışlardan çıkan kurşunların orada bulunan herhangi birine isabet edebileceğini öngörmüş; fakat, buna rağmen silâhıyla atışa devam etmiştir. Burada da fail silâhıyla ateş ederken ortaya çıkacak yaralama veya ölüm neticelerini kabullenmiştir. Verilen bu örneklerde kişinin olası kastla hareket ettiğinin kabulü gerekir. Suçun olası kastla işlenmesi durumunda temel cezada indirim yapılması öngörülmüştür. Kasten işlenebilen suçlar, ilke olarak hem doğrudan hem de olası kastla işlenebilir. Ancak, kanundaki tanımında "bilerek" ifadesine yer verilmiş olan suçlar sadece doğrudan kastla işlenebilir. Örneğin iftira suçunda, failin suçsuz olduğunu "bilerek" kişiye suç isnad etmesi gerektiğinden, bu suç ancak doğrudan kastla işlenebilir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

1.027 karar arasından seçildi
  1. Ceza Genel Kurulu E.2022/416 K.2025/573 T.2025-12-10
    Ceza Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
    Öte yandan TCK'nın 21/1. maddesine göre; suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi olan ve failin iç dünyasını ilgilendiren kast, dış dünyaya yansıyan davranışlara bakılarak, daha açık bir ifadeyle, failin olay öncesi, olay sırası ve olay sonrası davranışları ölçü alınarak belirlenmelidir.
  2. 12. Daire · E. 2023/4927 · K. 2025/4445 · T. 16.10.2025
    Daire kararıBozma
    Anılan Kanun’un 21. maddesine göre kast, “…suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir.” Taksir ise aynı Kanun’un 22. maddesinde “…dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesi…” şeklinde tanımlamıştır.
  3. 1. Ceza Dairesi · E. 2025/2693 · K. 2025/6031 · T. 16.09.2025
    Daire kararıOnama
    20.12.2022 tarihli ve 2022/1763 Esas, 2022/2832 Karar sayılı kararının, katılanlar vekili ve sanık müdafii tarafından temyizi üzerine, Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 19.11.2024 tarihli ve 2023/3428 Esas, 2024/7526 Karar sayılı kararı ile, "20 yıldan 25 yıla kadar hapis cezası öngören 5237 sayılı Türk Ceza Kanun'un (5237 sayılı Kanun) 21/2. maddesi uyarınca üst sınıra yakın bir ceza tayini yerine yazılı şekilde 20 yıl hapis cezasına hükmolunması suretiyle eksik ceza tayini" nedeniyle bozulmasına,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Ceza Hukuku Genel Hükümler

Aşağıda yer alan iki ayrı olaya ilişkin faillerin ceza sorumluluğunun manevi unsur bakımından değerlendirilmesi gerekmektedir. (I) Tecrübeli bir vinç operatörü olan (V), inşaat sahasında şiddetli rüzgar uyarısına rağmen, “Bu işi yıllardır yapıyorum, rüzgarı hesaba katarak yükü güvenle taşıyabilirim, bir kaza olmayacaktır.” diyerek kendine ve yeteneğine aşırı güven duymuş ve ağır bir beton bloğu kaldırmaya başlamıştır. Ancak ani bir rüzgar sebebiyle bloğun kontrolünü kaybederek yoldan geçen bir yayanın üzerine düşürmüş ve ölümüne neden olmuştur. (II) Bir kimya fabrikasının sahibi olan (S), üretimde kullanılan ve eskiyen bir kazanın yüksek basınç altında patlama riskinin çok yüksek olduğuna dair mühendis raporlarına ve uyarılara sahiptir. Raporlar, patlama durumunda yakın çevredeki işçilerin ölümünün neredeyse kesin olduğunu belirtmektedir. Buna rağmen, büyük bir siparişi yetiştirip yüksek kâr elde etmek amacıyla, “Bir kaza olabilir ama bu riski göze alıyorum, olursa olsun, yeter ki üretim devam etsin.” düşüncesiyle kazanın tam kapasite çalıştırılması talimatını vermiştir. Kazan patlamış ve bir işçi hayatını kaybetmiştir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'na göre, (I) ve (II) numaralı olaylardaki faillerin kusur türleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. A) (I) için Bilinçli Taksir - (II) için Olası Kast
  2. B) (I) için Basit Taksir - (II) için Bilinçli Taksir
  3. C) Her ikisi için de Olası Kast
  4. D) Her ikisi için de Bilinçli Taksir
  5. E) (I) için Olası Kast - (II) için Doğrudan Kast

Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl