TCK Madde 73Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresini, bu sürenin başlangıcını, hakaret suçuna özgü mutlak üst sınırı, birden fazla şikâyet hakkı sahibi bulunduğunda hakların durumunu, şikâyetten vazgeçmenin kovuşturmaya ve hükme etkisini, iştirak halinde vazgeçmenin sirayetini, vazgeçmenin kabul etmeyen sanığa etkisini ve şikâyetten vazgeçmenin hukuk mahkemesinde dava açılmasına etkisini düzenler. Madde, mağdur ya da şikâyet hakkı bulunan kişiler bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.
(2)Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikayet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar. (Ek cümle:7/11/2024-7531/14 md.) Ancak, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan hakaret suçu bakımından şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.
(3)Şikayet hakkı olan birkaç kişiden birisi altı aylık süreyi geçirirse bundan dolayı diğerlerinin hakları düşmez.
(4)Kovuşturma yapılabilmesi şikayete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz.
(5)İştirak halinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikayetten vazgeçme, diğerlerini de kapsar.
(6)Kanunda aksi yazılı olmadıkça, vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez.
(7)Kamu davasının düşmesi, suçtan zarar gören kişinin şikayetten vazgeçmiş olmasından ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamış ise artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz.
(8)(Mülga: 6/12/2006 – 5560/45 md.)
- 1.(madde başlığı)19/12/2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu başlıkta yer alan “, uzlaşma” ibaresi metinden çıkarılmıştır.
Madde gerekçesi
Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 2 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.
Tasarıdaki metin muhafaza edilmiştir. Ancak, sistematik açıdan daha doğru olduğu düşüncesiyle, Hükûmet Tasarısının 39. maddesinin son fıkrasında yer alan uzlaşmaya ilişkin hüküm, bu madde metnine son fıkra olarak ilave edilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Değişiklik geçmişi(2)
- 07.11.20242. fıkra bir cümlesi 07.11.2024 tarihinde 7531 sayılı Kanunla eklendi
- 06.12.20068. fıkra 06.12.2006 tarihinde 5560 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
- CMK geç. m.7istisna
Bu maddedeki kavramlar
- Vazgeçme
- Hakaret suçunda mutlak üst sınır
- Şahsi haklardan vazgeçme
- Şikâyet hakkı
- Şikâyet süresi
- Şikâyetin bölünmezliği ve sirayeti
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.505 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2024/247 K.2025/138 T.2025-03-26Ceza Genel KuruluKabulYerleşik içtihat
katılanın şikayetinden vazgeçmesi nedeniyle TCK 139 ve TCK 73/4 maddeleri gereğince davanın düşürülmesini teminen mahkemesine tevdiini sağlayacak biçimde bozulması amacına yöneldiği açık olduğundan,
- Ceza Genel Kurulu E.2014/532 K.2015/368 T.2015-11-03Ceza Genel Kurulu
“Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 5841 sayılı Kanunun 1. maddesiyle değişik 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154/1. maddesi uyarınca sanıklar hakkındaki suçun 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 73. maddesi gereğince şikayete bağlı hale getirilmiş olması karşısında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 253 ve 254. maddeleri gereğince uzlaştırma girişiminde bulunulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması” isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.
- 8. Ceza Dairesi · E. 2022/5149 · K. 2023/5421 · T. 03.07.2023Daire kararıBozma
Ceza Kanunu'nun 73. Maddesi birinci fıkrası uyarınca 6 ... olduğu, katılanın buna göre fiil ve faili 2017 yılının Temmuz Ayı ortalarında öğrendiği halde şikayetini 22.03.2018 tarihinde yaklaşık sekiz ... sonra yaptığı, katılanın süresinde şikayet hakkını kullanmadığı için mahkemesince düşme kararı verilmesi gerekirken sanığın beraatine karar verilmesi nedeni ile ilk derece mahkemesinin kararı isabetsiz bulunmuştur.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Antika satıcısı (A), kendisine borcu olan (B)’ye 01.03.2024 tarihinde, borcunu ödememesi halinde ticari itibarını zedeleyeceğine dair isimsiz bir mektup göndermiştir. (B), bu mektubu 03.03.2024 tarihinde almış ve tehdit fiilini öğrenmiştir. Yaptığı araştırmalar neticesinde mektubu gönderen kişinin (A) olduğunu ise 01.06.2024 tarihinde kesin olarak tespit etmiştir. Bu olayda, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan tehdit suçuyla ilgili olarak (B)’nin şikâyet hakkını kullanması için kanunda öngörülen hak düşürücü süre ne kadardır?
- A) Üç ay
- B) Altı ay
- C) Bir yıl
- D) İki yıl
- E) Bir ay
Bu maddeyle ilgili 11 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl